
遍知贝玛嘎波大师教言集PK300རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཞིབ་མོ་རྣམ་པར་འཐག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།
24-282
༄༅། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཞིབ་མོ་རྣམ་པར་འཐག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།
༄། །གླེང་གཞི།
༄༅། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་སྙིང་པོའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཞིབ་མོ་རྣམ་པར་འཐག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། ༄༅། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་གི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་གཅིག་པུར་མངོན་དུ་མཛད་པ་ཡི། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ཞར་ལ་བརྙེས་པ་གང་གི་ཐུགས། །ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་གཞན་དོན་ལྷུར་ལེན་རྨད་བྱུང་གྲགས་པའི་གཞིར་གྱུར་
པ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དཔའ་བོ་བདུན་གྱིས་དེང་འདིར་བདེ་ལེགས་མཛད་གྱུར་ཅིག །མཐའ་ཀླས་ནམ་མཁའི་རྗེས་འགྲོ་འཇིག་རྟེན་གྱི། །རྡུལ་རེར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྣང་བརྙན་ནི། །སྐད་ཅིག་རེ་རེར་སྟོན་པའི་མིག་འཕྲུལ་མཁན། །
24-283
མཚུངས་པ་མེད་པ་ཆོས་རྗེའི་ཞབས་ལ་འདུད། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཆོས་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན། །མ་ལུས་ཡི་གེའི་སྐྱོགས་སུ་ག་ལ་ཆུད། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྙིང་ནས་ཡིད་ཆེས་པའི། །ལེགས་བཤད་ཐིགས་པའི་
འཕྲེང་བ་འདིར་བཟུང་ངོ་། །རྒྱལ་བའི་ཐུགས་དང་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་སེམས། །རེ་དོགས་ཕྲ་མོས་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་འདི། །ངེས་ནས་གཉིས་མེད་དགའ་སྟོན་ཆེན་པོ་ལ། །དགྱེས་དགུར་སྤྱོད་པ་བསྟན་པ་འདི་ཡི་
དྲིན། །དུས་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྒྲོན་མེ་དག་གིས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མོས་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། སྐལ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས། ཇི་སྙེད་པར་བརྗོད་པའི་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ཞི་ཞིང་ཉེ་བར་ཞི་བར་འཇུག་པ་ལ་སྟོན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ། ཐབས་ཀྱི་སྒོ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་སློབ་པར་འདོད་པ་ལ་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང་བུམ་པ་བཟང་པོ་ལྟ་
བུའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཆེན་པོ་འདི་བཤད་པ་ལ། གླེང་གཞི་དང་། མདོ་དོན་དངོས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བླ་མ་རྣམ་པར་གཟིགས་དང་། གཙུག་ཏོར་ཅན་དང་། ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་
དང་། འཁོར་བ་འཇིག་དང་། གསེར་ཐུབ་དང་། འོད་སྲུངས་དང་། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་བདུན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བགྲོ་བ་མཛད་དེ། །འཇིགས་བྱེད་ཆེད་པོ་ཧེ་རུ་ཀའི་ཕོ་བྲང་གསང་བ་མཆོག་གི་གནས་ཙ་རི་ཏྲ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ། 
24-284
དཔའ་བོ་དང་ཌཱ་ཀི་བྱེ་བ་སྙེད་ཀྱི་འདུན་ས་ཡུལ་སྟོད་ཀྱི་རི་བོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་རོལ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེ་གཙང་པ་རྒྱ་རས་པ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གཅིག་གིས་ཟླ་བ་གསུམ་
གནས་པའི་ཤིང་དྲུང་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་བཟུང་བ་ལ། །ཆོས་རྒྱས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོར་བྱ་བ་འདི་མགྲིན་གཅིག་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་སྟོན་པར་མཛད་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། དེས་ཀྱང་མ་བརྗེད་པར་བཟུང་
སྟེ་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་འདིས་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་པར་ཐོས་པ་དང་། སེམ་པ་དང་། བསྒོམ་པ་མང་པོ་ཞིག་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྙིང་པོ་ཅན་བྱས་སོ། །དེ་ནས་གྲུབ་པའི་དབང་པོ་བགྲང་བ་ལས་འདས་པས་
དར་བར་མཛད་བཞིན་པས་རིམ་པར་འོངས་པ། ཐུབ་པའི་རིང་ལུགས་པ་མཐའ་དག་གི་བླ་ན་བཞུགས་པ་མཉམ་པ་མེད་པ་འབྲུག་པ་རིན་པོ་ཆེ་ངག་དབང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཞབས་དང་། རྗེ་བཙུན་
ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་པ་བཙུན་མོ་ཅན་གཉིས་ཀྱིས་མཆོག་ཏུ་ཟབ་པའི་གནས་འདི་མཐར་ཐུག་པ་བདག་ལ་བཀའ་དྲིན་དུ་སྩལ་བ་ཡིན་ནོ།

遍知贝玛嘎波大师教言集PK300缘起精要详细解说筛选论
24-282
缘起精要详细解说筛选论
序言
缘起精要详细解说筛选论。顶礼一切智者！愿已证得一切法唯一本性、附带获得殊胜一切智慧、如虚空般恒时以利他为务、成为奇妙名声基础的圆满佛陀七勇士，今日此处赐予安乐！
24-283
我顶礼无与伦比的法王尊足，他如幻术师，在无边虚空所及的世界中，于每一微尘，于每一刹那，显现身语意的影像。诸佛正法甘露之流，怎能完全盛入文字之器？然而，我仍以发自内心的信心，在此汇集善说滴水之链。因了知佛陀之心与众生之心仅由细微希望与恐惧区分，而后在无二大欢喜宴会中随意享受，这是此教法的恩德。
三世间明灯所宣说的法蕴，是随顺各种信解、根器和缘分而流出的一切源泉，是教导一切所知法寂静与止息之法印，是对希求学习无量方便之门者如如意树与善瓶般的大法门。在解说此法时，分为序言和正文两部分。
第一，序言：世间一切导师毗婆尸佛、尸弃佛、毗舍浮佛、拘留孙佛、拘那含牟尼佛、迦叶佛和释迦牟尼佛七佛进行佛法对话。
24-284
在可怖大怙主赫鲁卡的密宫殊胜秘密处遮里达智慧轮，无数勇士和空行聚集之处，上域之山，如来游戏化身法王藏巴嘉惹巴以一跏趺坐三个月保持树下禁行时，七佛以同一声音宣说了这一切广法的总要，随后消失不见。他亦不忘而持守，通过此法门在各种地方使许多听闻、思考、修行者成就解脱精要。
此后，无数成就之王相继传承弘扬，坐于一切持佛传承者之上、无与伦比的竹巴仁波切阿旺确吉嘉波尊足和尊贵阿瓦杜帝巴王妃二者，将此极为甚深的究竟处恩赐予我。


། །།
༄། །མདོ་དོན་དངོས་ལ། ཤེས་བྱའི་ཚུལ་གྱིས་གཏན་ལ་དབབ་པའི་རྟེན་འབྲེལ།
གཉིས་པ་མདོ་དོན་དངོས་ལ། ཤེས་བྱའི་ཚུལ་གྱིས་གཏན་ལ་
དབབ་པའི་རྟེན་འབྲེལ་དང་། བསྒོམ་བྱའི་ཚུལ་གྱིས་ཉམས་སུ་བླང་བའི་རྟེན་འབྲེལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྙིང་པོས་མདོར་བསྟན། དེ་ཉིད་ཞིབ་མོ་རྣམ་པར་འཐག་པས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། 
24-285
དང་པོ་ནི། གང་གི་ཆོས་རྣམས་རྒྱུ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་། །རྒྱུ་དེ་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས། །དེ་རྣམས་ཀྱང་གང་འགོག་པ་ཨེ་ཝཾ་དུ། །སྨྲ་བ་པོ་ནི་དགེ་སྦྱོང་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཞེས་
དང་པོར་གསུངས་པ་འདི་ཉིད་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་དུ། ཡེ་དྷརྨཱ་ཧེ་ཏུ་པྲ་བྷ་ཝཱ་ཧེ་ཏུནྟེ་ཥཱནྟ་ཐཱ་ག་ཏོ་བ་དཏ྄། ཏེ་ཥཱཉྩ་ཡོ་ནི་རོ་དྷ་ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི་མ་ཧཱ་ཤྲ་མ་
ཎཿ ཡེ་ནི་གང་། དྷརྨཱ་ཆོས་རྣམས། ཧེ་ཏུ་རྒྱུ། པྲ་བྷ་ཝཱ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་སྟེ། རྐང་པར་བསྡེབས་པས། གང་གི་ཆོས་རྣམས་རྒྱུ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་། ཧེ་ཏུན་རྒྱ། ཏེ་ཥཱན་དེ་རྣམས། ཏ་ཐཱ་
ག་ཏོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ། ཧི་ངེས་གཟུང་། ཨ་བ་ད་ཏ་གསུངས་ཞེས་པ་སྟེ། གོང་གི་ཧི་དང་མཚམས་སྦྱར་བས་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་རྒྱུ་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས། ཏེ་ཥཱཉ་དེ་རྣམས།
ཙ་ཀྱང་། ཡོ་གང་། ནི་རོ་དྷ་འགོག་པ། ཨེ་ཝཾ་བསྒྱུར་ན་འདི་སྐད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་གང་འགོག་པ་ཨེ་ཝཾ་དུ། ཝཱ་དཱི་སྨྲ་བ་པོ། མ་ཧཱ་ཤྲ་མ་ཎཿདགེ་སྦྱོང་ཆེན་པོ་སྟེ། སྨྲ་
བ་པོ་ནི་དགེ་སྦྱོང་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་སྡུག་བསྔལ། དེ་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་སྟེ་འཁོར་བ་རྒྱུ་འབྲས་དང་། དེ་རྣམས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ལམ་བདེན། 
24-286
འགོག་པ་འགོག་བདེན། ཐར་པ་རྒྱུ་འབྲས་སུ་བསྟན་ཏེ། རྒྱུད་བླར། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་དེ་འགོག་པ་དང་དེ་བཞིན་ལམ། །ཤེས་བྱ་སྤང་བྱ་རིག་པར་བྱ་ཞིང་བརྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་མཐའ་
བཞི་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྣམ་པར་དག་པའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་ནས། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལས་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཨེ་ཝཾ་དུ་གསུང་པ་ཁོ་ན་དགེ་སྦྱོང་ཆེན་
པོ་ཡིན་གྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་སྟོང་དང་རྟེན་འབྱུང་དག །དབུ་མའི་ལམ་དུ་དོན་གཅིག་པར། །གསུང་མཆོག་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡི། །ཐུབ་དབང་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བསྟན་པས་སོ། །
འདི་ཉིད་དམ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྙིང་པོ་སྟེ། དྲི་མེད་འོད་ལས། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་ཡེ་དྷརྨཱའོ། །ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དོན་འཁོར་ལོ་དང་པོའི་གདུལ་བྱ་ཉན་ཐོས་པ་དག་གིས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔའི་ཆོས་ཅན་གྱི་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་གང་ཟག་གི་བདག་
ཏུ་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པར་ཤེས་ནས་དེ་འགོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ཞི་གནས་དང་། བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་བསྒོམ་པའི་ལྷག་མཐོང་ལམ་བདེན་དང་། 
24-287
དེའི་འབྲས་བུ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་། ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འགོག་བདེན་དུ་རྟོགས་སོ། །དེའི་སྟེང་དུ་ཀུན་འབྱུང་གི་གཙོ་བོ་གཟུང་བ་བདེན་འཛིན་དང་། ལམ་བདེན་བདེན་བཞིའི་
རྣམ་པའི་སྟེང་དུ་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོ་བསྒོམ་པས་ལྷག་པ་རང་རྒྱལ་དག་གིས་སོ།

正文内容关于以所知方式确立的缘起
第二，正文内容分为以所知方式确立的缘起和以修习方式实践的缘起两部分。第一部分又分为以缘起精要略说和以细致筛选详细解说两部分。
24-285
第一，简要说明：
"诸法从因生，如来说其因，彼等皆灭尽，是大沙门说。"
这首偈颂最初用梵文表述为："ye dharmā hetu prabhavā hetun teṣān tathāgato hyadat, teṣāñca yo nirodha evaṃ vādī mahāśramaṇaḥ"。
ye指"诸"，dharmā指"法"，hetu指"因"，prabhavā指"生起"，合为一句："诸法从因生"。
hetun指"因"，teṣān指"彼等"，tathāgato指"如来"，hi表确定，avadat指"说"，合为一句："如来说其因"。
teṣāñ指"彼等"，ca指"也"，yo指"何者"，nirodha指"灭尽"，evaṃ译为"如是"，合成："彼等皆灭尽，如是说"。
vādī指"说者"，mahāśramaṇaḥ指"大沙门"，合为："说者是大沙门"。
从因生起的法是苦，其因是烦恼和业的集起，即轮回因果；灭除这些的是道谛，灭尽是灭谛，解脱因果。如《宝性论》所说："苦及因与灭及道，应知应断应证应修。"
因此，依据远离四边、清净心的本性，唯有如幻业果相互缘起者才是大沙门所说的如是义，其他则不是。如云："空性与缘起，中道义一致，无上善说者，顶礼能仁王。"
这正是一切正法之精要，故称为缘起精要。《无垢光经》云："八万四千法蕴的前导即是'ye dharmā'。"
其含义对于第一转法轮的声闻弟子来说，是了知五取蕴有法的轮回为苦谛，其因是以执著人我为特征的身见为集谛，为了断除它，修持极善调伏的止和修十六行相的观为道谛，
24-286
其果为有余依涅槃和无余依涅槃为灭谛。在此基础上，集谛的主要是执著所取为实有，道谛除四谛行相外还修持甚深缘起，这是更胜一筹的独觉所修。
24-287
其果是有余依涅槃和无余依涅槃灭谛的证悟。在集谛的主要是执著所取为实有，道谛是在四谛行相基础上修持甚深缘起，这是更胜一筹的独觉所修。


 །རྒྱུའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དག་ལས་འཁོར་ལོ་བར་པའི་འདུལ་བར་བྱ་བ་དག་གིས་འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཙོ་
བོ་དང་། དེའི་རྒྱུ་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་མཚན་འཛིན་ཀུན་འབྱུང་གི་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པའི་སྒོ་རྣམས་ལ་སློབ་པ་ལམ་བདེན། མི་གནས་པའི་མྱ་
ངན་ལས་འདས་པ་འགོག་བདེན་དུ་འདོད་ལ། དབུ་མའི་ལྟ་བ་ལ་དད་ཅིང་མོས་ལ་བཟོད་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་སྒོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཤེས་
རབ་ཀྱིས་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་ནི་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་བྱང་སེམས་སམ། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཟིན་པར་
སྤྱོད་པ་དག་ལ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་སེམས་སམ། དབང་རྣོན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་སེམས་དེ་གཉིས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ལ་མྱུར་བུལ་ཆེས་ཆེ་བ་འབྱུང་སྟེ། 
24-288
བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱམས་པས། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྣོན་པོ་ཡིས། །རྟོགས་སླ་རྟུལ་པོས་རྟོགས་དཀར་བཞེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ཞུགས་པ་སྙིང་
པོའི་ཐེག་པ་ལ་རྟེན་པ་དག་གིས་ཀུན་འབྱུང་གི་གཙོ་བོ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་བཅས་པ་དང་། དེས་འཕངས་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་
འགྱུར་བ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མའི་ཆོས་ཅན་དང་། དེ་འགོག་པ་མོས་པ་ཤེས་རབ། སྙིང་རྗེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་བཞི་ལ་ལམ་བདེན་དང་། གཙང་བ་དང་། བདག །བདེ་བ། རྟག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་བཞིའི་རང་བཞིན་འགོག་བདེན་དང་། རྒྱུད་སྡེ་ཕྱི་མ་དག་ཏུ་བག་ཆགས་བསྒོ་བའི་གཞིར་གྱུར་པ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་གི་གཙོ་བོ་དང་། དེས་འཕངས་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་ཐ་
མལ་པ་སྡུག་བསྔལ་དང་། དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་བསྒྱུར་བའི་དབང་བསྐུར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སྔགས་ལམ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འདུས་མ་བྱས་པ་འགོག་པར་བཤད་དོ། །སྔགས་ནི། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་
གསང་བས། ལྷ་དང་། དེའི་མཚན་མ་དང་། དེའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རིག་པ་ལ་སྔགས་ཞེས་བསམ་གཏན་ཕྱི་མའི་འགྲེལ་པར་གསུངས་པ་ཉིད་དོ། །བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་དུ་རང་བཞིན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་བཅོས་པ་ངོ་མ་ཤེས་པ་ཉིད་འཁོར་བ་དང་། 
24-289
དེའི་རྒྱུ་འཕོ་བའི་བག་ཆགས་ཀུན་འབྱུང་གི་གཙོ་བོ་དང་། སྨིན་བྱེད་དང་གྲོལ་བྱེད་རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་མ་ཡེངས་པ་ལམ་བདེན་དང་། ཁ་སྦྱོར་ཡན་ལག་བདུན་ལྡན་གྱི་སྐུ་འགོག་བདེན་དུ་བསྟན་ནོ།། །།
༄། །དེ་ཉིད་ཞིབ་མོ་རྣམ་པར་འཐག་པ་ལ། ངོ་སྤྲོད་གཉིས།
གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། ངོ་སྤྲོད་གཉིས། དབྱེ་བ་གསུམ། སྒོམ་ཐབས་གཉིས། བརྩི་ལུགས་གསུམ། སྒྲིག་དུས་བཞི། ལག་ལེན་གསུམ། རྟོགས་པ་གཞིར་བཞག་པ་དང་བདུན་ནོ།

中大乘道中第二转法轮所调化者，了知行蕴为苦的主要对象，其因是执著法我的执相为集谛，发菩提心后修学波罗蜜多行门为道谛，不住涅槃为灭谛。虽然对中观见解有信解和忍可，但若波罗蜜多一切行门未被无自性慧所摄持者，称为有所缘的菩萨或钝根者。若一切波罗蜜多修行都被无自性慧所摄持者，称为善巧方便行的菩萨或利根者。这两类菩萨因智慧的差别而在获得菩提方面有极大的速慢差异。
24-288
世尊弥勒说："圆满菩提利根易，钝根了悟实艰难。"
第三转法轮的追随者，入于如来行境，依止本性乘者认为：集谛的主要是带有垢染识的如来藏，由此所引生的行苦是心的变化——具有暂时垢染法性，灭除它的道谛是信解、智慧、慈悲、禅定四门，灭谛是清净、我、乐、常四波罗蜜多的自性。后续密续中则说：作为熏习基础的阿赖耶识为集谛的主要，由此引生的平凡身语意为苦，将其转化为智慧的灌顶前行之密咒道，及无二智慧无为法为灭谛。
关于密咒，阿阇黎佛密在《后静虑论释》中说，密咒是本尊、其相及其心咒等的明咒。在无上续中，未认识无造作俱生智慧的本性即是轮回，
24-289
其因是迁变习气为集谛主要，成熟道与解脱道二次第的不散乱为道谛，具足七支双运身为灭谛。
详细解说分析部分
第二，详细解说分为：两种介绍，三种分类，两种修法，三种计算方法，四种安排时间，三种实修，以及基于证悟的七种方法。


 །དང་པོ་ནི། ལུགས་འབྱུང་ལུགས་མི་
མཐུན་ལས་འཁོར་འདས་ཆོས། ཞེས་པའི་དོན་ལུགས་འབྱུང་ནི། ཇི་ལྟར་ཚངས་པ་དག །བསམ་གཏན་ལས་སྙིང་གར་ཚངས་པའི་སྒོ་ང་འོད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་མཐོང་ཞིང་དེ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་འཇིག་བྱེད་
པ་དང་། སྔོན་ཀྱང་ཚངས་པའི་སྒོ་ང་བསམ་གཏན་གྱི་མིག་གིས་མཐོང་བ་དག་ལས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་བྱུང་སྟེ། དེས་ན་ཚངས་པ་ཉིད་བྱེད་པའོ་ཞེས་སྨྲ་ལ། དབང་ཕྱུག་པ་དག །ནང་དུ་བསམ་
གཏན་གྱི་དབང་ལས་ཕྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཐིག་ལེ་ཉི་མའི་རང་བཞིན་ཅན་མཐོང་བར་འདོད་པ་དང་། དེ་ཡང་དུས་ཀྱི་ཆ་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་དབང་གིས་དང་
པོར་འབྱིན་པའི་དུས་སྦྱོར་གྱི་ངེས་པས་འཇིག་རྟེན་བསྐྱེད་ཅིང་། ད་ལྟ་ཡང་དུས་སྦྱོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བགྲོད་པས་གནས་པ་དང་། རླུང་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ངེས་པས་དབྱངས་འཆར་བའི་སྤྲོས་པ་སོགས་མང་དུ་སྨྲ་བས་དབང་ཕྱུགས་བྱེད་པ་པོར་འདོད་དོ། །
24-290
ཁྱབ་འཇུག་པ་དག །སེམས་ནང་དུ་བརྟན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་ལས་འོག་གི་སྒོ་ནས་ཁྱབ་འཇུག་མུན་པའི་རང་བཞིན་འོག་གི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོག་ཏུ་ཁྱབ་པར་
གནས་པའི་དབུས་སུ་སྐྱེས་བུ་ཉི་མའི་མདོག་ཅན་མཐོང་བར་འདོད་ཅིང་། སྐྱེས་བུ་ལས་བྱུང་བའི་མེས་མཐར་འཇིག་རྟེན་སྲེག་པར་བྱེད་ལ། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་
པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་འཇུག་གི་གཟུགས་སུ་གནས་ཤིང་དང་པོར་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པར་ཡང་སྨྲའོ། །རྒྱང་འཕེན་དག །ཨ་རུ་ར་དང་། བུ་རམ་དང་། དྷཱ་ཏ་ཀི་ཞེས་པ་
ཕབས་རྩི་སྟེ། དེ་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བ་ལས་ཆང་གིས་སྨྱོས་པའི་ནུས་པ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ། ས་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་བ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཁོ་ན་ལས་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་
སེམས་གྲུབ་ཀྱི། དབང་བཅས་ཀྱི་སེམས་དེ་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་རིགས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་མི་ལྟོས་ཤིང་འབྱུང་བའི་ནུས་པ་ཟད་ནས་སྐྱེས་བུ་དེ་ཤི་བར་འགྱུར་ལ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ལུས་ལེན་པ་
པོ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཟེར་རོ། ཟད་བྱེད་པ། ས་འོག་ས་སྟེང་ས་བླའི་སྲིད་པ་གསུམ་ནི་གཅིག་ཉིད་དེ་གཉིས་པ་མེད་དོ། སྔོན་དང་ཕྱི་མར་ཆགས་འཇིག་བྱེད་པ་ཅིའང་མེད་ལ། 
24-291
རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་སྲིད་པ་གསུམ་པོ་རྟག་པ་སྟེ། སྲོག་ཀྱང་རྟག་པའོ། སྲོག་ནི་ཆེ་ཆུང་ལུས་ཀྱི་བོངས་ཚད་དོ། །སྲོག་གི་རྫས་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ནི་སྲོག་
རང་གི་ཡོན་ཏན་རྣམ་འགྱུར་སྐྱེ་འཇིག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཡན་ལག་སྐྱེ་འཇིག་ཏུ་གྱུར་པ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་སྐྱེ་འཇིག་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བར་གྱུར་ན་སྲིད་པ་གསུམ་
པོ་འདིའི་སྟེང་ན་ཐར་པ་དཔག་ཚད་འབུམ་ཕྲག་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔ་པ་བདེ་བའི་གནས། གང་ཟག་དང་བྲལ་བ་ཡོད་པས་དེར་འགྲོའོ་ཟེར་ལ། སྟག་གཟིག་པ། སྐྱེས་བུ་ཚེ་འདིའི་བྱ་བ་གང་བྱེད་
པ་དེ་སྐྱེ་བ་སྔར་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འཕངས་པ་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་འདིར་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་། སྐྱེས་བུའི་འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་ཅིའང་མེད་དོ། །སྐྱེ་བ་འདི་ལ་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་
བུ་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་སྤྱོད་ཀྱི། དེར་ཡང་འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་ཅིའང་མེད་དོ། །མི་ཤི་བ་དག་མཐོ་རིས་སམ་དམྱལ་བར་མིའི་ལུས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བདེ་བའམ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་
ཡིན་གྱི། ལུས་གཞན་གསར་དུ་ལེན་པ་མེད་ལ། ཚེ་ཕྱི་མར་ཡང་ལུས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོའོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེ་སྡུག་གི་བྱེད་པ་པོ་ལྷ་ར་ཎ་མཉེས་པ་དང་མ་མཉེས་པའོ་ཞེས་འདོན་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྱི་ན་ལོག་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ལ། 
24-292
ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྨྲ་བར་བཞེད་ནས། འདི་ཉིད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའོ།

第一种介绍：顺序和逆序中的轮回与解脱法
"顺序与逆序中的轮回解脱法"的含义是：顺序方面，如梵天派主张，通过禅定在心中见到梵天光明性质的卵，认为一切法由此生灭，过去也是从禅定之眼所见梵天卵中产生世界，因此认为梵天是创造者。
自在天派则主张，通过内在禅定力见到具有微细等八种功德的太阳性质明点，由具十二时分的力量，首先通过起始时分的确定创造世界，现今也依十二时分的运行而存在，并以风为主的规定而出现语音等，他们广说诸多细节，认为自在天是创造者。
24-290
遍入派则主张，由内心稳固禅定的力量，从下门见到遍入黑暗本性（因为是下方的功德，所以遍住于整个世界之下）的中央有一日色男子，认为由此男子产生的火最终焚烧世界。因此，他们宣称遍入是一切世界的依处，以遍及一切的本性，以遍入之形住于一切法中，是最初的创造者。
顺世派则主张，如同余甘子、糖蜜和入法木（酵母）正确混合后产生醉酒之力一样，土等元素结合后才产生带有感官的心识，这种带有感官的心识不依赖前世种类的相续，当元素的力量耗尽时，此人就会死亡，不存在任何取得来世身体的人。
断灭论者说：地下、地上、地上之上三界其实是同一个，没有第二个。过去和未来不存在形成与毁灭，因此三界是常住的，生命也是常住的。生命即是身体大小的尺寸。生命之物质看似具有生灭性，是因为生命自身的功德变化具有生灭性，支分的生灭并不能证明有其他形式的生灭。若从轮回中解脱，在此三界之上，有一个没有人的四十五万由旬的快乐之处称为解脱，会往生到那里。
24-291
塔齐派（波斯派）则认为，人在今生所做的一切，都是由前世业力所决定的，当下人没有任何自主行为。今生所造业的果报将在来世享受，那时也没有任何自主行为。死者以此人身在天界或地狱享受快乐或痛苦，不会新取他身，来世也是以此身前往。因此，认为快乐与痛苦的造作者是取悦或不取悦拉纳神等说法都是错误的。
24-292
为宣说不颠倒的真理，这才是缘起。


 །དེའི་དོན་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་བའམ། རྒྱུ་ལས་རག་ལས་ནས་འབྱུང་བའམ། རྒྱུས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་ན་ལྷན་ཅིག་
བྱེད་པའི་རྐྱེན་ལ་བལྟོས་པ་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཐོབ་ནས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྐད་དོད། པྲ་ཏཱི་ཏྱ་ས་མུཏྤཱ་དཿ པྲ་ཏི་ཕྲད་པ། ཨི་ཏི་དྲོ་
བ། ཀྟྲཱའི་རྐྱེན་ནས་སམ། ཅིང་ངམ། ཏེ་ཞེས་པ་ལ་འཇུག་ཀྱང་། ཉེ་བར་བསྒྱུར་བའི་དབང་གིས་ན། །སྐད་བྱིངས་དོན་ནི་ཡོངས་གྱུར་ཏེ། །གངྒའི་ཆུ་ནི་མངར་མོད་ཀྱི། །རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ཡིས་ཇི་བཞིན་ནོ། །
ཞེས་པ་ལྟར་ཉེ་བསྒྱུར། པྲ་ཏི་དབང་གིས་ཐམས་ཅད་བསྡོམས་པས་ཀྱང་། ཕྲད་པའམ། ལྟོས་པའི་དོན་རྟེན་ཞེས་སམ། །རྟེན་ཅིང་ཞེས་པ་ཉིད་དོ། །ས་མུཏྤཱ་དཿ ས་མ་ཡང་དག་པ་སོགས་དང་། ཨུཏཱ་ཤིན་
ཏུ་སོགས་དང་། པཱ་ད་འགྲོ་བ་སོགས་ལ་འཇུག་ཀྱང་། ས་མ་དང་ཨུཏ་ཀྱི་ཉེ་བསྒྱུར་གྱི་དབང་གིས་ཐམས་ཅད་བསྡོམས་པས་ཀྱང་འབྱུང་བ་གཅིག་པུ་སྟོན་ལ། དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་
བ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པའི་དོན་རྟེན་ཅིང་འབྱུང་བ་ཞེས་ཡིན་པ་ལ། བོད་ལ་དོན་ལས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་མཛད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད། 
24-293
སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས། མཚན་ཉིད་དང་། ཡན་ལག་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་། ཡན་ལག་མདོར་བསྡུ་བ་དང་། ཡན་ལག་རྐྱེན་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། ཡན་ལག་གི་ལས་རྣམ་པར་བཞག་པ་
དང་། ཡན་ལག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བསྡུ་བ་དང་། དོན་དང་ཟབ་པ་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྒྱས་པར་ཕྱེ་ཞིང་། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་གྱིས། ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ལས། དང་པོ་མ་
རིག་པ། བརྒྱད་པ་སྲེད་པ། དགུ་པ་ལེན་པ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་འདུ་བྱེད། བཅུ་པ་སྲིད་པ་དག་ནི་ལས་དང་། ལྷག་མ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། མིང་གཟུགས་
དང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། རེག་པ་དང་། ཚོར་བ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་ཤི་བདུན་སྡུག་བསྔལ་དུ་བསྡུས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་། དང་པོ་བརྒྱད་པ་དགུ་ཉོན་མོངས། གཉིས་པ་བཅུ་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། ལྷག་
མ་བདུན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། ། ཡང་ཞེས་པའི་སྒྲ་ནི་བསྡུ་བ་སྟེ། སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པ་དང་། འདོད་པས་འཕོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་སོ། །ཉོན་
མོངས་པའི་རང་བཞིན་གསུམ་པོ་ལས། ལས་སུ་བཞག་པ་གཉིས་འབྱུང་ཞིང་། གཉིས་པོ་དེ་ལས་སྡུག་བསྔལ་བར་བཞག་པ་བདུན་འབྱུང་ལ། བདུན་པོ་རྣམས་ལས་སླར་ཡང་ཉོན་མོངས་པར་བཞག་པ་གསུམ་པོ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། 
24-294
བར་མེད་པར་འཁོར་བས་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་ཀུན་ཏུ་འཕྱན་ནོ། །དེ་ཡང་། གསུམ་པོ་དག་ལས་གཉིས་འབྱུང་སྟེ། །གཉིས་ལས་བདུན་འབྱུང་བདུན་ལས་ཀྱང་། གསུམ་འབྱུང་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་སྟེ། །
ཞེས་སོ། །དགོངས་པ་ལུང་སྟོན་ལས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ཆོས་སུ་གྲགས། །ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་གསུམ་དུ་འགྱུར། །ཞེས་ལུང་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ཆོས་སུ་འབྱུང་བ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་
དང་མཐུན་པར་བཤད་དོ། །རིག་དང་མ་རིག་ཡང་དག་ལྡན། །སྲོག་ལ་སོགས་ཏེ་བཅུ་གཉིས་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྤྱིར་བདག་ནི་འདུག་གོ་བདག་ནི་ལངས་སོ།

其含义即是依据因缘或依赖因缘而生起，或者因缘在产生结果时，依赖俱有缘，当因缘集合获得自身状态后，结果得以生起。
缘起的梵文词源"pratītya-samutpādaḥ"中，"prati"意为"遇见"，"iti"意为"去"，加上"ktra"词缀后表示"从"或"而"或"着"等。由于前缀的影响，"词根的含义完全改变，如恒河水虽甜，但被海水改变一样。"因此，前缀"pra-ti"的作用使整体意义成为"遇见"或"依靠"，即"依靠"或"缘"。
"samutpādaḥ"中，"sama"表示"完全"等，"ut"表示"非常"等，"pāda"表示"行走"等。由于"sama"和"ut"前缀的影响，整体只表示"生起"。因此，事物的生起依赖因与缘的含义就是"缘起"。在藏地，从意义和行为角度，习惯称之为"缘起互相关联而生"。
24-293
圣者无著将这缘起分为：特征、支分差别、支分总摄、支分建立为缘、支分建立为业、支分摄于烦恼、通过意义、深奥和分类而详细区分。
龙树菩萨说：十二支中，第一无明、第八爱、第九取是烦恼自性，第二行、第十有是业，其余七项即识、名色、六入、触、受、生、老死归属于苦。如云："第一第八第九烦恼，第二第十为业，余七亦是苦。"
这里"亦"字是总括，包括爱别离、怨憎会和所求不得等诸苦。从三种烦恼自性生起两种业，从这两种业生起七种归属于苦的支分，而从这七种又生起三种归属于烦恼的支分，
24-294
因此无间断轮转，凡夫世界这些众生到处流转。如云："从三生二，从二生七，从七又生三，此乃轮回轮。"
《解深密经》说："缘起被称为法，分为三种自性。"宣说十二缘起是三自性法，与《时轮》相符。又说："明与无明和合，命等十二支分。"
一般而言，"我坐，我起。"
;


 །བདག་གིས་དགེ་བའི་
ལས་བྱས་པ་ལས་དེའི་འབྲས་བུ་བདེ་བ་བདག་གིས་མྱོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་སྙད་པའི་བདག་དེ་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་ལ། དཔྱད་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རྫས་སུ་ནི་མེད་
དོ། །རྫས་སུ་མེད་ལ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་བདག་དེ་ནི། ལོ་སྔ་ཕྱི་སོགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་འདོགས་ལ། གདགས་གཞི་རྒྱུན་གྱི་སྔ་མར་ལས་བྱས་པ་རྒྱུན་གྱི་ཕྱི་
མར་འབྲས་བུ་འབྱུང་བས་ན་བདག་གིས་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བདག་གིས་མྱོང་ངོ་ཞེས་ཀྱང་འདོགས་ཏེ། རྒྱུན་གཅིག་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །བྱེད་པོ་སྤྱོད་པོ་ཞེས་བྱར་བསྟན། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཚེ་སྔ་མའི་ཕུང་སོགས་རྣམས་ལ་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དེ། 
24-295
ཡོད་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་སྔ་མའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་མི་འགྱུར་བར་ཕྱི་མའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་དགོས་ཤིང་། དེ་ཡོད་ན་བདག་དེའི་བདག་གི་ཚེ་སྔ་མའི་མིག་སོགས་
དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཚེ་ད་ལྟའི་དུས་སུ་ཡོད་དགོས་པ་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྔ་མ་འགགས་ནས་རྒྱུ་དེ་ལས་འབྲས་བུ་ཕྱི་
མ་དག་འབྱུང་བ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་བདག་མེད་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཁོ་ན་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་བདག་མེད་པའི་ཆོས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པར་བྱ་སྟེ། འགྲོ་ཀུན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྟེ། །འདི་ལ་སེམས་
ཅན་གཞན་ཅིའང་མེད། །སྟོང་པ་ཁོ་ནའི་ཆོས་རྣམས་ལས། །སྟོང་པའི་ཆོས་རྣམས་འབྱུང་བར་ཟད། །ཅེས་སོ། །དཔེར་ན་བླ་མའི་ཁ་ནས་བརྗོད་པ་རྣམས་སློབ་མར་འཕོ་ན་ནི་བླ་མས་བརྗོད་པ་དེ་མེད་
པར་འགྱུར་བས་མི་འཕོའོ། །སློབ་མས་སྨྲས་པའང་གཞན་ལས་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་བླ་མའི་ཞལ་ནས་བརྗོད་པ་ལྟར་འཆི་ཀའི་སེམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། རྟག་པའི་སྐྱོན་
དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་མི་འགྲོའོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡང་གཞན་ལས་མི་འབྱུང་སྟེ་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་བླ་མས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ལས་སློབ་མ་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ་ལྟར། 
24-296
འཆི་ཀའི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་སེམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་གཞན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། ཁ་ཏོན་མར་མེ་མེ་ལོང་རྒྱ། །མེ་
ཤེལ་ས་བོན་སྐྱུར་དང་སྒྲས། །ཕུང་པོ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡང་། །མི་འཕོ་བར་ཡང་མཁས་རྟོགས་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་བས་ན་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་ནི་ནོར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་
པ་ཡིན་ནོ། །བག་ཆགས་དེ་ཡང་། གསང་སྔགས་སུ་མ་རིག་པ་ཀུན་འགྲོ་གཞོམ་མེད་ཅེས་སམ། འཕོ་བའི་བག་ཆགས་ཞེས་སམ། བཞི་པའི་གནས་སྐབས་བསྐྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཞེས་བཞག་པ་སྟེ།
དེ་ནི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་པས་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུན་ཅན་ཏེ། འདི་ཉིད་ལ་མ་རིག་པ་ལྷན་སྐྱེས་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་བཤད་དོ། །
དེས་སྐྱེད་པའི་འཁོར་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་རྟོག་དང་། དེ་ཐམས་ཅད་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་རིག་པར་བཞག་སྟེ། རྣམ་སྣང་མངོན་
བྱང་ལས། རྣམ་རྟོག་མ་རིག་ཆེན་པོ་སྟེ། །འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་ལྟུང་བྱེད་ཉིད། །ཅེས་སོ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ལུགས་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

"我因所做善业而感受其快乐果报"等说法中的名言我，仅仅是假立而存在的，因不能经得起分析，故实体上并不存在。这个实体上不存在而仅仅假立的我，是依据前后年等的蕴相续而安立的。由于安立基础的相续前分所造业在相续后分中生起果报，故也假立为"我所做业的果报由我感受"。如云："依一相续安立，称为作者受者。"前世的蕴等上的我本性上是不存在的，
24-295
因为若本性存在，则本性成立者必须在前一状态存在的同一者不变地在后一状态中存在，这样的话，此我的前世眼等诸根也应当在现今存在，但实际上并不存在。
因此，一切缘起法都是前者灭去后从该因生起后果，即唯从本性上无我的诸法中生起本性上无我的诸法。如云："众生皆因果，此中无他众，唯从空性法，生起空性法。"
例如，若从上师口中所说转移至弟子，则上师所说将不复存在，故不能转移。弟子所说也非来自他处，否则将成无因。如同上师口中所说一样，临死心识也是如此，否则将导致常见过失，故不能前往他世。他世也非从他处生起，否则将成无因过失。如同无法说上师所说之因与弟子是同一或相异一样，
24-296
依靠临死心识而生起的属于转生的心识也是如此，无法说是自身或与之相异。如云："诵经灯火镜光明，火晶种子酸与声，蕴聚结生相续续，无有迁移智者知。"
因此，轮回之轮是由错误分别念的习气所产生。这种习气在密咒中称为"遍行无明不可破"或"迁移习气"或"产生第四位智慧明点"，这是由于迷惑自心本性而有的无始习气之相续，也被解释为俱生无明和所知障。
由此所生的轮回有法的一切意识都有分别念，而这一切因与明觉智慧相违而被安立为无明。如《大日经》云："分别是大无明，令堕轮回海。"
污染缘起已经解释完毕。
逆序则是当了悟法无我空性时，不再对诸事物迷惑。


 །
24-297
ཆོས་བདག་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཚུལ་ལའང་། གཟུགས་རྣམས་ལ་ཡུལ་གྱི་ཆ་དང་། ནང་གི་ཤེས་པ་ལ་དུས་ཀྱི་ཆར་ཕྱེ་ཞིང་བཙལ་བས་སྙིང་པོའམ། རང་གི་ངོ་བོའི་ཆོས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་
མི་རྙེད་པས་སམ། རྟོག་གེའི་ལམ་དུ་བྱེད་པ་དག་ལ་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་དེ་གཉིས་ཀ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པའི་བློ་རྗེས་སུ་
དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་སྐྱེ་སྟེ། དཔྱད་ཅིང་ཡོངས་སུ་དཔྱད་གྱུར་ན། །རྣམ་པར་ཤེས་ལ་རྟེན་ཡོད་མིན། །ཞེས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོའི་མདོར། ཇི་ལྟར་ཆུ་ཤིང་རློན་པའི་སྡོང་པོ་ལ། །སྙིང་པོ་
འདོད་མིས་རིམ་གྱིས་གཤགས་བྱས་ན། །ཕྱི་དང་ནང་ན་སྙིང་པོ་ཡོད་མིན་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །ཚུལ་གཉིས་པོ་གང་ལ་བརྟེན་ཀྱང་རུང་བློ་དེའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་
པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལ། ཕུང་པོ་རྣམ་དཔྱད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་དམ། བེམ་པོའི་སྟོང་པ་ཉིད་དམ། མཐུན་པའི་དོན་དམ་པའམ། རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇམ་དཔལ་གྱི་ལྟ་
བ་མདོར་བསྟན་ལས། ཕུང་པོ་རྣམ་དཔྱད་སྟོང་པ་ཉིད། །ཆུ་ཤིང་བཞིན་དུ་སྙིང་པོ་མེད། རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ལྡན་པའི། །སྟོང་ཉིད་དེ་ལྟར་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཞེས་དང་། བསྡུས་རྒྱུད་ལས། གང་གི་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་རྙེད་ཅིང་ཉིན་ཞག་སོ་སོའི་དབང་ལ་གང་གི་མངལ་ནས་ངེས་པར་བྱུང་། །
24-298
སྐད་ཅིག་གང་གིས་འགྱུར་བ་དག་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བ་གྲུབ་ཅིང་གཡོ་བ་གཡོ་བ་མེད་གྱུར་ན། །སངས་རྒྱས་བྱ་བ་དེ་སྤངས་ནས་ནི་བདེ་མཉམ་དང་བྲལ་སྟོང་པ་གཞན་དག་གང་གིས་སྒོམ་
བྱེད་པ། །དེ་ཡི་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་ལྷན་སྐྱེས་བདེ་བ་དག་ཀྱང་རིང་པོར་འགྱུར། །ཞེས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཙམ་གྱིས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ས་བོན་དང་བྲལ་བར་བྱེད་
ནུས་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསལ་བར་བྱེད་ཅིང་སྤྲོས་པའི་ཚོགས་ཚེར་མ་འདོན་པ་བཞིན་བྱ་བར་མི་ནུས་པས། སེམས་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནང་གི་ཡིད་བྱེད་ཁྱད་པར་ཅན་
གྱི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་ཡིད་བྱེད་དེས་དཔྱད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལས་མི་འཕྲོགས་པའི་ངེས་པ་གཏིང་ཚུགས་པ་མཉམ་གཞག་ཏུ་སྐྱེས་པ་དེ་ལ། བསྒོམ་བྱུང་སོ་སོས་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་
ཟེར་བ་ཡིན་ཞིང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་དེ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ན། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་སྐུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མཐོང་བ་ལས་དེའི་
སྣང་བ་གཟུགས་སྐུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ལ། སྔ་མ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་བཏགས་པ་བ་ཡིན་ཏེ། 
24-299
ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་དངོས་ལ་ཡང་། །གང་གིས་ཆད་པར་རྣམས་བརྟགས་པ། །རྣམ་པར་མི་མཁས་དེ་ཡིས་ནི། །རྐྱེན་ལས་འབྱུང་བའི་དོན་མ་མཐོང་། །འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །གཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་
ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་བལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །ཚུལ་དེས་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རྨོངས་པ་མེད་པར་བྱས་པས་མི་ཆགས་སོ། །མ་ཆགས་ན་ཞེ་མི་
སྡང་ངོ་། །ཞེ་སྡང་བ་མེད་ན་ལས་མི་གསོག་གོ །ལས་མེད་ན་དངོས་པོ་མི་ལེན་ནོ། །ལེན་པ་མེད་ན་སྲིད་པར་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་དོ། །སྲིད་པ་མེད་ན་མི་སྐྱེའོ།

法无我空性理解之道
24-297
理解法无我空性的方式：对色等外境分析其对境部分，对内心识别分析其时间部分，通过寻求而不能找到丝毫实质或自性；或者对于逻辑道路的修行者，以远离一与多等因相推理，了知二者均无自性的智慧以比量为特征而生起。如云："若加审察详细观，意识无有所依处。"《三摩地王经》说："犹如湿润芭蕉树，欲求其髓逐层剖，内外均无实质在，诸法皆当如是知。"
无论依靠哪种方式，成为该智慧对境的无自性，称为蕴分析空性、无情空性、相顺胜义或分别胜义。如《文殊见解略说》云："蕴体分析空性，如芭蕉无实质，具一切相最胜，空性非如是。"《集密续》说：
24-298
"若人获得佛陀位，依日夜力从胎出，刹那变异皆远离，成就不动无动摇，舍此佛业而修习，无乐平等他空性，彼人经由亿劫数，佛性俱生乐遥远。"
仅凭这种空性虽能除去疑惑种子，但不能遣除对色等的执著，也无法如拔除荆棘般拔除戏论集，因此，由安住心的禅定特殊内作意自性生起的作意，通过观察而对无自性生起不可夺的确定，当此定解在等持中生起时，称为修所生各别自证现量。
当于无分别各别自证禅定门等持时，见到心的本性法身特征，由此见到其显现为色身特征的一切法，成为禅定境界影像。这才是真实见解的特征，而前者因为从闻思而来，只是假立的，
24-299
如云："于极微细事物，若有断见观察，彼等不善巧者，未见缘起之义。此中无所遣除，亦无少许安立，于真实性真视，若见真实解脱。"
通过这种方式对诸事物不再迷惑，因而不贪著。不贪著则不嗔恨。无嗔恨则不积累业。无业则不取诸事物。无取则不造作有。无有则不生。


 །མ་སྐྱེས་ན་
ལུས་དང་སེམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་ལྔ་པོ་དེ་མ་བསགས་པས་འབྲས་བུ་གཞན་དུ་མི་འབྱུང་སྟེ། །འདི་ནི་ཐར་པའམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །དེ་ལྟར་ཡང་
དབུ་མ་རྩ་བར། ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཟད་ལས་ཐར། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་རྣམ་རྟོག་ལས། །དེ་དག་སྤྲོས་ལས་སྤྲོས་པ་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས། བླ་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་ལས། བྱེད་
ཆིངས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས། ལྟེ་བར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལུགས་འབྱུང་དུ་བཅིངས་པས། ལུགས་བཟློག་ཏུ་རྒ་ཤི་ལ་སོགས་པ་གསུམ་འགགས་པས་རགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཐ་མལ་བའི་ལུས་འགག །
24-300
དེ་འགག་པས་ལེན་པ་སོགས་གསུམ་འགགས་པ་སྲོག་རླུང་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཐ་མལ་པའི་ངག་འགག །དེ་འགགས་པས་རེག་པ་སོགས་གསུམ་འགགས་པས་ཁུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཐ་མལ་པའི་ཡིད་འགག །དེ་
འགགས་པས་རྣམ་ཤེས་སོགས་གསུམ་འགགས་པས་འཛག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཐ་མལ་པའི་ཡེ་ཤེས་འགགས་པའི་འདུས་བྱས་པའི་འཁོར་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་བོ། །དེ་ཉིད་ལ་མཐོང་
བའི་ལམ་ཞེས་བཤད་ཅིང་། དེ་ནས་སྙིང་རྗེ་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མཚན་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་མེད་ཅིང་། སྤྲོས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་རིག་པའི་
དབྱིངས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་དུས་གསུམ་གྱི་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཇི་སྙེད་པའི་རིག་པར་འཆར་བ་རང་བཞིན་གཞིའི་རྟེན་འབྲེལ་དུས་
གསུམ་དུ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་འཇུག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས། སྐྱེ་མེད་ལས་འགག་མེད་དུ་འཆར་བའི་རྣམ་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ལམ་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྩལ་སྦྱངས་པས། རོ་རྐྱང་གི་
རླུང་བདུད་དང་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཟད་པ་འདུས་མ་བྱས་པའི་འཁོར་བ་དྲུངས་ཕྱུང་བས་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་པྲ་ཕབ་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བས་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་ཀྱང་། 
24-301
སྣང་བ་དེ་ཉིད་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་འཁྲུལ་པ་མེད་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུ་བཞི་མངོན་དུ་མཛད་པ་
ནི། ཇི་ལྟ་བ་ལས་ཇི་སྙེད་པར་འཆར་བ་མཐར་ཕྱིན་འབྲས་བུའི་རྟེན་འབྲེལ་ཞེས་བྱ་བ། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་མཆོག་ཡིན་ལ། རྒྱུད་འགའ་ཞིག་ལས་བཤད་པའི་མཐོང་ལམ་ཆེན་པོའང་དེ་
ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཁོ་ནར་དེ་འདྲའི་འབྲས་བུ་ཞིག་གཤིས་དང་མི་མཐུན་པ་གསར་དུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་གྱི། གདོད་མ་ནས་སེམས་ཀྱི་གཤིས་ཟབ་གསལ་དབྱེར་མེད་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ནའི་
ངང་ཚུལ་མ་བསྒྲིབས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཞལ་ལུང་དུ། དེ་འདྲའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དེ། །ཞེས་བཤད་པས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཉིད་
རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་སྲིད་པར་མི་ལྡོག་པས། སྲིད་པའམ་རྟག་པའི་མཐའ་སྤོང་ལ། །མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་སྙིང་རྗེས་ནི། སེམས་ཅན་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་སྒོ་ནས་
ཆད་པའི་མྱང་འདས་ཀྱི་མཐའ་སྤངས་པ་སྟེ། དམ་པ་དང་པོ་ལས། གཟུགས་ནི་སྲིད་པར་མི་འོང་སྟེ། །འགྱུར་མེད་མྱ་ངན་འདས་མི་འགྲོ། །ཕན་ཚུན་འཁྱུད་པ་ཞི་བ་སྟེ། །མ་ནིང་གི་ནི་གོ་འཕང་མཆོག །
24-302
ཅེས་དང་། སམ་པུ་ཊ་ལས། སྤྲོས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད། །ཤེས་རབ་ཅེས་ནི་རབ་ཏུ་བསྒྲགས། །ཡིད་བཞིན་ནོར་ལྟར་མ་ལུས་པའི། །སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་སྙིང་རྗེ་ཉིད། དམིགས་མེད་གནས་སུ་ཤེས་རབ་
དང་། །དམིགས་མེད་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉིད། །བློ་ལྡན་ལྷན་ཅིག་གཅིག་གྱུར་པ། །ནམ་མཁར་ནམ་མཁའ་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ།

不生则身心苦不生。如此五因不积集，果不生于他处，此即解脱或涅槃。如《中论》云：
"业惑尽故得解脱，业惑从分别而生，分别从戏论而起，戏论由空性而灭。"
无上续中说：通过结缚力，在脐轮将十二缘起支顺序结缚，逆序中老死等三支灭，粗相凡夫身灭。
24-300
由此灭故，取等三支灭，气息特征的凡夫语灭。由此灭故，触等三支灭，精液特征的凡夫意灭。由此灭故，识等三支灭，漏泄特征的凡夫智慧灭，有为轮回清净，获得佛地。
这被称为见道，之后，以慈悲不变乐为特征，无相执所缘，远离一切戏论分别，如实了知界中以具足一切相最胜空性之门，遍知三世所知一切的尽所有智慧显现，直接体验不断三世的自性基础缘起。
从无生中显现无灭的各别自证，修习道的缘起力，耗尽罗扬风魔与烦恼特征的十二缘起无为轮回根源，蕴界处所摄一切法如沉淀牛奶般显现，虽然遍行一切所知，
24-301
但了知此显现本身即是无缘慈悲的自性，无迷乱中为利众生而显现身语意大乐四身，这是从如实中显现尽所有的圆满果位缘起，是大菩萨们的最胜果，也是一些续部中所说的大见道。
并非在佛地新生一个与本质不符的果，而是从无始以来心性本来深明不二的状态无蔽而显，如《面授》中说："如是大金刚持，乃一切法法性。"
这样的涅槃，以具一切相空性之相不返轮回，故断除有边或常边；以最上不变慈悲，通过对众生的悲悯而舍弃断灭涅槃之边。《第一胜义》云："色不来于有边，不变不去涅槃，相互拥抱寂静，即是中性最胜位。"
24-302
《三昧耶续》云："无戏论自性，智慧广称扬，如同如意宝，众生利益即慈悲。无缘处智慧，无缘大悲心，有智一体性，如虚空入虚空。"


 །ད་དེ་དག་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་
བའི་ཚུལ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།
༄། །དབྱེ་བ་གསུམ།
གཉིས་པ་དབྱེ་བ་གསུམ་ནི། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་དང་ཕྲ་བ་རགས་རིམ་ཕྱིར། །ཞེས་པ། མཛོད་འགྲེལ་ལས། ལས་ལས་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་སྐྱེས་ཞེས་བཤད་པ། ལས་དེ་དག་ཀྱང་ཕྲ་
རྒྱས་ཀྱི་དབང་གིས་བསགས་པར་གྱུར་གྱི། ཕྲ་རྒྱས་མེད་པར་ནི་སྲིད་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་མི་ནུས་པས། དེའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་རྩ་བ་ཕྲ་རྒྱས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་ལ། ཕྲ་
རྒྱས་ཀྱང་དུ་ཞིག་ཅེ་ན། །འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། ལྟ་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དྲུག །འདོད་ཆགས་ལ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་
བས་བདུན་ནམ། ལྟ་བ་ལ། འཇིག་ཚོགས། ལོག་ལྟ། མཐར་འཛིན། ལྟ་བ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་མཆོག་འཛིན་གཉིས་ཏེ་ལྔར་ཕྱེ་བས་བཅུ་དང་། ཕྲ་རྒྱས་དྲུག་པོ་དེ་དག་རྣམ་པ་དང་། བྱེ་བྲག་དང་། ཁམས་ཀྱི་དབྱེ་བས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་དང་། 
24-303
གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་དང་། གཟུགས་མེད་དུ་སྤྱོད་པ་སུམ་ཅུ་གཅིག་སྟེ་དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དུ་འཆད་ཅིང་། ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་འཆིང་བ་དང་། ཕྲ་རྒྱས་དང་། ཉེ་བའི་ཉེན་མོངས་
པ་དང་། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་དབྱེ་བས་ལྔར་ཡང་ཕྱེ་ལ། མདོར་བསྡུ་ན་ཁམས་གསུམ་པའི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་གཉིས་དག་ཏུ་བསྡུའོ། །ཕྲ་རྒྱས་ཀྱི་དོན་ཅི་
ཡིན་ཞེ་ན། རྟོགས་པར་དཀའ་བས་རྒྱུ་བ་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐོབ་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བས་དང་། དམིགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྦྱོར་བ་མེད་པར་དེ་
བཟློག་བཞིན་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་མངོན་དུ་འགྱུར་བས་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ཏེ། གང་ཕྱིར་དེ་དག་ཕྲ་བ་དང་། །རྗེས་འབྲེལ་རྣམ་གཉིས་རྒྱས་འགྱུར་དང་། །རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །ཕྲ་རྒྱས་དག་
ཏུ་བཤད་པ་ཡིན། དེའང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཆོས་མངོན་པ་ལས་ཕྲ་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འབྱུང་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཁོ་ནས་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཕྲ་རྒྱས་རྣམས་
ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འདི་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། ཕྲ་རྒྱས་རྣམས་ནི། སེམས་ནི་ཉོན་མོངས་བྱེད་ཕྱིར་དང་། །སྒྲིབ་ཕྱིར་དེ་དག་འགལ་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་འདོད། མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ནི། 
24-304
ཕྲ་རྒྱས་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པའང་མ་ཡིན་ལ། ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་གྱི། ཉོན་མོངས་པ་ཉལ་བ་ལ་ནི་ཕྲ་རྒྱས་ཞེས་བྱ་ལ། སད་པ་ལ་ནི་ཀུན་ནས་བཀྲིས་པ་ཞེས་བྱའོ། །
དེ་ལ་ཉལ་བ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པར་ས་བོན་གྱི་དངོས་པོ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའོ། །སད་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །ཞེས་འདོད་དོ།

以上已经解释了涅槃方面的缘起方式。
三种分类
第二，三种分类是："因极微细、微细、粗分次第"。《俱舍论释》中说："业生世间种种"，这些业也是由随眠力量积集而成，若无随眠则无法成就有，因此应知有之根本是随眠。
若问随眠有几种？贪欲、嗔恚、我慢、无明、见和疑六种。将贪欲分为欲贪与有贪二种则成七种，或者将见分为身见、邪见、边执见、见取见和戒禁取见五种则成十种。通过种类、差别和界的划分，欲界中三十六种，
24-303
色界中三十一种，无色界中三十一种，总计九十八种。又通过结、缚、随眠、近烦恼、缠的差别分为五种。简言之，归纳为三界见所断和修所断两类。
若问随眠的含义是什么？因难以了解而微细运行，与得相随，通过所缘和相应门而增长，无需加行即可反复现行而随逐。如云："由于彼等微细、随逐二种增长及随行，故说为随眠。"
此外，毗婆沙师主张，阿毗达磨中出现的"随眠"一词专指烦恼，因此认为随眠仅是相应法。如何了知这点？他们认为随眠"令心烦恼故，障蔽故，与彼相违故"。经部师则认为，
24-304
随眠既非相应亦非不相应，而是对处于休眠状态的烦恼称为随眠，对活跃状态的烦恼称为缠。
其中，休眠状态是指不明显而以种子形式随逐。活跃状态是指已经显现。


 །ད་ནི་ཐེག་པ་
ཆེན་པོ་ལས་ཕྱོགས་རེ་རེ་བས་གསུངས་པ་ཆབས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ནས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་མཐར་ཐུག་སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་འདི་ཉིད་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་
དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གཟུགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་གསལ་བ་སྟེ། དེས་རྟག་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་ལ། འཁོར་བའི་བདེ་བ་ལས་འདས་
པ་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་པས་ཟབ་པ་སྟེ། དེས་ཆད་པ་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་ལ། བདེ་སྟོང་དེ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དངོས་མེད་ཀྱི་མཐའ་སྤངས་པས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོའི་
མཐའ་སྤངས་པས་དངོས་མེད་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་བཞག་སྟེ། དམ་པ་དང་པོར། མྱ་ངན་འདས་པ་བྲལ་བའི་གཟུགས། །འཁོར་བ་ལས་འདས་མི་འགྱུར་བ། །དེ་དག་སྦྱོར་བ་གཉིས་མེད་མཆོག །རྟག་དང་ཆད་ལས་ངེས་པར་གྲོལ། །
24-305
དངོས་མེད་ལས་བྱུང་མཚན་ཉིད་ཕྱིར། །གཟུགས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་མིན། །དངོས་པོ་ལས་བྱུང་མཚན་ཉིད་ཕྱིར། །འགྱུར་བ་མེད་པ་དངོས་པོ་མིན། །དངོས་པོ་དངོས་མེད་ཡང་དག་སྦྱོར། །རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་གཉིས་
མེད་མཆོག །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་རྣམ་པར་གྲོལ། །པྲ་ཕབ་མེ་ལོང་ལ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་དང་། ཞལ་ལུང་ལས། ཆོས་རྣམས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས། །ཀུན་མཁྱེན་བར་གྱིས་རང་བཞིན་ནི། །ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟར་རྣམ་
དག་པའི། །ཟབ་གསལ་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཤིས་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་དང་། རིས་མེད་པའི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་
བདག་དང་། ཆོས་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བཞག་སྟེ། གྲོལ་བའི་ཐིག་ལེ་ལས། དེ་གཉིས་མེད་པའི་རང་བཞིན་མཆོག །དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་བདག །འཁོར་བས་
རབ་ཏུ་མ་ཟིན་པ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཤེས་པའོ། །ཞེས་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས། ཆོས་ཉིད་ནི་གང་། ཆོས་གནས་པ་ནི་གང་། ཆོད་དབྱིངས་ནི་གང་ཞེ་ན། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་
གྲགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་གྲགས་པ་དེ་རིགས་པའི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་བཞག་པ་ནི་ཆོས་གནས་པའོ། །གནས་པ་དེའི་རྒྱུ་ཆོས་ཉིད་དེ་ཡིན་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱའོ། །
24-306
ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཟབ་གསལ་དབྱེར་མེད་དེ་ཉིད་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་དང་། གཞན་ལ་བལྟོས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་
གསུམ་དང་ལྡན་པས་རང་བཞིན་དུ་བཞག་སྟེ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། རང་བཞིན་དག་ནི་བཅོས་མིན་དང་། །གཞན་ལ་བལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་དང་། རང་བཞིན་དེ་ལ་མི་སླུ་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། ཟླ་
བ་གྲགས་པས། འཇིག་རྟེན་པའང་མ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་རང་བཞིན་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་འགའ་ཞིག །འགའ་ཞིག་ཏུ་སླུ་བའི་ཐ་སྙད་དམིགས་པ་དང་། འདིའི་ཐ་སྙད་འདི་ནི་
བྱས་པ་སྟེ། རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་སྨྲའོ། །དེ་བཞིན་དུ། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་དམིགས་པ་ན་སྐྱེས་བུ་འདི་ནི་བྱས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་དེ་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་
རྟེན་དུ་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་མ་བྱས་པ་ལ་བརྗོད་དོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཡང་སླུ་བར་སོ་སོར་སྣང་
བའོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་བྱས་པ་སྟེ། བྱས་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ།

现在从大乘中将各个部分所说的合并在一起解释：轮涅不二双运究竟的心金刚，具有远离蕴等特征的涅槃之相，为一切相空性，从这方面看是明晰的，由此远离常边；超越轮回之乐成为不变智慧，因此是深奥的，由此从断边中解脱；由于乐空是一体，故舍弃无实边，由舍弃有和有边而被安立为"无实"。如《第一胜义》所说：
"涅槃是离相之相，超越轮回不变易，此二和合无二胜，从常与断得解脱。
24-305
因从无实生相故，色相非为无实法；因从有法生相故，不变之法非有法；有法无实正和合，金刚瑜伽无二胜，从色无色得解脱，如同牛奶沉淀镜。"
《面授》中说："色等诸法，遍知之间，本性如同虚空界，清净深明无二智。"
由于这是一切法的本质状态，故称为法性；以无偏普遍的本性周遍，故称为遍主；由是一切安住法的种子，故安立为法界。如《解脱明点》中说："彼无二自性胜，遍一切法的主尊，不为轮回所染著，即是法界之智慧。"《瑜伽师地论》中说："什么是法性？什么是法住？什么是法界？无始以来所成立的即是法性。以理论语言文字安立成立的是法住。由于法住的因是该法性，所以称为法界。"
24-306
这种深明不二性本身具备三种特征：非人为造作、不依赖他者、以离无明翳障的智慧所了知，故安立为自性。龙树说："自性即非造作，不依赖于他者。"自性又称为不欺诳，月称说："世俗中也称非造作为自性，因为当世间某些人发现某处有欺诳言说时，即说'这言说是造作的，不是自性'。同样，见到幻术人时会说'此人是造作的'，称为'非自性'。如此，世间称非造作为自性。依缘起而有的色、受等事物也显现为欺诳，因此说：凡所见到的色、受等，其自性是造作的，因为是造作，所以不成为自性。"


 །དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དང་། 
24-307
ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ནས་ཐ་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་ཏུ་སྤུ་རིས་མི་འགྱུར་བར་གནས་པས་རྒྱུན་ཆགས་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་དང་། འགའ་ཞིག་ཏུ་ཐམས་ཅད་སྟོང་
པ་འོད་གསལ་དང་། གནས་ལུགས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། རང་བཞིན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མིང་དུ་མས་གདགས་པར་མཛད་དོ། ། རང་བཞིན་དེ་ཉིད་
འགྱུར་བ་མེད་ཀྱང་སྣང་བའམ། རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་དག་པ་ལྟར་སྣང་བའི་གནས་སྐབས་སུ་འཁོར་བའི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་ཇི་སྙེད་པའི་གཞིར་གྱུར་པས། ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱ་ཞིང་།
སྒྲིབ་པའི་ཆ་དག་པ་ན། དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོའི་གཞིར་གྱུར་པས་རིགས་སམ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའམ། དབང་པོ་ཐམས་ཅད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་
ལྟར་ཡང་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། སེམས་ནི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཏེ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དགེ །ཞེས་དང་། རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་དགེ་བ་སྟེ། །སྙིང་པོ་དེ་
ལ་ཀུན་གཞིའི་སྒྲས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་རྣམས་སྟོན་པར་མཛད། །ཅེས་སོ། །འོ་ན་འཇུག་ཤེས་རྣམས་ནི་རྒྱུན་མི་བརྟན་པའི་ཕྱིར་བག་ཆགས་བསྒོ་བའི་གཞིར་མི་རུང་ལ། ཀུན་གཞི་ལ་བསྒོ་བར་འདོད་ན་ནི། 
24-308
ཀུན་གཞི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ལ་བྱས་ན། དེ་ཉིད་འཁོར་བའི་བག་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་འདོན་པ་དང་འགལ་ལོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པ་ལ། སམ་པུ་ཊར། རང་བཞིན་འོད་གསལ་རྟོག་ལས་ངེས་པར་
གྲོལ། །ཆགས་སོགས་བཟློག་དཀའི་དྲི་མས་གོས་གྱུར་པ། །ཞེས་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་གྱིས་བསྒྲིབས་པའི་དོན། ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ལ་སྤྲིན་གྱིས་གོས་པ་མེད་ཀྱང་སྤྲིན་དང་བཅས་པར་སྣང་བ་ཙམ་ལ་བྱ་བ་བཞིན་
དུ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་བག་ཆགས་ཀྱིས་གོས་པ་མེད་ཀྱང་གློ་བུར་གྱི་འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཙམ་ལ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་འཁོར་བའི་རྩ་བ་རགས་
པ་འཇིག་ཚོགས་ལ་བལྟ་བ་ལོག་ཀྱང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཀུན་གཞི་མ་ལོག་པ་དེ་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ལ། སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུའི་ལམ་རྣམས་ཀྱང་
ཀུན་གཞི་དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཀུན་གཞི་ནི་འཁོར་བ་འཇུག་ལྡོག་གཉིས་ཀའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་གཞི་དེ་ལའང་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ་དང་། ཉོན་མོངས་ལོག་ཀྱང་བག་ཆགས་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ་གཉིས་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དགྲ་བཅོམ་ཉིད་ན་དེ་ལྡོག་གོ །ཞེས་དང་། རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང་ལས། རྩ་བའི་རྣམ་ཤེས་ལོག་གྱུར་ནས། །ཞེས་དེ་དང་མཐུན་པར་བཤད་དོ། །
24-309
ཕྱི་མ་ནི་དཔལ་འཕྲེང་གི་མདོར། མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་ཞེས་བཤད་ཅིང་། ཉན་ཐོས་ལྷག་མེད་དུ་ཞུགས་པ་དང་། བྱང་སེམས་ཉོན་མོངས་སྤངས་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་ལུས་མ་ལོག་པ་དག་གིའོ། །ཇི་ལྟར་
བག་ཆགས་བསྒོ་བའི་ཚུལ་ཡང་། ཤེས་པ་སྐོར་གཅིག་གི་འཇུག་པ་ལ་སྦྱར་ན། འདོད་པའི་ནུས་པ་གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་ཡིད་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་། བྱ་བའི་ནུས་པ་དབང་པོ་ལ་ཤེས་པ་
ཞུགས་པ་ཤེས་པའི་ནུས་པ་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་རྗེས་ལ་བདག་གིས་འདི་ཤེས་སོ་སྙམ་དུ་ངེས་པའོ། །རྗེས་ཤེས་དེ་ལ་ཡུལ་ངེས་པ་དང་། ཡུལ་ཅན་ངེས་པའི་
འཛིན་སྟངས་ཐ་དད་པ་གཉིས་མེད་ཀྱི། དོན་ངེས་པ་ཉིད་ཤེས་པ་ངེས་པ་སྟེ། གཞན་མྱོང་བ་དང་འབྲེལ་བ་ལས། །དྲན་འགྱུར་བྱི་བའི་དུག་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སྤྱོད་འཇུག་ཏུ་གསུངས་པ་བཞིན། ཟླ་བ་
གྲགས་པས། གང་ཕྱིར་གང་གིས་ཡུལ་མྱོང་གྱུར་དེ་ལས། །དྲན་པ་འདི་གཞན་ང་ལ་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ཕྱིར་ང་ཡིས་མཐོང་སྙམ་དྲན་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཚུལ་ལུགས་ཡིན། །ཞེས་སོ།

因此，自性本明和
24-307
从无始轮回到无终涅槃期间不改变其特质而持续存在，故为自性因，在某些场合被以"一切空性光明"、"本性大手印"、"自性俱生"、"如来藏"等诸多名称来命名。
虽然这自性不变，但因其显现或具有相状，在未净化阶段中显现为轮回的蕴界处等一切所知的基础，故称为阿赖耶；当其障蔽方面清净后，此自性成为如来身语意不尽庄严轮的基础，故称为种性、具一切相或具一切根。
如《楞伽经》中说："心本性光明，善妙如来藏。"《华严经》中说："善妙如来藏，以阿赖耶名，诸如来宣示。"那么，转识因不稳定，不适合作为习气熏习的基础，若承认熏习阿赖耶，
24-308
若将阿赖耶视为自性光明，则与"彼离轮回习气"的说法相矛盾。关于这种疑惑，《三昧耶续》中说：
"自性光明解脱于分别，为难除贪等垢染所染污。"
如虚空被云遮蔽的含义，虽然虚空本性未被云所染，但仅仅显现为有云而已；同样，心的自性未被习气所染，但只是表现为具有暂时迷惑习气而已。
因此，虽然轮回粗重根本的身见已断，但若一切习气所依的阿赖耶未转，则不能获得佛果，而成佛之因的诸道也从阿赖耶中生起，因此，阿赖耶是轮回进退两者的原因。
阿赖耶有两种：作为一切烦恼基础的阿赖耶，以及烦恼虽断却仍作为一切习气基础的阿赖耶。就前者而言，"在阿罗汉位中，彼即转变"，《大日经》也与此一致说："根本识转变后。"
24-309
后者在《吉祥鬘经》中被称为"无明习气地"，是指已进入声闻无余涅槃或已断烦恼但未转意身的菩萨们所具有的。
习气熏习的方式，若应用于一组心识的运作：欲望能力使意趋向色法，行为能力使识进入根门，认知能力通过同时认定所缘的自性，随后确认"我知道这个"。
在这随后认知中，确定对境和确定有境的执取方式并非分离的两种，而是确定对象即是确定意识，如《入行论》所说："由与他经验关联，乃忆念如鼠毒。"月称也说："因为除了领受对境的那个识外，我没有其他的记忆，所以会想'我见到了'而忆念，这只是世间言说的规则方式。"


 །
བཞི་པའི་ནུས་པ་ནི། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་འཇིག་པར་བྱེད་པ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་འཕོ་བའི་སྐད་ཅིག་མའོ། །དེ་དག་གདན་བཞིར། ཡུལ་ཅན། ཡུལ། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་འདྲེས་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་དེ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཐིམ་པ་བཞིའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བཤད་ལ། 
24-310
གསང་བ་འདུས་པ་ལས། སྐད་ཅིག །ཐང་ཅིག །ཡུད་ཙམ། མིག་བཙུམ། ཐལ་མོ་བརྡེབ་པ་ཙམ་ལ་བདག་དང་གཞན་དུ་རྟོག་པའི་སྣང་བ་གཡོའོ། །སྣང་བ་གཡོས་པ་དེ་ནས། སྐད་ཅིག །ཐང་ཅིག །ཡུད་ཙམ།
མིག་བཙུམ། ཐལ་མོ་བརྡེབ་པ་ཙམ་ལ་རང་བཞིན་རྣམས་རྗེས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་རླུང་གི་ཁམས་ཀྱི་རྒྱུས་རང་བཞིན་རྣམས་གཅིག་ལ་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ཡུལ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་མ་ལུས་
ཤིང་། ལུས་པ་མེད་པ་རྣམས་ཉིན་དང་མཚན་དུ་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུད་ལ་རྗེས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། སློག་དཔོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། རླུང་རྣམས་ཕྲ་བའི་གཟུགས་ཀྱིས་ནི། །ཤེས་དང་ཡང་དག་འདྲེས་
གྱུར་ནས། །དབང་པོའི་ལམ་ནས་བྱུང་ནས་ནི། །ཡུལ་རྣམས་ལ་ནི་དམིགས་པར་བྱེད། །གང་ཚེ་སྣང་བ་ལྡན་གྱུར་ཅིང་། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གང་གཡོ་བའི། །རླུང་ནི་བཞོན་པ་ཉིད་གྱུར་པ། །དེ་ཚེ་རང་
བཞིན་དེ་དག་ཀུན། །མ་ལུས་ལུས་པ་མེད་པར་འབྱུང་། །རླུང་ནི་གང་དང་གང་གནས་ལ། །རང་བཞིན་དེ་དང་དེ་འབྱུང་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། འཆི་ཀར། འཕོ་བའི་སྐད་ཅིག་དེའི་བསམ་པ་ཤས་གང་ཆེ་
བའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པས། འོད་གསལ་བའི་སེམས་ཉིད་ཁུ་བའི་ཁམས་དང་ཚོགས་པ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ལ། ཁུ་བའི་ཁམས་ཕྲ་བ་ཡོད་པ་དེ་ན་རྡུལ་དང་རླུང་གི་ཁམས་ཕྲ་མོའང་ཡོད་པས། 
24-311
དེའི་ཕྱིར་གནས་ལུགས་ཀྱི་རང་འོད་ཁམས་སུ་སྣང་བའི་ངེས་པས་ཁམས་དང་ཤེས་པ་འདྲེས་པ་དེ་ཉིད། རྟེན་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་རྩ། གཡོ་བའི་ཆ་ནས་རླུང་། བརྟེན་པའམ་ཡོན་ཏན་གྱི་ངེས་པས་ཐིག་
ལེ། འཆར་སྒོའི་ངོས་ནས་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ། དེ་དག་གི་ཚོགས་པ་མི་ཕྱེད་པའི་ཆ་ནས་མི་ཤིགས་པའི་ཐིག་ལེ་ཞེས་གྲགས་ཤིང་། དེ་དག་གི་ཚོགས་པའི་རྟེན་བརྟེན་པའི་འབྲེལ་བ་འཁོར་
བ་ཇི་སྲིད་དུ་འཇུག་ཅིང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པར་ཡང་ཡོད་དེ། དུས་འཁོར་ལས། ཇི་སྲིད་འགྱུར་བ་ཐོབ་ཀྱི་བར། །རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་འབྲེལ་པར་བཅས། །སེམས་ཀྱི་འགྱུར་མེད་ཐོབ་ནས་ནི། །རྟེན་དང་
བརྟེན་པའི་འབྲེལ་པ་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཁུ་རྡུལ་རླུང་གསུམ་ག་སེམས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ཀྱང་ཁུ་བ་བདག་པོར་གྱུར་པ་དང་། དེ་ཟླ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་དབང་ལས། སྲིད་
རྩེའི་མཐར་ཐུག་པའི་བདེ་འགྲོ་སོགས་གྱེན་དུ་འཛེག་པ་དང་། འགྲིབ་པ་ངན་འགྲོ་སོགས་འཐུར་དུ་ལྟུང་བ་དང་། འཕོས་པ་ཆགས་པ་དང་འགྲིབ་པ་ཆགས་བྲལ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོར། རྡུལ་
མུན་སྙིང་སྟོབས་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས། དགེ་བའི་སེམས་སྙིང་སྟོབས་ཀྱིས་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན། མི་དགེ་བའི་སེམས་དྲག་པོ་མུན་པའི་བདག་ཉིད་དམྱལ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་སེམས་འབྲིང་པོ་དུད་འགྲོ་དང་། 
24-312
ཐ་མ་དང་རྡུལ་མུན་སྙིང་སྟོབས་འདྲེས་བའི་དབང་གིས་ཡི་དྭགས་དང་། མི་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་ཞིང་། སྙིང་སྟོབས་ལྷག་ན་བདེ་བ་དང་། གཞན་གཉིས་ལྷག་ན་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་བར་གསུངས་སོ། །ཤིན་ཏུ་
ཕྲ་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ།

第四种能力是：灭除这些相续的无二取相特征的迁移刹那。这些以四垫的术语解释：有境、境、境有境混合的识以境相生起、此识融入识自性四种，
24-310
《密集》中说：刹那、一会、须臾、眨眼、弹指之间，自他分别显现动摇。显现动摇之后，刹那、一会、须臾、眨眼、弹指之间，诸自性被随后感受。然后，因风界之力，诸自性互相随顺，无余无遗的境受用，日夜在自性相续中被随后感受。如轨范师圣龙树所说："诸风以微细相，与意识完全融合，从根门中出现，缘取诸对境。当具显现时，以自性所动摇，风成为乘骑者，尔时彼等一切，自性无余生起。风住于何处，自性即生彼处。"
临终时，迁移刹那被哪种思维习气更强大所染污，光明心性与精血界聚为一体而成，在微细精血界存在之处，微尘和风界也存在，
24-311
因此，由本性之光显现为界的确定，界与心识融合，从支持方面称为脉，从活动方面称为风，从所依或功德确定称为明点，从显现门称为取识，从这些不可分离的聚合方面称为不坏明点，这些聚合的所依能依关系在轮回中持续存在，在无色有中也存在。如《时轮》所说："乃至获得变化前，具所依能依关系，得心不变性之后，无所依能依关系。"
其中精、尘、风三者虽都是心的所依，但精为主要，因其具有月相特征，根据增减的力量：增长时上升至有顶等善趣，减少时下堕恶趣，迁移时贪着与减时离贪。因此，《时轮》中将尘分为暗性、光明和勇猛三种：善心勇猛性生天和非天，强烈不善心暗性本质生地狱，中等不善心生畜生，
24-312
最微弱和三性混合力量生饿鬼和人等。勇猛性增强时成为快乐，其他二者增强时成为痛苦。
已说明极微细者。


 ། དེ་ལྟ་བུའི་ཚོགས་པ་དེ་ཉིད་ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའི་ཁམས་ལྔར་གྱེས་པ་ཚོར། འདུ། སེམས། རེག །ཡིད་བྱེད། སེམས་བྱུང་ཀུན་འགྲོ་ལྔར་གྲགས་པ་སྟེ། འདི་ལས་སེམས་ཀྱི་
འཇུག་པ་སྟོང་ཆེན་འགྱུར་མེད་ལྔའི་ཆོས་ཅན་དུ་གནས་པའི་གསལ་བར་ཤེས་པར་འགྱུར་ལ། སྔ་འགྱུར་བ་དག་གིས་བཤད་པའི་འོད་ལྔའི་ཐིག་ལེ་དང་འོད་ཟེར་ལྔའི་རླུང་ཡང་འདི་ཡིན་ལ། །དེས་དབང་
བྱས་པའི་ཀུན་ཏུ་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ལས། མཚམས་ཀྱི་མུན་ནག་ལྟ་བུ་ནི་སྣང་བ་ཉེར་ཐོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། སྟོང་པ་ཆེན་པོ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། ཡོངས་
སུ་གྲུབ་པ་ཉིད་དང་། ཉེ་བར་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་དེས་དབང་བྱས་པའི་ཉི་མའི་སྣང་བ་ལྟ་བུ་ནི་སྣང་བ་མཆེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ལ་སྟོང་པ་དང་། ཐབས་ཀྱི་
ཡེ་ཤེས་དང་། ཀུན་བརྟགས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་། མཆོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་དབང་བྱས་པའི་ཟླ་བའི་སྣང་བ་ལྟ་བུ་ནི་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་དེ། སྟོང་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། 
24-313
སེམས་དང་། གཞན་གྱི་དབང་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི། ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཅན་རྣམ་པ་མེད་པའི་ངོ་བོར་ཁྱབ་པ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་དག་གིས་
དབང་བྱས་པའི་མ་དག་པ་ལ་བྱེད་ལས་ཀྱི་ངོས་ནས་སྲོག་དང་། ཐུར་སེལ་དང་། གྱེན་རྒྱུ་དང་། མེ་དང་མཉམ་དུ་གནས་པ་དང་། ཁྱབ་བྱེད་དུ་བཞག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པ་ཟག་མེད་
ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་མ་རིག་པ་བདེན་པ་གཉིས་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཏི་མུག་དང་། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཀྱིས་ཆོས་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པའི་ཞེ་སྡང་
དང་། ཁམས་གསུམ་པའི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་ཁེངས་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། རྙེད་བཀུར་ལ་ཆགས་པས་གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་
པ་ལ་མི་བཟོད་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་ཁོང་ནས་འཁྲུག་པ་ཞེ་སྡང་གི་ཆར་གཏོགས་པའི་ཕྲག་དོག་སྟེ་ལྔ་ལངས་པས། བདུད་རྩི་ལྔའི་དངས་མའི་རྟེན་གྲུབ་ལ། ཁུ་བའི་དབང་གིས་ཡིད་བྱེད་རྡུལ་གྱི་
ཡུལ་རླུང་གི་དབང་པོ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་དབང་པོ་ཀུན་འབྱུང་དང་འདྲེས་པ་དེ་ཉིད་ཡུལ་དུ་འཆར་བས་བདག་པོར་བསྙད་ལ། དེ་འདྲ་བའི་ཡུལ་ལྔ་པོ་དེ་རྩ་བའི་ཁམས་ལྔའི་གཟུགས་ཆུའི་ཡོན་ཏན། 
24-314
སྒྲ་ནམ་མཁའ། དྲི་ས། རོ་མེ། རེག་བྱ་རླུང་གི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་གནད་ཀས། དབང་སོགས་ཀྱི་རླུང་རྒྱུ་བ་དང་། རྣམ་པར་རྒྱུ་བ་དང་། ཡང་དག་པར་རྒྱུ་བ་དང་། རབ་ཏུ་རྒྱུ་བ་དང་།
ངེས་པར་རྒྱུ་བ་དང་། ཡན་ལག་གི་རླུང་དུ་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྲ་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །། རླུང་བཅུ་པ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་འཕོས་པའི་འབྱུང་འཇུག་གནས་པ་གསུམ་ལས། དབྱུག་གུ་དང་། ཆུ་ཚོད་དང་། འཕོ་
བ་དང་། ཐུན་དུ་བཞག་པ་དེའི་དབང་གིས་ཟླ་བ་དང་། ལོ་དང་། ཁྱིམ་དང་། གཟའ་དང་། རྒྱུ་སྐར་གྱི་འཆར་ནུབ་དང་། དུས་སྦྱོར་གྱི་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་འདི་རྣམས་བྱུང་ཞིང་།
གཞན་ཡང་རླུང་ཡི་གེ་དང་། དེ་མིང་དང་། དེ་ལས་ཚིག་མ་ལུས་པ་འབྱུང་བའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །རླུང་མུན་རྡུལ་ཁུ་བའི་ངེས་པ་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ལས། གཟུགས་མེད་པ་དང་། གཟུགས་དང་། འདོད་པའི་
ཁམས་ཀྱི་སྣང་བ་འབྱུང་ཞིང་། དེ་དག་ཏུ་ས་ཆུ་མེ་རླུང་གང་ཤས་ཆེ་བ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང་། དྲོད་གཤེར་དང་། མངལ་དང་། སྒོ་ང་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།

这种聚合分为地水火风空五界，即触、受、心、想、作意，被称为遍行五心所，从这可明了心的运行存在于五大不变空性之法性的明晰知觉。前译派所说的五色明点和五色风也是指这个。由这支配的普遍显现特征中，如黑暗交界处的是近得显现的特征，其异名为：大空性、无明、圆成实性、近得。然后由此支配的如日光显现是增盛显现的特征，此即称为空性、方便智慧、遍计、心所、供养。由此支配的如月光显现是显现的特征，称为空性和般若智慧，
24-313
心和依他起。这三种识以虚空特征无相本性周遍，无来去。
这些在未净化时，从作用角度安立为生命、下行、上行、与火平住和遍行风，其自性为明觉，是无漏智慧的违品——于二谛完全迷惑的无明愚痴；对众生处于痛苦之处的法生起恼害之心的嗔恨；对三界身体和受用随顺贪著的贪欲；依身见而心生高傲的我慢；由贪著名闻利养而对他人圆满不能忍受，内心扰乱属于嗔恨分支的嫉妒——这五种生起，而成为五甘露精华的所依，因精血之力形成作意尘之境风之根，如此根与集所缘混合，显现为对境而称为主宰。这五种对境是根本五界的功德：色是水的功德，
24-314
声是空，香是地，味是火，触是风的功德，因此关键点是将根等之风立为运行、遍行、正行、极行、定行和支分风。
已说明微细者。
风的十种外移的出入住三种，从此依据棒、水钟、移转和时段的力量，生起月、年、宫、星、宿的升落和时轮的分类等，还应了解风生字，字生名，由此生起一切句。
由风、暗、尘、精确定显现为境，生起无色、色界和欲界显现，其中地水火风哪种成分多，依次是化生、湿生、胎生、卵生。


 །དེ་དག་
གི་ལུས་ཀྱི་རྩ་ཡང་མི་ཤིགས་པ་མུན་ཅན་གྱི་དབང་གིས་དབུ་མ་དང་། དེ་ལས་ཁུ་བའི་དབང་གིས་འཛིན་པའི་ཆོས་བསྐྱེད་པ་རྐྱང་མ་དང་། རྡུལ་ལས་བཟུང་བའི་ཆོས་བསྐྱེད་པ་རོ་མ་དང་། 
24-315
བཞིར་འབྱེད་ན་དབུ་མའི་ཕྱེད་ཕྱི་མ་དུང་ཅན་ས་ཁམས་སུ་ཁམས་བཞིའི་དབང་གིས་ལྟེ་སྙིང་མགྲིན་དཔྲལ་བའི་འཁོར་ལོ་བཞི་ས་ལས་ཡེ་ཤེས་དང་། རླུང་ལས་ནམ་མཁའ་ཕྱེ་བས་གསང་བ་དང་གཙུག་
ཏོར་གྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་ཏེ་འཁོར་ལོ་དྲུག་གོ །དེ་ཐབས་ཤེས་ཀྱིས་ཕྱེ་བས་གནས་སོགས་བཅུ་གཉིས། དེ་ཐབས་ཤེས་ཀྱིས་ཕྱེ་བས་ཡུལ་ཉེར་བཞི། རྩ་བའི་ཁམས་དྲུག་ལ། ཁམས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་
ཕྱེ། ཁུ་བ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་བྱས་པས་གནས་སོ་བདུན་ནོ། །ཁམས་སོ་དྲུག་ནི་ཤ་དང་། རྩ་དང་། རྒྱུས་པ་དང་། མགོ་བོ་དང་། ཀླད་པ་དང་། ཀླད་རྒྱ་དང་། རུས་པ་དང་། རྐང་དང་། རྒྱུ་མ་དང་།
གཉེ་མ་དང་། མཁལ་མ་དང་། སྙིང་དང་། ལྟོ་བ་དང་། གློ་བ་དང་། མཚེར་པ་དང་། གཅིན་དང་། ཕྱི་ས་དང་། ལྒངས་པ་དང་། ཕོ་བ་དང་། ལང་ཁ་དང་། གཞང་དང་། ཆུ་སེར་དང་། རྣག་དང་། ཁྲག་དང་།
མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་དང་། ངར་སྣབས་དང་། སྐྲ་དང་། ཁ་སྤུ་དང་། སོ་སེན་དང་། སྤུ་དང་། པགས་པ་དང་། རྐང་པ་དང་། ལག་པ་དང་། མིག་དང་། ཉིང་ལག་གོ །དེ་ལས་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་
གཉིས་ལ་སོགས་པའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྩར་གྲུབ་ལ། དེ་ལས་ཀླུ་དབང་རྣམས་ཀྱི་ལུས་གྲུབ་པས་དེའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཆུ་ཀླུང་སོགས་གྲུབ་པ་ལྟར། ནང་ལུས་གྲུབ་པའི་དབང་གིས་ཕྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བའི་འཇིག་རྟེན་ནང་དང་མཐུན་པ་ཁུ་རྡུལ་རླུང་གསུམ་དབང་བྱེད་པའི་ཚེ་སྐྱེ་བར་སྣང་ལ། 
24-316
ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཚེ་གནས་པ་དང་། ཐིམ་པའི་ཚེ་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དང་བཅས་རླུང་གི་གཞོན་པ་དང་བཅས་པ་ལས། རང་བཞིན་རྗེས་སུ་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་འབྱུང་སྟེ། སྟོང་
པ་ཆེན་པོ་ལས་ཆགས་པ་བར་མ་དང་། བརྗེད་ངས་པ་དང་། འཁྲུལ་པ་དང་། མི་སྨྲ་བ་དང་། སྐྱོ་བ་དང་། ལེ་ལོ་དང་། ཐེ་ཚོམ་སྟེ་བདུན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་སྟོང་པ་ལས། ཆགས་པ་དང་། ཀུན་
ཏུ་ཆགས་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། དགའ་བ་བར་མ་དང་། ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་དང་། རངས་པ་དང་། རབ་ཏུ་མགུ་བ་དང་། ངོ་མཚར་བ་དང་། རྒོད་པ་དང་། ཚིམ་པ་དང་། འཁྱུད་པ་དང་། འོ་བྱེད་
པ་དང་། འཇིབ་པ་དང་། བརྟན་པ་དང་། བརྩོན་པ་དང་། ཁེངས་པ་དང་། བྱ་བ་དང་། དཔྲོག་པ་དང་། སྟོབས་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། དཀའ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། དཀའ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་བར་མ་དང་། ཤིན་
ཏུ་དཀའ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། དྲག་པོ་དང་། རྣམ་པར་སྒེག་པ་དང་། འགྲས་པ་དང་། དགེ་བ་དང་། ཚིག་གསལ་བ་དང་། བདེན་པ་དང་། མི་བདེན་པ་དང་། ངེས་པ་དང་། ཉེ་བར་མི་ལེན་པ་
དང་། སྦྱིན་པ་པོ་དང་། བསྐུལ་བ་དང་། དཔའ་བ་དང་། ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་། སྒྲིན་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་། མི་བསུན་པ་དང་། གྱ་གྱུ་ཆེ་བ་སྟེ་བཞི་བཅུའོ། །སྟོང་པ་ལས། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། 
24-317
འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་བར་མ་དང་། ཤིན་ཏུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། གང་ཡིད་ཀྱི་འགྲོ་འོང་དང་། མྱ་ངན་དང་། མྱ་ངན་བར་མ་དང་། ཤིན་ཏུ་མྱ་ངན་དུ་གྱུར་པ་དང་། ཞི་བ་
དང་། རྣམ་པར་རྟོགས་པ་དང་། འཇིགས་པ་དང་། འཇིགས་པ་བར་མ་དང་། ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པ་དང་། སྲེད་པ་དང་། སྲེད་པ་བར་མ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྲེད་པ་དང་། ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། མི་དགེ་བ་
དང་། བཀྲེས་སྐོམ་དང་། ཚོར་བ་དང་། ཚོར་བ་བར་མ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཚོར་བ་དང་། རིག་པ་པོ་དང་། རིག་པ་དང་། འཛིན་པའི་གཞི་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་
དང་། བརྩེ་བ་དང་། བརྩེ་བ་བར་མ་དང་། ཤིན་ཏུ་བརྩེ་བ་དང་། དོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། སྡུད་པ་དང་། ཕྲག་དོག་སྟེ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་མོ།

这些身体的脉也由不坏暗性之力形成中脉，由此因精血之力生持法的左脉，从尘生所持法的右脉，
24-315
若分为四，中脉后半为白螺脉属地界，由四界之力形成脐心喉额四轮为地生智慧，风生虚空而分出秘密和顶髻二轮，共六轮。由方便智慧分出十二处，由方便智慧分出二十四界，在六根本界中分出三十六界，以精血为遍行而成三十七处。
三十六界是：肉、脉、筋、头、脑、脑膜、骨、髓、肠、肾上腺、肾、心、腹、肺、脾、小便、粪便、膀胱、胃、黄膜、肛门、浆液、脓、血、胆汁、痰、鼻涕、头发、胡须、牙甲、汗毛、皮肤、脚、手、眼和四肢。由此形成七万二千等不可思议的脉，由此形成龙王之身，如彼受用之河流等形成，同样，由内身形成的力量，外器世间有情无情世界与内身相应，当精血风三者作用时显现为生起，
24-316
受用时为住，融入时为坏。
从这种具显现和风乘的状态中，生起自性随后感受的特征：从大空性中生起中等贪欲、忘念、迷惑、不语、厌倦、懈怠和疑惑七种。从极空中生起：贪欲、极贪、喜、中喜、极喜、满足、极欢、惊奇、喜笑、满足、拥抱、亲吻、吸吮、稳固、精进、骄傲、行动、夺取、力量、欢喜、从事难事、中等从事难事、从事极难事、猛烈、艳丽、争吵、善、明语、真实、不真实、确定、不执取、施者、劝导、勇猛、无惭、大方、可爱、不烦躁、极为狡诈等四十种。从空性中生起：离贪、
24-317
中等离贪、极离贪、意的来去、忧伤、中等忧伤、极度忧伤、寂静、遍知、恐惧、中等恐惧、极度恐惧、渴爱、中等渴爱、极度渴爱、执取、不善、饥渴、感受、中等感受、极度感受、了知者、了知、所持基础、分别、知惭、悲悯、慈爱、中等慈爱、极度慈爱、有疑虑、摄受和嫉妒等三十三种。


 །དེ་ལྟར་བརྒྱད་ཅུ་པོ་དེ་དག་ཉིན་མཚན་
དུ་རྒྱུ་བའི་དབང་ལས། བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུར་འགྱུར་རོ། །རང་བཞིན་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུ་པོ་དེ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་འབྱུང་བ་དང་། དེ་ལས་ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་སོགས་
པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་གི་རྩ་བ་ཚོགས་པ་གཅིག་པའི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བས་ཕྲ་བ་ཡིན་ལ། སྣང་བ་གསུམ་གྱིས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བས་ན་ཕྲ་རྒྱས་སོ། །དེས་འཁོར་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྲ་རྒྱས་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།
24-318
འགའ་ཞིག །སྟོབས་སོགས་སྒྲིབ་བྲལ་ཉིད་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་པོའི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྱུར་བ་མི་བརྟེན་པར་གནས་སོ། །ཞེས་སྨྲ་ལ། འགའ་ཞིག །གཞི་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་སྒྲིབ་པ་སྤང་
དུ་མེད། གཉེན་པོ་རྟེན་དུ་མེད་ཟེར་ལ། འགའ་ཞིག །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཁོ་ནར་གསར་དུ་བྱུང་ཞེས་མུ་ཅོར་དུ་སྨྲའོ། །དྲི་མ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་
ཤེས་ནི་རིས་སུ་བཅད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཆར་ཕྱེ་སྟེ་བགྲང་བ་ལས་འདས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གྲངས་སུ་བཅད་པ་ནི་མ་དག་པའི་ཁམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཉིད་ལས་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། ཆང་གི་
མྱོས་པའི་ནུས་པ་སེམས་ལ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ། རྟེན་ཁུ་བའི་དབང་ལས་སྐུ། རྡུལ་ལས་གསུང་། མུན་ཅན་ལས་ཐུགས། ཁམས་སོ་གཉིས་ལས་མཚན་སོ་གཉིས། རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུ་ལས་དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུ། རླུང་
བཅུས་སྟོབས་བཅུ། འབྱུང་བཞིའི་མཚན་ཉིད་ཅན་འཁོར་ལོ་བཞིས་མི་འཇིགས་པ་བཞི། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་སམ། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ལས་དབང་དྲུག་གང་རུང་ལས་སོ། །ཨེ་ཡིག་གི་ངེས་པས་
མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྤངས་པ། ཝཾ་ཡིག་གི་ངེས་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་གོ །རྩ་བའི་ཚོགས་པ་གཅིག་པས་གསང་བ་ཆེན་པོ་རིགས་གཅིག །ཁུ་རྡུལ་ཐབས་ཤེས་ཀྱིས་རིགས་གཉིས། 
24-319
ཁུ་རྡུལ་མུན་ཅན་གྱིས་རིག་གསུམ། ཁམས་ལྔས་རིགས་ལྔ་ནས་བརྒྱ་དང་གྲངས་མེད་པར་རིགས་བསྒྲེས་ཏེ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན། རྫོགས་སྨིན་སྦྱང་གསུམ་གྱིས་གནས་སྐབས་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་རྣམ་པར་སྦྱངས་པས་
དྲི་མ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་གནས་གྱུར་གྱི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ནཱ་རོ་ཞབས་ཀྱིས། རགས་དང་ཕྲ་དང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ། ཐུན་མོང་དབྱེར་
མེད་རིམ་ཤེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པའི་གནས་སྐབས་དང་པོ་ནི། མངོན་གྱུར་པ་ཡིན་པས་མ་བསླབས་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་དང་། བར་མ་བག་ལ་ཉལ་ཡིན་པས་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་པར་
བྱ་བས་བསླབས་ནས་ཤེས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་དང་། ཐ་མ་བག་ཆགས་ཡིན་པས་སོ་སོ་རང་རིག་གིས་རྟོགས་པར་བྱ་བས་བསྒོམས་ནས་ཤེས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་དག་ནི་ལས་ཕྲ་རྒྱས་དང་། སྣང་
སྲིད་སི་ལུ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའི་དོན་ཀུན་གྱི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པའི་གསང་བའོ།

如此，这八十种由日夜运行之力，变为一百六十种。从这一百六十种自性中产生九十八种烦恼，从中又生六十二种见解等。这些的根本是聚合为一体的身语意三者，因难以了知而为微细，因三种显现而增盛，故为随眠。以上已说明轮回法的随眠。
24-318
有人说："力等离障碍的心性作为众生的如来藏，在一切方面不依变化而安住。"有人说："基础本身即是果，故障碍无法断除，对治无所依。"有人说："佛陀的一切功德唯在佛地才新生起"，这是胡言乱语。
无垢佛智因超越划分界限，故超越计数分析。因此，数量的划分仅是从未净化界的分类而来，例如：如同酒的醉力在心中产生，依据精血成身，微尘成语，暗性成意，三十二界成三十二相，八十自性成八十种好，十风成十力，具四大特征的四轮成四无畏，十八界成不共法，或从十二处中任一六根而来。以字母E的确定为证悟之断除，以字母VAM的确定为圆满究竟之证悟。由根本聚为一而成大秘密一种姓，由精血方便智慧成二种姓，
24-319
由精血暗性成三种姓，由五界成五种姓，乃至一百和无数种姓交织，应当了知。
因此，通过圆满、成熟、清净三者净化暂时的迷乱，无垢佛功德任运成就，以转依方式而显现。那若巴说："粗、细与极细，共通无别次第知。"第一阶段是显现的，故为不学而知的缘起；中间是潜伏的，故通过闻思慧了解的学而知缘起；最后是习气的，故通过各自自证了解的修而知缘起。
这些是业与随眠以及显现有情世间的密意，是一切智者心智领域之外的秘密。


། །།
༄། །སྒོམ་ཐབས་གཉིས།
གསུམ་པ་བསྒོམ་ཐབས་གཉིས་ལ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ངོས་འཛིན་པ་མཉམ་གཞག་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་བའི་
རྟེན་འབྲེལ། འགག་པ་མེད་པ་ལམ་དུ་ཁྱེར་བ་རྗེས་ཐོབ་རྩལ་རྫོགས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་ཟུང་འཇུག་བསྒོམ་པའི་ཆུས། སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པར་སྦྱངས་ནས། ཞེས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་། 
24-320
སྐྱོན་མ་ལུས་པ་སྤོང་བར་འདོད་པས་ནི། འཁོར་བ་འདི་ཅིའི་རྩ་བ་ཡིན་ཞེས་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་དེ་སྤོང་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་ཞིང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཐར་པའང་ཅི་
ཞིག་གིས་རྟོགས་ཞེས་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་མ་དག་པ་དང་དག་པའི་འབྱུང་ལྡོག་ཏུ་རིག་ནས་སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་དེ་རྣམ་པར་སྦྱང་བར་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གུར་ལས། སེམས་ཀྱི་
རྡོ་རྗེ་ལས་བྱུང་བའི། །སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་རང་བཞིན་ཅན། །སེམས་ནི་བདག་གི་རྣམ་རྟོག་གི །སྐྱེ་བོ་དྲི་མས་ནག་པོར་བྱས། དེ་བས་ཀུན་ཏུ་རབ་འབད་པས། །སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པར་སྦྱང་།
སེམས་དག་པ་ནི་བདེ་བ་ཡིན། །ཉོན་མོངས་དུག་ནི་ཐམས་ཅད་འཕྲོག །ཅེས་གསུངས། སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་ཀྱང་། སྦྱངས་འབྲས་འབྲས་བུའི་རྒྱུད་དང་། སྦྱང་གཞི་རྒྱུའི་རྒྱུད་གཉིས་ལ་ངོ་བོ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་
མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་དང་མཚུངས་པའི་ཟུང་འཇུག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་འདྲ་བ་ཞིག་དགོས་ཏེ། དེའང་འཁོར་ལོ་བར་པའི་མདོར། གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་ལེགས་པར་དཔྱད་
ནས་མ་རྙེད་པ་དང་མཉམ་པར་བཞག་པས་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་སྐྱེས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་མཐུ་ལས་ཀྱེ་མ་མ་ལ་གཏི་མུག་གི་ནུས་པ་གང་ལས་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མ་རྟོགས་ཏེ་འདི་རྣམས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེས་རྣམ་པར་བསམས་ནས་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུར་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དམིགས་ནས་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་སྐྱེའོ། །
24-321
དེའི་ཚེ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཟུང་དུ་ཆུག་སྟེ། དེ་ཉིད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་བཅུ་
དྲུག་དང་། བཅོ་བརྒྱད་དང་། ཉི་ཤུ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་ལ། མདོར་བསྡུ་ན་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་གཉིས་སུ་བསྡུའོ། །སྙིང་རྗེའང་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཆོས་དང་། དམིགས་
པ་མེད་པ་གསུམ་སྟེ། སློབ་དཔོན་ཟླ་གྲགས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན། རང་དབང་མེད་པར་འཕྱན་ལ་ཞེས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། དེ་དང་བྲལ་བས་སེམས་ཅད་རྣམས་བསྒྲལ་བར་འདོད་པ་ནི་དང་
པོ་ཡིན་ལ། གང་ཟག་གི་ཟླས་དབྱེ་བའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་འཇིག་པའི་འཇིག་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ལ། དེ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་གཉིས་པའོ། །བདག་དང་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ནས་བདག་གཅེས་པར་འཛིན་པའི་བློ་རིང་དུ་སྤངས་པ་དེ་ཉིད་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་སྤྲོ་བའི་དགའ་བ་མཐའ་ཡས་པ་འབྱུང་བའི་
ཕྱིར་སྙིང་རྗེའི་མིང་གིས་བཏགས་པ་ནི་ཕྱི་མའོ། །འདི་ལས་དང་པོ་གཉིས་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་ཞུགས་པའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལའང་ཡོད་ལ། ཕྱི་མ་ནི་ས་ཐོབ་པ་མན་ཆད་ལའོ། །
24-322
བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་ནི་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིའོ།

两种修习方法
第三，两种修习方法：识认无生是禅定生起功德的缘起，运用无灭入道是后得圆满力用的缘起，这两者中，首先：
"以空性悲心双运修习之水，清净心金刚"，意为希望断除烦恼和
24-320
一切过失，应当如此详细考察："轮回的根本是什么？"然后着手断除；同时应当分析："以何方式才能了解真实而得到解脱？"通过这样的观察，了知心金刚的净与不净的生灭，应当清净此心金刚。如《金刚帐经》所说："从心金刚中生起，众生各种自性，心为自我分别，众生被垢染变黑。因此应当尽一切努力，清净心金刚。心清净即是乐，夺去一切烦恼毒。"
清净的方法：因为所净果的果续与所净基的因续二者没有本质上的不同，所以需要一个与因果两者相应的无分别特征双运，如《中轮经》所说："以慧眼善加观察后，安住于无所得的等持，生起真实智慧的光明，以无见方式亲证一切法，这就是空性。由此力量思考：'哀哉！因何等无明力，使这些众生虽本为涅槃自性却未自知？如何使他们了悟？'如此思索后，如自身般观察一切众生，生起无缘大悲。
24-321
此时空性与大悲双运，这就是大无分别瑜伽。"
空性以内空等分类有十六种、十八种、二十种等，简言之，归纳为人无我和法无我两种空性。悲心有缘众生、缘法和无缘三种。如月称论师所说的意义："无自在而漂泊"指行苦，欲令众生脱离此苦是第一种。相对于人我而分别的蕴等在每一刹那的灭去是坏苦，欲令脱离此苦是第二种。亲证自己和一切众生的空性后，远离珍爱自我的心，从中生起为众生利益而欢喜无尽，因此被称为悲心的是最后一种。前两种在入于佛教宗义的凡夫中也有，后一种在获得地位以上的圣者才有。
24-322
《无尽慧经》中说："缘众生的慈爱是初发心菩萨的；缘法的慈爱是行入行道的菩萨的。"


 །དམིགས་པ་མེད་པའི་བྱམས་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིའོ་ཞེས་གསུངས་པའང་། ས་དང་པོ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་མེད་ཀྱང་
དེའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་བདག་ཏུ་སྣང་བ་ཕྲ་མོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ས་གཉིས་པ་ནས་བདུན་པའི་བར་ལ་ནི་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཏུ་
ཆོས་གསུང་རབ་དང་འབྲེལ་བའི་སྒྲ་དོན་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་ཡོད་པས་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ས་བརྒྱད་པ་ནས་ནི་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཁོར་ལོ་ཐ་མར་
ནི། གང་གི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁམས་འདི་ལས་བསལ་བར་བྱ་བ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དེ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་
བྲལ་བ་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
24-323
དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་བྲལ་ཤེས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་སྦུབས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་
སྙིང་པོ་ཆེན་པོའི་ཁམས་དབྱེར་མེད་དུ་ཡོད་པས་དེ་ཉིད་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་མི་ཕྱོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གངྒའི་ཀླུང་
གི་བྱེ་མ་ལས་འདས་པ་དང་ལྡན་པས་བྲལ་མི་ཤེས་པའམ་དེས་མི་སྟོང་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཞེས་པས་སྒྲོ་འདོགས་དང་། ཉིད་ཀྱིས་སྐུར་པའི་མཐའ་བསལ་བ་དབུ་མའི་ལམ་ནི་སེམས་འགོག་པ་
མེད་ཅིང་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པར་མཉམ་པར་གཞག་པ་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྙོག་པ་མེད་པར་དངས་མའི་སེམས་ཀྱིས་དངས་མའི་སེམས་ལ་བལྟས་པས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་
མེད་པ་ཇི་ལྟ་བའི་སྙིང་པོ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རྒྱུད་བླ་མར། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །གཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་
ཡང་དག་བལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །རྣམ་དབྱེར་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །གློ་བུར་དག་གི་ཁམས་སྟོང་གི །རྣམ་དབྱེར་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །བླ་མེད་ཆོས་ཀྱི་སྟོང་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ལ། 
24-324
སྙིང་རྗེ་བཅུ་དྲུག་གི་རྣམ་གཞག་གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པའི་མདོར་གསུངས་པ་ནི། ལྟ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་དང་། ང་ཡིར་འཛིན་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་ལྔ་དང་། སྐྱེ་
མཆེད་དྲུག་གིས་ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་དང་། ང་རྒྱལ་བདུན་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ལས་ཉམས་པ་དང་། རང་དབང་མེད་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཟིན་པ་དང་། འཕགས་པའི་རིགས་མེད་པ་
དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། མ་རིག་པས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། ཕུང་པོའི་གཤེད་མས་ཟིན་པ་དང་། བདུད་ཀྱི་ཞགས་པས་བཅིངས་པ་དང་། མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་ལས་ཉམས་པ་དག་ལ་དམིགས་ནས་
དེ་དག་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་རྣམ་པའོ། །རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པར་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། རང་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྤངས་ཏེ་ཐམས་ཅད་ལ་
སེམས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་ཏེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བསམ་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཅིའང་མི་བསམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་སྔོན་ཆད་བླ་མ་ཡུན་རིང་དུ་བསྟེན་པ་དང་། བླ་མའི་དྲིན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུམ་
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ནི་ཆད་པའི་མྱང་འདས་དང་མི་འདྲ་བར་བྲལ་བའི་གཟུགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའོ། །སྙིང་རྗེ་ནི་འཁོར་བའི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་ལས་འདས་པ་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བའོ།

无缘慈爱是获得无生法忍的菩萨的"，这也如同初地虽无身见，但由其习气所染有微细我相现起，故称为缘众生。从第二地到第七地是入行道，因为在这些地位有与经典相关的词义分别，所以称为缘法。从第八地开始因无分别故称为无缘。
在最后转轮中说："因为自性清净的如来界，没有任何需要远离的烦恼因素，因为离开客尘是它的自性。在此没有任何需要建立的净化因素，因为无分别的清净法性是其自性。"
24-323
因此，如来藏在有分别方面空无一切烦恼障碍的知识，在无分别方面具有不可分离的无漏大藏界，由于完全离开不向众生利益的一切障碍，故具有超越恒河沙数不可思议佛法，故不离智或不空。
因此，以"空性"遣除增益，以"性"遣除减损，中道就是不停止心，也不造作，在平等安住时，心无烦恼和分别念的混浊，以清澄心观察清澄心，从而见到人法无我的如实本性，这就是解脱。如《宝性论》所说："于此无所要除，亦无少法可立，如实观察真实，如实见则得解脱。具有差别之特征，空无客尘之界，无差别特征之法，无上法界不空。"
24-324
十六种悲心的建立在《陀罗尼自在王所问经》中说：缘各种见解、四颠倒、我执、五盖、六处贪着境、七慢、退失圣道、无自在、嗔恨、被恶友所摄、无圣种姓、邪见、无明我见、被蕴魔女所摄、被魔罗系缚、失坏人天解脱之业等，欲令他们脱离这些的行相。
在金刚乘中，应舍弃有无、自他实体等的作意，于一切真实摄心，丝毫不作思虑。如此不思任何的瑜伽士，曾长时亲近上师，由上师恩德，世尊佛母般若波罗蜜多将会现前，这空性不同于断灭涅槃，而是具足一切相的离相色。悲心则是超越轮回变化之乐的不变之乐。


 །
24-325
བདེ་སྟོང་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་དབྱེར་མེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བས་རྟག་པའི་མཐར་མ་ལྷུང་། ཆད་པའི་མྱང་འདས་
དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཆད་པའི་མཐར་མ་ལྷུང་བ་དབུ་མ་ཆེན་པོའི་ལམ་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་གུར་ལས། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མེད་པ། །གང་དུ་སེམས་ནི་རབ་བསྒོམ་པ། །དེ་ནི་
སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་ནི། །དགེ་འདུན་གྱི་ཡང་བསྟན་པའོ། །ཞེས་དང་། ཡང་། བདག་འཛིན་ཞེན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། །ཆོས་དབྱིངས་བདག་ཉིད་སྒྲུབ་ཐབས་ནི། །ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཏེ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་
པའོ། །ཞེས་དང་། མངོན་བརྗོད་འབུམ་པ་ལས། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་གཅིག་གྱུར་པ། །རྒྱུད་གང་ལས་ནི་རབ་བསྟན་ཅིང་། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་སྒྲུབ་བྱེད་པ། །རྒྱུད་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའོ། །ཞེས་དང་། རྡོ་རྗེ་
འཕྲེང་བར་ཡང་། རྒྱུད་ཀུན་གྱི་ནི་དོན་བསྡུས་པ། །སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེ་མི་ཕྱེད་པ། །གང་ལས་དེ་ཉིད་མངོན་པར་བརྗོད། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྒྱུ། །ཞེས་སོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་གཡས་ཀྱི་རླུང་ལྔ་
དང་། ཁམས་ལྔ་གཡོན་གྱི་རླུང་ལྔ་དང་། དབང་པོ་ལྔ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་བཞོན་པར་གྱུར་བའི་རླུང་ལྔ་སྟེ་བཅོ་ལྔ་སྟེ། མཉམ་རྒྱུའི་རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་པ་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ཅེས་བཞག་ཅིང་། 
24-326
ཐིག་ལེའི་རྒྱུ་འབྲས་མ་དག་པ་དང་དག་པའི་དབྱེ་བས་སྙིང་རྗེ་བཅུ་དྲུག་སྟེ། རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བར། གང་ཕྱིར་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཞུགས། །ཡང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་
སཾ་པུ་ཊར། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་བཟའ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དེའི་ལུས་ཀྱི་ཟ་བ་པོ་དང་། བཟའ་བ་དག་གང་ཞིག་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ལུས་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་
བལྟ་ཞིང་སྐྱོང་བས་འདུ་བྱེད་སྤོང་བར་བྱེད་དེ་དགེ་བ་མི་ཟད་པ་དང་། གང་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་ལྟ་བས་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ་ཞེས་སོགས་སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་
གསུངས་པ་ཉིད། དབུས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད་དུའང་། ཟ་བ་བཟའ་དང་དེ་ཡི་ལུས། །གནས་ཀྱི་གཞི་ཡི་སྟོང་པ་ཉིད། །དེ་ཡང་གང་གིས་ཇི་ལྟར་མཐོང་། །གང་ཕྱིར་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད། །ཅེས་སོགས་གསུངས་པ་
ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་སེམས་བརྟན་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་ལ། གཞན་གྱི་ཚེ་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟ་བུས་རྣལ་འབྱོར་པ་
ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཚེ་ན། ཅི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ལས་སྤོང་བར་བྱེད་དམ། འོན་ཏེ་བག་ལ་ཉལ་ལས་སྤོང་བར་བྱེད། གང་ལས་སྤངས་ན་སྤངས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། 
24-327
བག་ལ་ཉལ་ལས་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ནི་དང་པོ་ཉིད་ནས་སྤངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བག་ལ་ཉལ་ལས་སྤངས་ན་སྤངས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་
ནས་དཀྲིས་པ་ལ་སྤངས་ལ་བག་ལ་ཉལ་ལས་མ་སྤངས་ན་ནི་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་གྱི། བག་ལ་ཉལ་ལས་སྤངས་ན་ནི་བག་ལ་ཉལ་དང་ཀུན་ནས་དཀྲིས་
པ་གཉིས་ཀ་ལས་གཏན་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་འདས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དམ། འོན་ཏེ་མ་འོངས་པའམ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་སྤོང་བར་བྱེད་ཅེ་ན། འདས་པའང་མི་སྤོང་། མ་འོངས་པའང་
མི་སྤོང་། དེ་ལྟར་བྱུང་བའང་མི་སྤོང་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་འདས་པ་གང་ཡིན་
པ་དེ་ནི་རང་གི་ངང་གིས་འགགས་པའི་ཕྱིར་སྤངས་ཟིན་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཅིའང་སྤང་དུ་མེད་དོ། །མ་འོངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་བྱུང་བ་དང་ལུས་མེད་པ་ཡིན་པས་དེ་
ལའང་ཅིའང་སྤང་དུ་མེད་དོ།

24-325
乐空合为一体即为不二，因此空性悲心菩提心远离轮回特征而不堕常边，远离断灭涅槃故不堕断边，被称为大中道。如《金刚帐经》所说："空性悲心不可分，于中精勤修心者，此即佛陀之教法，亦为僧伽之教导。"又云："为遮自执爱著故，法界自性修习法，即是智慧方便瑜伽，此乃佛陀之教法。"《十万颂明句》中说："空性悲心成一体，于何经中善宣说，能成就世间怙主，彼经即是佛教法。"《金刚鬘经》中也说："一切经典义总摄，空性悲心不可分，从中宣说真实义，彼乃如来之因也。"
五蕴为右五风，五界为左五风，五根为眼等乘的五风，共十五种；平等行风入于中脉，由此安立十六空性，
24-326
由明点因果清净不清净的区分而有十六种悲心。如《金刚鬘经》说："由于入阿瓦杜帝，是为真实空性。"
《三昧经》中说："从内六处开始，外境食物的空性，其身的食者与食物，加持身体的空性，观察修持而断除有为，获得无尽善业，任何殊胜见解说为内外空性"等所说的十六空性，在《辨中边论》中也说："食者食物及其身，住处基础之空性，又由何者如何见，因其亦是空性故。"等。
其中，当心稳定时，称为等持瑜伽，其它时称为非等持。这样的瑜伽士断除烦恼时，是从现行中断除还是从随眠中断除？断除何者才称为断？
24-327
从随眠中断除，因为现行从一开始就已断除。从随眠中断除才称为断。为什么呢？如果断现行而不断随眠，则会再三生起现行，若断随眠，则随眠和现行二者都不再生起。
是断过去、未来还是现在的烦恼？不断过去，不断未来，也不断现在，然而过去、未来、现在都已断除。其中，带有习气的过去已自然灭故已断，对此无可断除。未来尚未生起无有形体，对此亦无可断除。
;


 །བག་ལ་ཉལ་དང་བཅས་པ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་ལྷག་པར་མི་གནས་ཏེ་བག་ལ་ཉལ་དང་བཅས་པ་དང་། བག་ལ་ཉལ་མེད་པའི་སེམས་གཉིས་འགྲོགས་པ་ནི་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བྱུང་བའང་མི་སྤོང་ངོ་། །
24-328
འོན་ཀྱང་གཞན་གྱི་སྒྲ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོའི་སེམས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་སྐྱེ། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བག་
ལ་ཉལ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ནི་འགག་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་སྐྱེ་བའི་དུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་འགག་པའི་དུས་ཡིན་པས། དེ་གཉིས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ནི་མགོ་མཉམ་དུ་རིག་
པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོའི་སེམས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དེ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ། བག་ལ་ཉལ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་དེ་ལས་ཐལ་བ་ནི།
འདས་པ་བག་ལ་ཉལ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །མ་འོངས་པའང་བག་ལ་ཉལ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གནས་གྱུར་ཏེ་བག་ལ་ཉལ་གྱི་རྒྱུན་ཡང་དག་པར་ཆད་ནས། དེའི་རྗེས་ལ་འཛིན་པའི་དགེ་
བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་དེའི་འོག་ཏུ་ཕྱིས་འབྱུང་བ། འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེའང་བག་ལ་ཉལ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་འདས་པའང་སྤངས་པ་
ཡིན་ལ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་མ་འོངས་པའང་སྤངས་པའོ། ། དེ་ལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་ནི། མདོ་ལས་བཤད་པ་ཆ་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ཏེ། 
24-329
དང་བའི་གཟུགས་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་དང་། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བས་སོ། །དེ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བས་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུས་མཐོང་བའི་ལམ་ཡང་བསྟན་པ་གནས་པའི་རྒྱས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། དོན་དམ་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པ་སྤྲོས་པ་
མེད་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཆོས་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་སེམས་བཞི་དང་། རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་སེམས་བཞི་དང་། དུས་ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་
བརྒྱད་པོ་དེ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དུས་ཀྱི་དེ་སྲིད་དུ་དེའི་འཇུག་ཐོགས་སུ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའི་སེམས་ཞི་གནས་འབའ་ཞིག་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་བསྡུས་ན་
སེམས་དགུར་འགྱུར་བས། དེ་དག་གིས་མཐོང་བའི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་གཞག་པ་གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་པ་དག་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཅིག་ཁོ་ནས་སེམས་
ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་བརྩམས་ཏེ་མཐོང་བའི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། ལྷག་མཐོང་གིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བག་ལ་ཉལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཅིག་ཅར་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །
24-330
དེ་ལ་དང་པོ་ནི་ལྷག་མཐོང་གིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །
གལ་ཏེ་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཤེས་པ་དེ་དག་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བག་ལ་ཉལ་དང་། འབྲེལ་པར་དབྱུང་ཞིང་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་ན་ནི་མ་
ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་འཁོར་བའི་ལས་ལ་ཞུགས་པ་གཉིས་དང་། གང་ཟག་དྲུག་པ་རང་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་
གནས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་པ་ལྔ་པོ་དད་པས་མོས་པ་དང་། མཐོང་བས་ཐོབ་པ་དང་། ལུས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། གཉིས་གའི་ཆ་ལས་རྣམ་
པར་གྲོལ་བ་དེ་དག་ཀྱང་འགོག་པ་ལ་ཞི་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་གནས་པ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ།

有随眠的现在心识不会超过刹那，带有随眠的心与无随眠的心二者不会同时存在，因此也不断现在。
24-328
然而，通过他人的声音和自己如理作意，生起与烦恼对治的正见相应之心，其不顺品即带随眠的心灭去。如此，生起的时刻就是灭去的时刻，应当了知这二者的生灭是同时的。
其中，与烦恼对治的正见相应之心是现在的，无随眠的。过了那一刹那，成为过去的无随眠。未来也是无随眠的。这样转依后，随眠的相续完全断除，此后所生起的持续之善和无记心，无论是过去、未来、现在，都是无随眠的，因此过去已断，现在和未来也已断。
见所断烦恼的随眠，如经中所说，由两部分清净：与清净色相连和与心心所相连。见道是止观双运而入的。
24-329
如此的见道也有两种建立：一是教法住持的广泛安立，带有戏论；二是胜义安立，各自自证无戏论。
依据第一种安立，有四种法智分顺心和四种随觉分顺心，在这八心生起的期间后，紧接着修习纯止观入定的那些心也会生起，总计为九心，由这些心使见道圆满。
依据第二种安立，仅由一个与真如智相应的心，从心的自性开始，使见道圆满。
圣声闻同时断除止所断和观所断两种随眠。
24-330
其中，第一种是观所断，第二种是止所断，因此称为见道圆满。
如果观分智慧不能与见道所断随眠相违，且不以对治力相应，则不是见道。因此，世尊说信随行与法随行二者入轮回业，第六补特伽罗安住无相；其余五种，即信解、见至、身证、慧解脱和俱分解脱，也以寂灭想安住于灭，故说为住无相。


 །དེའང་དོན་ནི་འདི་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། འབྲས་
སྨིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཟག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཟག་པའི་གནས་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་རྣམས་བལྟ་བར་བྱའོ། །མཚོན་གྱིས་བརྟོལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་བལྟ་བར་བྱའོ། །
24-331
བཙིར་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་མཐོང་བའི་ལམ་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །རྣག་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བག་ལ་ཉལ་
དུ་གཏོགས་པའི་ཟག་པ་བལྟ་བར་བྱའོ། །རྨ་དག་མ་སོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཟག་པའི་དངོས་པོ་དང་བཅས་པ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཕྱེ་མར་གྱི་ཆངས་
བུས་རྨ་རློན་པ་མར་དང་སྣུམ་བག་ཅན་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འདོད་པའི་ཁམས་སམ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་
པའི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཁོ་ནས་བྱེད་ཀྱི། དེ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་ནི་མེད་དེ། འདོད་པ་རྣམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་། གནོད་
སེམས་དང་དེ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་བའི་ང་རྒྱལ་དང་། དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་མ་རིག་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྤངས་པ་ཡིན་གྱི། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་
སོགས་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་འདི་ན་གནས་པ་ལུས་འདི་ལ་གནས་པ་ལངས་པ་དེ་ལ་ནི་ལན་འགའ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་གྱི། 
24-332
གོང་མར་སྐྱེས་པ་ལ་ནི་མི་འབྱུང་ངོ་། དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལའང་ཁོང་ཁྲོ་བ་མ་གཏོགས་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཅི་རིགས་
པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང་། ལངས་པ་དང་། སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ས་པའི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཟག་པ་ནི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ན་རྟག་པ་ཁོ་ནར་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་
ངོ་། །གཉིས་པ་རྗེས་ཐོབ་རྩལ་རྫོགས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ནི། དེས། སྣང་བའི་སྒྱུ་མ་དག་ནི་བཤིག་པར་བྱ། རྒྱས་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ་བདུན་གྱི་སྒོམ་རིམ་དང་། བསྡུས་པ་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་དུ་
སྦྱོར་བའི་རྣལ་འབྱོར་གཉིས་སུ་བཞག་སྟེ། དེ་ལས་དང་པོ། དངོས་པོ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་ལམ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ནི། ལུས་དྲན་པ་ཉེར་གཞག །ཚོར་བ། སེམས། ཆོས་དྲན་པ་
ཉེར་གཞག་སྟེ། ལུས་སོགས་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དམིགས་ཡུལ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པས་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་བཞིའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིའི་ངོ་བོ་ནི་དྲན་པ་ཤེས་རབ་བོ། །དམིགས་པའི་ཡུལ་
ནི་ལུས་ཚོར་སེམས་ཆོས་བཞིའོ། །སྒོམ་པ་པོའི་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་ཤིང་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་ནང་གི་ལུས་སོ། །རྒྱུ་མཚན་དེ་ལས་བཟློག་པས་སེམས་ཀྱིས་མ་ཟིན་པའི་ཕྱིའི་གཟུགས་རྣམས་ནི་ཕྱིའི་ལུས་སོ། །
24-333
རང་གི་དབང་པོ་ལྔ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དབང་པོའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་འབྱུང་བ་འབྱུང་འགྱུར་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་དུ་གཏོགས་པས་ནང་། ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་པས་ཕྱི། སྒོམ་པ་པོ་ལས་
གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་མིག་སོགས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནང་། རྒྱུ་དབང་བཙན་གྱི་ཕྱི་ཡིན་པས་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀའི་ལུས་སོ། །རང་གི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ཅིང་རང་གི་ལུས་ལ་དམིགས་ནས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་
ནི་གནས་དང་དམིགས་པ་གཉིས་ཀ་ནང་ཡིན་པས་ནང་གི་ཚོར་བ། གཞན་ལུས་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཕྱིའི་གཟུགས་ལ་དམིགས་ནས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ནི་ཕྱིའི་ཚོར་བ། རང་གི་ནང་གི་ལུས་ལ་དམིགས་པའི་
གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་ཚོར་བ་དང་། ཕྱིའི་གཟུགས་ལ་དམིགས་པའི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཚོར་བ་ནི་ནང་དང་ཕྱི་གཉིས་ཀའི་ཚོར་བའོ།

其义应当如此理解：犹如成熟的果实，应观见见断漏所染污的事物；如同以武器刺穿，应观见属于观察方面的见道；
24-331
如同挤压，应观见属于止方面的见道；如同脓液，应观见属于见断随眠的漏；如同未愈伤口，应观见修所断漏的事物；如同以药粉敷料包裹的湿润伤口带有油脂，应观见修道。
其中，凡夫从欲界或色界离贪的作用，只是通过修道而成就，其中没有见道。从欲界离贪，是以不再生起的方式断除欲贪、害心及与之相应的法所关联的慢，以及与之相应的无明，而见断的身见等则不是这样。这些见断烦恼在居于此身体者起身时偶尔会生起，
24-332
但生于上界者则不会生起。同样，对于离色界贪的凡夫，除嗔恨外，也应如理观察其他烦恼。入定者、出定者和投生者的自地见断漏，遇到缘时必定会生起。
第二，后得圆满力用的缘起：由此"显现幻相当破除"。广说为三十七菩提分的修习次第，略说为安立于二种瑜伽：将轮涅平等而合一的瑜伽。
其中第一，于事物周遍观察之道的四念住：身念住、受念住、心念住、法念住，以了知身等无自性的智慧于所缘境安立念住，故为四念住。因此，此处的本体是念慧。所缘对境是身受心法四者。修行者相续的五根，因为被内处所摄且属于有情数，故为内身。与此相反的理由，非心所执的外色为外身。
24-333
与自己五根相关的外处，作为根之所依的大种及所造，因属有情故为内，因被外处所摄故为外，修行者之外的他相续的眼等处为内，因界限在外故为外，故为内外二者的身。
依靠自根缘自身所生的感受，因所依和所缘两方面都是内，故为内受。依靠他身缘外色所生的感受是外受。缘自己内身的他相续之受，和缘外色的自相续之受，是内外两者的受。


 །ཚོར་བ་གནས་དང་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱི་ནང་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་བཞིན་དུ།
སེམས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་སེམས་བྱུང་དགེ་བ་ལུང་མ་བསྟན་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། ། བསྒོམ་པའི་ཚུལ་ནི་ཉན་ཐོས་པས། ལུས་མི་གཙང་། ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ། སེམས་མི་རྟག །ཆོས་བདག་མེད་དུ་
དམིགས་ལ། བྱང་སེམས་ཀྱིས་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་ཞིང་། འདིར་ནི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྗེས་སུ་བལྟ་བ་ལ་གུས་པ་དང་རྒྱུན་དུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་གདུང་བ་མེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས། རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང་ཤེས་བཞིན་དུའང་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཤེས་བཞིན་ཅན། 
24-334
མི་བརྗེད་པའི་བདག་ཉིད་དང་། བསྲུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཡེང་མེད་དུ་འབྱུང་བས་དྲན་པས་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བརྩོན་ཤེས་དྲན་གསུམ་གྱིས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྙེད་
སོགས་བཞི་ལ་ཆགས་པ་དང་། དེའི་འགལ་ཟླ་བཞི་ལ་ཡིད་མི་བདེ་བ་བསལ་ཏེ་གནས་པར་བྱེད་དོ། །འབྲས་བུ་ནི་དངོས་ལུས་ལ་བརྟགས་པས་ལུས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་གནས་ངན་
ལེན་གྱིས་ཕྱེ་བར་ཤེས་ནས། སྡུག་བདེན་ལ་འཇུག །གཉིས་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་། དེའི་གཙོ་བོ་སྲེད་པ། དེའི་རྒྱུ་ཚོར་བ་ལ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་ཀུན་འབྱུང་ལ་འཇུག །གསུམ་པས་བདག་ཏུ་
ཞེན་པའི་གཞི་སོགས་ལ་བརྟགས་པས་བདག་མེད་དུ་ཤེས་ནས་བདག་ཆད་ཀྱི་དོགས་མྱང་འདས་ལ་སྐྲག་པ་མེད་པས་འགོག་པ་ལ་འཇུག །བཞི་པས། བདག་ལྟ་སོགས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཆོས་སྤང་བྱ་དང་། གཉེན་
པོའི་ཆོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་དེ་གཅོད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་བརྟགས་པས་ཀུན་བྱང་གི་ཆོས་ལ་མ་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་གོ །འོ་ན་དེ་བཞིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་ན་
གཞན་ཕྱི་མས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། དེས་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཕྱི་མ་རྣམས་བསྒོམ་མོ། །དེ་ནས་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ལམ་ལ་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་ནི། 
24-335
མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེད། སྐྱེས་པ་སྤོང་། དགེ་བ་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེད། སྐྱེས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་སྐྱེ། འདི་བཞིས་སེམས་སྒོ་གསུམ་ཡང་དག་པར་འཇོག་ཅིང་འཛིན་པས་ཡང་དག་འཇོག་
གམ། བག་ལ་ཉལ་རབ་ཏུ་སྤོང་བས་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞིའོ། འདིའི་ངོ་བོ་ནི་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་བསྒོམས་པས་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་རྟོགས་ནས་དེ་ལ་བླང་དོར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་
པར་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །དམིགས་པ་ནི་མི་དགེ་བ་སྐྱེས་མ་སྐྱེས་གཉིས། དགེ་བ་སྐྱེས་མ་སྐྱེས་གཉིས་ཏེ་བཞིའོ། །ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་བྱེད་པས་སྡིག་པ། སྒོ་གསུམ་གྱི་ཉེས་སྤྱོད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་
གི་ངོ་བོ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་མི་དགེ་བ་དང་། ཐར་འདོད་རྣམས་ཀྱི་སྤང་བྱ་ཡིན་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སོ། །དགེ་བ་ནི་བྱང་སེམས་དང་
སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་འཁོར་བཅས་ཏེ། རང་གཞན་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་བླང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བར་བྱ་བས་ན་ཆོས་སོ། །བསྒོམ་ཚུལ་ནི། མི་དགེ་བ་མ་སྐྱེས་པ་མ་འོངས་པ་
རྣམས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོར་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་འདུན་པ་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞི་གནས་དང་། རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་དང་བཅས་བསྒོམ་པའི་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་འབད་དོ། །
24-336
དེ་ནས་བྱིང་བའི་གཉེན་པོ་རབ་ཏུ་འཛིན་ཅིང་གཟེངས་བསྟོད་པར་བྱེད། རྒོད་པའི་གཉེན་པོར་ཡང་དག་པར་འཇོག་པར་བྱེད། མཉམ་པའི་གཉེན་པོ་བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་པའི་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་མོ།
མི་དགེ་བ་སྐྱེས་པ་ཕྲད་ཅིང་མངོན་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱང་ཚུལ་དེས་སྤང་བར་བྱའོ།

如同受蕴通过所依和所缘分为内外三种一样，心识以及法蕴中善和无记的心所也应当了知。修行方法是：声闻行者缘身为不净，受为苦，心为无常，法为无我，菩萨则以无所缘方式修习，此处是以恭敬和持续修行而观察身的法性，故无疲厌精进；以观察和正知而修习，故具正知；
24-334
由不忘失自性和无需防护，以及无散乱地生起，故以念力修行，因而具足念。如此以精进、正知、念三者，除去对世间法利得等四种的贪著和对其对立四法的不悦而安住。
果报是：通过观察实际身体，了知身为行苦性质，被习气分解，从而趣入苦谛；第二通过遍观苦因即集谛，其主要是爱，其因是受，从而趣入集谛；第三通过观察我执所依等，了知无我，不再怀疑断我而畏惧涅槃，从而趣入灭谛；第四通过观察法，了知我见等烦恼法为所断，对治法智慧能断除它们，因此对染净诸法不迷惑，从而趣入道谛。
如果说这四者了知一切法，那么后面的修法有何用？虽然已遍知法性，但为了遍知无常等特性，修习后面的法门。然后在勤修之道上修四正断：
24-335
不生未生不善法，断除已生不善法，生起未生善法，增长已生善法。以这四种正确安立和执持身口意，故为正断；或因彻底断除随眠，故为四正断。
此处的本体是通过修四念住，了知其违品和对治，然后无颠倒取舍的精进。所缘是未生已生两类不善法，未生已生两类善法，共四种。业的习气作用为罪恶，三门恶行为颠倒本性，成为烦恼特征，故为不善法；虽是求解脱者的所断，但因持有自相故为法。善法是菩提心和布施等六度及眷属，因为是利益自他者的所取，所以也是法。
修习方法：为了不使未生未来不善法在自相续中生起，首先以铠甲精进发起"如此行持"的意乐。依靠这个，以具有止、持取、舍相三因的修习加行精进而努力。
24-336
然后为对治沉没而执持并激励，为对治掉举而安住，为对治平等而安住于舍，开始无生精进。已生已遇已现前的不善法也应当以此方法断除。
;


 །དགེ་བའི་ཕྱོགས་མ་འོངས་པ་སྐྱེད་པ་དང་། སྐྱེས་པ་འཕེལ་བའམ་རྒྱས་པའི་ཕྱིར། བརྩོན་འགྲུས་གསུམ་གྱིས་ཚོགས་ལམ་
དུ་རྒྱུན་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། སྦྱོར་ལམ་དུ་ཐབས་ཚད་མེད་པ་བསྒོམ་པ་དང་། མཐོང་ལམ་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། བསྒོམ་ལམ་དུ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའོ། །འབྲས་
བུ་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་དང་། གཉེན་པོ་ཐོབ་པ་དང་འཕེལ་བའོ། །དེ་ནས་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ལམ་ལ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་སྟེ། འདུན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་
རྐང་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དང་། དཔྱོད་པའི་དང་། སེམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་སྟེ། བཞི་པོ་འདི་རྣམས་ནི། རྫུ་འཕྲུལ་ཞེས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མངོན་ཤེས་ལ་
སོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། རྐང་པ་ནི་དེའི་རྒྱུ་བཞི་ཡིན་པས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞིའོ། །ངོ་བོ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །དམིགས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བྱ་བ་སྟེ། གུས་སྦྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་སམ། 
24-337
ཡང་དག་སྤོང་བཞིའི་འདུན་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ནང་དུ་འཇོག་པའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ལ་རེག་པ་འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །རྟག་སྦྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་སམ། འབད་ཅིང་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་
པ་ན་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ལ་རེག་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིའོ། །སྔར་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སམ། སེམས་རབ་ཏུ་འཇོག་པ་ན་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་རེག་པ་སེམས་ཀྱིའོ། །གཞན་གྱི་བསྟན་པས་
ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ལ་བརྟེན་ནས་སམ། སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ན་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ལ་རེག་པ་ནི་དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །བསྒོམ་ཚུལ་ནི། ལྟ་བ་ལྔ་དང་ལྟ་མིན་ལྔའི་བག་
ལ་ཉལ་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་ཡང་དག་སྤོང་བཞིའི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྐྱོན་ལེ་ལོ། གདམས་ངག་གི་དམིགས་པ་བརྗེད་པ་བྱིང་རྒོད། བྱིང་རྒོད་སྐྱེས་པའི་ཚེ་གཉེན་པོ་འདུ་མི་བྱེད་
པ། བྱིང་རྒོད་ཞི་བའི་ཚེ་གཉེན་པོ་འདུ་བྱེད་པ་སྟེ། ཉེས་པའི་སྐྱོན་ལྔ་པོ་དེ་སྤང་པའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་བརྟེན་ཏེ། དེའང་དང་པོ་དགེ་བ་ལ་མི་སྦྱོར་བའི་ལེ་ལོའི་གཉེན་པོ་བཞི་
སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་འདོད་ཀྱི་འདུན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གནས་ཡིན་ལ། རྩོལ་བ་ནི་དེ་ལ་གནས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །འདུན་པའི་རྒྱུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། ཡོན་ཏན་ཅན་དང་། 
24-338
ནུས་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། དང་པ་དང་། འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དད་པ་གསུམ་མོ། རྩོལ་བའི་འབྲས་བུ་ལུས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་སྟེ་བཞིས་ལེ་
ལོ་བཟློག་གོ ། གཉིས་པ་བརྗེད་པའི་གཉེན་པོ་གདམ་ངག་གི་དམིགས་པ་མ་བརྗེད་པའི་དྲན་པ། གཉིད་རྨུགས་ཀྱི་བྱིང་བ་དང་རྒོད་འགྱོད་ཀྱི་གཉེན་པོར། བྱིང་རྒོད་ལ་བྱིང་རྒོད་དུ་རྟོག་པའི་ཤེས་བཞིན།
བྱིང་རྒོད་མ་ཞི་བའི་ཚེ་གཉེན་པོ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའི་གཉེན་པོར་བྱིང་རྒོད་སྤོང་བའི་ཐབས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་སེམས་པ། བྱིང་རྒོད་ཞི་བ་ན་གཉེན་པོ་འདུ་བྱེད་པའི་གཉེན་པོར་
རྣལ་དུ་འཇོག་པའི་བཏང་སྙོམས་ཏེ། དེ་ལྟར་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་དང་ལྡན་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སུ་རུང་བར་འགྱུར་ཞིང་། དེས་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།
ཉོན་མོངས་པ་ལས་དབེན། སྲེད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའམ། ཡང་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་དབེན། ཀུན་འབྱུང་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ། སྡུག་ཀུན་འགགས་པའི་འགོག་པ་ལ་གནས་པས་ཟག་བཅས་
ཀྱི་རྫས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ལམ་བདེན་གྱི་ཆེད་དུ་སྒོམ་པ་པོ་བདག་གི་འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པར་མི་འགྱུར་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །
24-339
དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གསུམ་ལའང་ཤེས་པར་བྱའོ།

为了生起未来善法，增长或广大已生善法，应通过三种精进在资粮道中持续安住，在加行道中修习无量方便，在见道中圆满，在修道中使未圆满者得以圆满。其果是无余断除违品，获得并增长对治。
然后在遍净自性之道上修四神足：欲神足、精进神足、观神足、心神足。这四者中，"神足"指出世间圆满法如神通等，"足"是其四种因，故称为四神足。其本体是等持。所缘是由等持成就的事业：依靠恭敬修习或
24-337
依靠四正断所生之欲，将心安住于内而达到心一境性，这是欲三摩地。依靠恒常修习或勤奋精进时，达到心一境性，这是精进三摩地。依靠先前所修等持或心善安住时，达到心一境性，这是心三摩地。依靠他人教导的择法或心善执持时，达到心一境性，这是观三摩地。
修习方法：为断除五见和五非见的随眠，以四正断精进开始的等持有五种过患：懒惰、忘失教诫所缘、昏沉掉举、昏沉掉举生起时不做对治、昏沉掉举寂灭时做对治。为了断除这五种过患过失，依靠八种作意：首先是对治不行善法懒惰的四种，即欲修等持的欲乐是精进所依，勤勉是住于此的精进。欲的因是确信有等持、具功德和
24-338
具能力者的信心，具有净信、胜解和希求特征的三种信心。勤勉的果是身心轻安的善修，以这四种对治懈怠。第二，对治忘失的是不忘失教诫所缘的念；对治睡眠昏沉与掉举恶作，了知昏沉掉举为昏沉掉举的正知；对治昏沉掉举未寂灭时不做对治，而作意断除昏沉掉举方法的思；对治昏沉掉举寂灭时做对治，使心自然安住的舍。
如此具足八种断行作意，使等持成为堪能，为了圆满神通等功德，应当修习"离烦恼、离贪爱、灭苦"，或者"离苦、离贪于集、安住于苦集灭尽的灭"，为了断除一切有漏事物的道谛，修行者应当修习不沉不掉平等安住的欲三摩地。
24-339
同样，对于其他三种也应当了知。


 འབྲས་བུ་ནི་དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པས་རྫུ་འཕྲུལ་དང་། མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་པ་གང་མངོན་དུ་བྱ་བར་འདོད་པ་དེ་འགྲུབ་
པའོ། །དེ་ལྟར་སྡེ་ཚན་གསུམ་པོ་དེ་ཚོགས་ལམ་ན་ཡོད་དོ། །དེ་ནས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་སྦྱོར་བའི་ལམ་ལ་དབང་པོ་ལྔ་ནི། དད་པའི་དབང་པོ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དང་། དྲན་པའི་དང་།
ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའོ། །འདི་ལྔས་རྣམ་བྱང་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལྔའོ། །ངོ་བོ་ནི་སེམས་བྱུང་དད་བརྩོན་དྲན་ཏིང་ཤེས་རབ་བོ། །དམིགས་པ་ནི། སྤྱིར་འཕགས་པའི་བདེན་
བཞི། ཁྱད་པར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་། ཐོས་པ་མཆོག་དང་། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་ནོ། །བསྒོམ་པའི་ཚུལ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་བཞིའི་ཡོན་ཏན་མཐོང་
བ་ལས་གོང་མ་ལ་ངེས་ཤེས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་འདི་ནི་ཐར་ཆ་དང་ལྡན་པས་དགེ་རྩ་ལ་འདུན་པའི་བདག་པོའི་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་
དབང་པོ། དད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་རྣམས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་སྤྲོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་རྒྱུད་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྦྱོར་བ་ལ་དབང་བྱེད་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོའོ། །
24-340
རྒྱུད་ལ་ཉེ་བར་བླངས་པའི་ཆོས་དེ་རྣམས་དྲན་པས་མི་བརྗེད་པའི་ཕྱིར་སྔར་ཐོབ་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་ཉམས་པ་མེད་པས་ཆུད་མི་སོན་པར་བྱེད་པ་དམིགས་པ་མི་བརྗེད་པ་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་
བདག་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དྲན་དབང་ངོ་། །མ་བརྗེད་པས་མ་ཉམས་པར་ཡོད་པའི་ཆོས་དེ་རྣམས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་རྒྱུན་དུ་འཇོག་པར་བྱེད་པ། སེམས་མི་འཕྲོ་བར་གནས་པ་
ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོའོ། །མཉམ་བཞག་གི་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་དེ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མ་འདྲེས་པར་སོ་སོར་རིག་པར་བྱེད་
པ་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའོ། །འབྲས་བུ་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་རྩེ་དེ་དུས་བསྟེན་པས་བསྒྲུབ། བཟོད་པ་དང་ཆོས་མཆོག་མཐོང་ལམ་ཕྱིས་འབྱུང་བ་སྟེ།
འདི་དྲོད་རྩེ་ན་ཡོད་དོ། །དེ་ནས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ལམ་ལ་སྟོབས་ལྔ་ནི། དད་པའི་སྟོབས་དང་། བརྩོན་འགྲུས། དྲན་པ། ཏིང་འཛིན། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་སོ། །འདི་ལྔ་ནི་མི་མཐུན་
པའི་ཕྱོགས་མ་དད་པ་ལ་སོགས་ངེས་པར་བསྲབས་ཤིང་གཉེན་པོ་སྟོབས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་སྤང་བྱས་གཉེན་པོ་མི་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་སྟོབས་ལྔའོ། །ངོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གཞག་དབང་པོ་ལྔ་དང་འདྲ་ལ། 
24-341
བཟོད་པ་དང་ཆོས་མཆོག་དེ་དུས་བསྟེན་པས་འགྲུབ། མཐོང་ལམ་ཡན་ཆད་ཕྱིས་འབྱུང་བས། འདི་བཟོད་པ་དང་ཆོས་མཆོག་ན་ཡོད་དོ། །འདི་མན་ཆད་རྣམས་ཟག་བཅས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ཡིན་ལ། ཀུན་རྫོབ་
སེམས་བསྐྱེད་དང་འབྲེལ་ལོ། དེ་ནས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ནི། དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་།
བརྩོན་འགྲུས་དང་། དགའ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ །འདི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བམ་མཐོང་ལམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
ཡན་ལག་བདུན་ནོ། །ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བའོ། །དམིགས་པ་བདེན་བཞིའོ། །བསྒོམ་ཚུལ་ནི། ཤེས་བྱ་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་དྲན་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པས་ན་ཡང་དག་
པ་ནི། འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེས་གཡུལ་མ་ཕེབས་པ་འབེབས་པ་ལྟ་བུ། འདི་མཐོང་ལམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ། ཡན་ལག་གཞན་གཉིས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཞི་
ལྷག་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་སོ།

果报是如此善修等持，使神通和神通智等任何希望现前的功德得以成就。如此三种类别在资粮道中。然后在现观与加行道上有五根：信根、精进根、念根、定根、慧根。这五根对净法有主权，故为五根。本体是信、精进、念、定、慧五心所。所缘一般为四圣谛，特别是依次为大菩提、菩提心行、胜闻、止观。修习方法是通过见到四神足功德而对上品生起确信，对佛菩萨的证悟生信心，这具有解脱分而作为善根欲的主导权力，故为信根。对所信法通过精进的方式令其摄入相续，这对修行有主权，故为精进根。
24-340
对已摄入相续的法通过念力不忘失，使先前获得的法不失坏、不损害，是对不忘失所缘有控制权的主导，故为念根。对不忘失而未失坏的法，以等持将心持续安住于一境，使心不散乱而有主权，故为定根。对已成为等持对境的法，以智慧辨别的方式而不混杂地各别了知，对择法有主权，故为慧根。
果报是加行道暖顶修习时成就，忍与胜法后来生起见道。此五根在暖顶中存在。然后在现观相关的道上有五力：信力、精进力、念力、定力、慧力。这五种因为一定地减弱不信等违品，对治力强大，不被所断所胜，故为五力。本体等的安立与五根相同，
24-341
通过修习忍与胜法而成就，见道以上为后来生起，此在忍与胜法中存在。以下诸道均是有漏世间道，与世俗菩提心相关。然后在现观道上有七菩提分：正念菩提分、择法菩提分、定菩提分、精进菩提分、喜菩提分、轻安菩提分、舍菩提分。这些成为圆满菩提或见道菩提的支分，故为七菩提分。
本体是如实的真实法性。所缘为四谛。修习方法：以出世间正念令未了知的所知得以了知，如同宝轮降伏未降伏的战场。这是见道菩提的所依支分，因为其他两种支分依此而生。此属于止观两方面。
;


 །ཆོས་བདག་མེད་པར་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ནི་བདག་གཉིས་སུ་རྟོག་པའི་མཚན་མ་འཇོམས་པས་གླང་པོ་ཆེས་ཕྱི་རྒོལ་འཇོམས་པ་ལྟ་བུ། འདི་རང་བཞིན་གྱི་ཡན་ལག་སྟེ། 
24-342
བྱང་ཆུབ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་ཤེས་མྱུར་དུ་བསྒྲུབ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་རྟས་མྱུར་དུ་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ངེས་འབྱུང་གི་ཡན་ལག་སྟེ། བགྲོད་བྱ་མཐར་ཐུག་མ་ཐོབ་
བར་དུ་ལམ་རྒྱུན་མི་ཆོད་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་འཕེལ་ནས་ལུས་དགའ་བས་ཚིམ་པའི་དགའ་བ་ནི་ནོར་བུའི་འོད་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་དགའ་བར་བྱེད་པ་ལྟ་
བུ་སྟེ། འདི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་སྟེ། སེམས་རྒྱུད་ཚིམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་གསུམ་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་སོ། །གནས་ངན་ལེན་གྱི་སྒྲིབ་པ་བཅོམ་པས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་ལས་སུ་རུང་
བའི་བདེ་བ་ཐོབ་པ་སྟེ། བཙུན་མོས་རྒྱལ་པོ་དགའ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ། །འདི་གང་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་གཞིའི་ཡན་ལག་སྟེ། གནས་ངན་ལེན་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། ཏིང་
ངེ་འཛིན་གྱིས་བསམས་པའི་དོན་གནས་གྱུར་པའི་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པས་ཁྱིམ་བདག་གིས་ནོར་བསྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ །དེ་ལ་
གནས་པས་རྣམ་པར་སྤོང་བས་གནས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཏང་སྙོམས་ནི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དེས་ཐམས་ཅད་དུ་འདོད་པ་བཞིན་དུ་གནས་ཏེ་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཤེས་བྱ་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་འདོད་པས་མཉམ་གཞག་ཏུ་རྩོལ་མེད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་བློན་པོ་ལྟ་བུའོ། །
24-343
འདི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ངོ་བོའི་ཡན་ལག་སྟེ། ཉོན་མོངས་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གསུམ་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ། །འབྲས་བུ་ནི་མཐོང་སྤངས་སྤངས་པ་
སྟེ། འདི་མཐོང་ལམ་ན་ཡོད་དོ། །དེ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ལམ་ལ་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ། ཡང་དག་པའི་ངག །ཡང་
དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་བརྒྱད་དོ། ། འདི་ན་འཕགས་པ་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལམ་འདི་ཉོན་
མོངས་ལས་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བསྐྱེད་པས་སམ། བརྒྱད་པོ་ཚོགས་པ་འཕགས་ལམ་ཡིན་ཅིང་དེའི་ཆ་ཤས་ཡིན་པས་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཅེས་བྱའོ། །ངོ་བོ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་
རབ་བོ། །དམིགས་པ་ནི་མཐོང་ལམ་གྱིས་རྟོགས་པའི་བདེན་བཞིའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །བསྒོམ་ཚུལ་ནི། ཆོས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་མཐོང་ལམ་
གྱི་རྗེས་སུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་ལ། འདིས་ལུས་གཞན་རྣམས་འཁོར་རོ། །ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་དང་། 
24-344
མི་སློབ་ལམ་གྱི་མོས་པ་རྣམ་གྲོལ་བ་དང་། ཟད་མི་ཤེས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་རྣམ་གྲོལ་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་བའམ་བསྐྱེད་པའི་མཉམ་གཞག་གིས་རྟོགས་པའི་
དེ་ཁོ་ན་ལ་རྣམ་པར་འཇོག་ཅིང་། གཞན་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་སེམས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ། འདི་དང་ངག་ནི་གཞན་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། རྟོག་པས་ཀུན་
ནས་བསླང་བའི་ངག་གིས་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་གཉིས་དང་རྩོལ་བ་གསུམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །ངག་གི་ཉེས་པ་བཞི་དང་བྲལ་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག་པས་མ་དཀྲུགས་པའི་གཉིས་
མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་མཉམ་གཞག་དང་ལྡན་པ་དེས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ཚིག་གང་ཡང་དག་པའི་འཕགས་པར་རང་གཞན་འཇུག་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་ངག་གོ །

抉择法无我的智慧摧毁二我分别相，如同大象摧毁对方，此为自性支分，
24-342
因为菩提即是其自性。迅速成就神通的精进如同骏马快速奔走，此为出离支分，因为在未获得究竟所行处之前，道路相续不断前进。由精进所生的法之光明增长，身心喜足的喜乐，如同宝珠之光令王欢喜，此为利益支分，因为能令心相续满足。这三者属于观察方面。
断除习气障碍的轻安获得堪能安乐，如同后妃令王体验喜乐。此为不被烦恼染污的基础支分，因为能断除习气。通过等持思维所成的转依成就一切受用，如同家主获得财富，此为依之而无烦恼的所依支分，因为依此而住且能断除，转变所依。舍是无分别智慧，能随意安住一切，后得位中欲了知未了知的所知，在等持中无功用安住，故如大臣。
24-343
此为无烦恼性支分，因为是离烦恼状态的本体。这三者属于止的方面。果报是断除见所断，此在见道中有。
然后在清净决定出离之道上有八圣道支：正见、正思维、正语、正业、正命、正精进、正念、正定。此处圣者有学为解脱烦恼而修此道，或因八者合集为圣道而是其组成部分，故称为八圣道支。本体是无漏智慧。所缘是见道所悟四谛法性。
修习方法：远离一切增益法的真实义理解，由见道后正如实了知所发起的，是正见，此为分辨见道的支分，其他支分环绕于此。增上戒定慧，
24-344
无学道的胜解解脱，及灭尽无生的正见解脱智见，这些所发起或生起的等持所证真实义，如理安立；对他人的安立如理思维是正思维。此与正语是令他了知的支分，因为由思维发起的语言能使他了知。这两者与正精进三者为慧蕴。
离四种语言过失，不被颠倒分别所扰乱的无二智慧，具足等持，由此发起的语言使自他趣入圣道，这是正语。


དཀར་ནག་གི་རྣམ་པར་སྨིན་
པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པའི་འཇུག་པའི་ལས་དེ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ཅིང་དེ་ལྟར་དམ་པའི་ལས་རྗེས་སུ་འབྲང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་སླུ་བ་མེད་པས་ཡང་དག་པ་
དང་། ལས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་མཐའ་སྟེ་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའོ། །ལྟ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་པས་འཚོ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བའོ། །འདི་ནི་གཞན་ཡིད་ཆེས་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། 
24-345
དེ་ལྟར་གསུམ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་ལ། མཉམ་གཞག་ཏུ་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་དེ་ལས་ལངས་ནས་ལོག་པའི་ངག་ལ་སོགས་ལ་མི་འཇུག་ཅིང་ཡང་དག་པའི་ངག་ལ་སོགས་ལ་འཇུག་པའི་
བསམ་པ་དང་ལུས་ཐོབ་སྟེ་རྒྱུ་མཚན་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་དེར་བཞག་གོ །ཡང་དག་པའི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་འཇུག་ཅིང་མི་གནས་པའི་མྱ་
ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བའོ། །གང་གིས་ལམ་བསྒོམ་པའི་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་སུ་དམིགས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་གནས་པ་
དང་། དངོས་གཞིའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྟོག་པས་རབ་ཏུ་མི་གཡོ་བ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་རྣམས་མཐོང་བ་མི་
བརྗེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པའོ། །ཡང་དག་པ་དེས་བསྒོམ་བྱ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ལ་གནས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁོར་བ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱེད་པ་ནི་
ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །དེ་གསུམ་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་སྟེ། རྩོལ་བས་བསྒོམ་པས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། དྲན་པས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བྱིང་རྒོད་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་མངོན་ཤེས་སོགས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་འགྲུབ་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དེ་གསུམ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །
24-346
ཕྱི་མ་གཉིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོའོ། །འབྲས་བུ་ནི། ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དང་། གཞན་གོ་བར་བྱེད་པ་སོགས་སོ། །འདི་བསྒོམ་ལམ་ན་ཡོད་དོ། །བསྡུས་པ་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བའི་རྣལ་
འབྱོར་ནི། སྣོད་བཅུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྩོལ་བ་མེད་པ་ཡང་དག་པའི་དྲན་པའི་གཟུངས་ལ་བརྟེན་ཏེ་དེའི་ངང་དུ་མཉམ་པར་གཞག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་མཉམ་པར་རྟོགས་
པས་ན་རེ་དོགས་ཀྱི་བློ་དང་བྲལ་བས་སྤང་གཉེན་གྱི་བཅོས་མ་ཞིག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་སུ་འདུས་ཏེ། དེ་མ་གཏོགས་པའི་ཤེས་བྱ་གཞན་ཅིའང་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་
བུའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཀྱང་སྤང་དུ་མེད་ཅིང་ཐོབ་པར་བྱར་མེད་པ་འོད་གསལ་བ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བརྡར་ཤ་ཆོད་པས། དུས་གསུམ་གྱི་རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་དང་མི་གཉིས་པའི་རང་
བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ས་ལ་གནས་པའོ། །ཚུལ་དེ་ལྟ་བུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ།། །།
༄། །བརྩི་ལུགས་གསུམ།
བཞི་པ་བརྩི་ལུགས་གསུམ་ལ།
དངོས་པོར་སྣང་བའི་རྒྱུ་འབྲས་སྤྲུལ་སྐུའི་རྩལ་སྦྱོང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྒྱུ་འབྲས་ལོངས་སྐུའི་རྩལ་སྦྱོང་། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་འབྲས་ཆོས་སྐུའི་རྩལ་སྦྱོང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་དངོས་དང་སྒྱུ་མ་མཁའ་འདྲ་བ། །
24-347
དེ་ལྟར་རྟེན་འབྱུང་ཆོས་ཀྱང་ཤེས་བྱ་སྟེ། །ཞེས་པའི་དོན། ཐེག་པ་ཆུང་འབྲིང་དག་རྒྱུ་ལ། བྱེད་རྒྱུ། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་རྒྱུ། སྐལ་མཉམ། མཚུངས་ལྡན། ཀུན་འགྲོ། རྣམ་སྨིན་དྲུག་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་
པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཆོས་འདུས་བྱས་པ་དག་གི་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་གང་དག་ཕན་ཚུན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་
རྒྱུའོ། །ཆོས་འདྲ་བ་རྣམས་ནི་ཆོས་འདྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུའོ།

为了使黑白业的果报灭尽，真实行为的趣入业而作意，如此随行胜业而修行，因为无欺诳故为正，以及业的终极故为边际，即是正业。由见、戒、命清净而活命是正命。此为令他信服的支分，
24-345
如此三者是戒蕴，虽然在等持中不直接存在，但出定后不趣入邪语等而趣入正语等的意乐和身体获得，以因名果而假立为彼。以精进入于正圣道谛，并趣向不住涅槃，修持自性义利的精进称为正精进。在修道加行阶段以念极其安住所缘，在正行阶段不为非正思维所动，对无二真实义的对境已得自在，不忘见诸法是正念。以正念于所修一心安住之等持而住，令一切众生从轮回中解脱，这是正定。
这三者是对治支分，因为通过精进修习而对治烦恼，通过念对治近烦恼昏沉掉举，通过等持对治成就神通等殊胜功德的违品，故为对治三种违品。
24-346
后二者为定蕴。果报是分辨、令他了解等。此在修道中有。
略说的轮涅平等而合一的瑜伽是：依靠无功用正念总持，于其境界中等持，对器情所摄的一切法，了知一切法如幻相等，远离希忧之心，断除所断能断的造作。如此一切法归摄于心，除此之外别无所知。如是心的自性也无可断无可得，明澈本然，以确定其为光明任运，与三世一切佛无二之自性，安住于任运成就之地。以此方式清净菩萨地，获得一切种智慧。
计数三法
第四，计数三法：
现为实有的因果化身力用修习、如幻因果报身力用修习、如虚空因果法身力用修习三种。首先，"如何实有及幻化空相似，
24-347
如此缘起法亦应知"之义：小中乘将因分为能作因、俱生因、同类因、相应因、遍行因、异熟因六种。不障碍生起，故除自性外一切是有为法的能作因。任何诸法互为果者，彼此是俱生因。相似诸法是相似诸法的同类因。
;


 །གང་དག་ལ་རྟེན་མཚུངས་ཡོད་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་དུ་མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྒྱུའོ། །རང་
གི་ས་པའི་ཆོས་སྔར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་དགེ་བ་དང་། དགེ་བ་ཟག་
པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུའོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི། ས་བོན་རུལ་བ་བཞིན་དུ་སྟོབས་ཆུང་བ་དང་། སྲེད་པས་མངོན་པར་མ་བརླན་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་
ལོགས་སུ་བཀར་ནས་འདིར་མ་བཤད་དོ། །ཀུན་འགྲོ་སྐལ་མཉམ་གཉིས་འདས་ད་ལྟར་བའི་དུས་གཉིས་ཀ་ཡིན་ལ། གཞན་གསུམ་ནི་མ་འོངས་པ་དང་བཅས་པའི་དུས་གསུམ་པ་དང་། བྱེད་རྒྱུ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་པའོ། །
24-348
སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་བཞིར་བསྡུས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། རྣམ་སྨིན་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམས་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་དང་པོ་རྣམས་དང་། དེ་དག་གིས་ལྷག་མ་རྣམས་སོ། །དེ་
ལས་དང་པོ་ནི། རྣམ་སྨིན་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་ལྷག་མ་ལྔ་ལས་སྐྱེའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་མ་གཏོགས་པའི་ལྔ་ལས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། རྣམ་སྨིན། ཀུན་འགྲོ། སྐལ་མཉམ་མ་གཏོགས་པའི་
གསུམ་ལས་སོ། །བཞི་པ་ནི། རྣམ་སྨིན། ཀུན་འགྲོ་མ་གཏོགས་པའི་བཞི་ལས་སྐྱེའོ། །ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། གཟུགས་ཅན་གྱི་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ལ་མཚུངས་ལྡན་ཡང་ཐམས་ཅད་ལས་ཕྲི་ལ། ལྷག་
མའི་སྐྱེ་ཚུལ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་གཅིག་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ནི་མེད་དོ། །རྐྱེན་ལ། རྒྱུའི་རྐྱེན། དེ་མ་ཐག་རྐྱེན། དམིགས་རྐྱེན། བདག་པོའི་རྐྱེན་བཞིའོ། །བྱེད་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་ལྔ་པོ་
རྒྱུའི་རྐྱེན་ནོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་ཕུང་པོ་ཐ་མ་མ་གཏོགས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྔ་མ་གཞན་དག་གིས་བར་དུ་མ་ཆོད་པ་རྣམས་ནི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ནོ། །ཆོས་གང་ཆོས་གང་གི་
དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཆོས་དེ་ནི་མི་དམིགས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་རྐྱེན་ནོ། །བྱེད་རྒྱུ་ནི། བདག་པོའི་རྐྱེན་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །
24-349
ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་མཚུངས་ལྡན་གཉིས། འགག་པར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་འགག་པ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །སྐལ་མཉམ་ཀུན་འགྲོ་རྣམ་སྨིན་གསུམ་ནི་སྐྱེ་བར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་
པ་སྐྱེ་བ་མ་འོངས་པ་ལའོ། །དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ནི་སྐབས་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ལའོ། །དམིགས་རྐྱེན་ནི་ད་ལྟར་གྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་འགག་པ་ལའོ། །བདག་
རྐྱེན་ནི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྒྲིབ་པའི་ངོ་བོར་གནས་པས་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །འབྲས་བུ་ལ། རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ། རྒྱུ་མཐུན་གྱི་འབྲས་བུ། བྲལ་བའི་འབྲས་བུ། སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་
བུ། བདག་པོའི་འབྲས་བུའོ། །གང་ཞིག་དེ་ལས་དུས་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་འབྱུང་ཞིང་། དེ་མ་ཐག་ཏུ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་སྨིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་བྱས་པའི་ལས་གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་མེད་པའི་
ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་བཞག་གོ །རྒྱུ་དང་འདྲ་བའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུའོ། སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་ནི་བྲལ་བའི་འོ། །ས་འོག་མ་པའི་སྦྱོར་བའི་སེམས་
ཀྱིས་གོང་མའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཟག་པ་དང་ཟག་མེད་དང་། བསམ་གཏན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་སེམས་ལྟ་བུ་སྔར་བྱུང་བ་ལས་གཞན་པའི་འདུས་བྱས་བདག་པོའི་འབྲས་བུའོ། །རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་སྨིན་གྱི་རྒྱུའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། 
24-350
བདག་པོའི་ནི་དང་པོ། རྒྱུ་མཐུན་ནི་སྐལ་མཉམ་དང་ཀུན་འགྲོའི། སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱིས་སོ།

那些具有相依的心与心所法，彼此互为相应因。自地中先前生起的诸法，是后来烦恼性诸法的遍行因。因为是异熟法性，不善法和有漏善法是异熟因。无记法如同腐败种子力量微弱，且未被爱染润泽，无漏法另外排除，此处未说明。遍行因与同类因是过去与现在两时，其余三因包括未来的三时，能作因通一切时。
24-348
心与心所法归纳为四类：烦恼性的、从异熟生的、初次无漏的，以及其余诸法。其中第一类从除异熟因外的其余五因生起。第二类从除遍行因外的五因生起。第三类从除异熟因、遍行因、同类因外的三因生起。第四类从除异熟因、遍行因外的四因生起。非相应法和色法，从上述四类中去除相应因，其余生起方式如前。因此没有从单一因生起的法。
缘有四种：因缘、等无间缘、所缘缘、增上缘。除能作因外的五种因是因缘。除阿罗汉最后蕴外，前面未被间断的心与心所是等无间缘。任何法是任何法的所缘，虽不被缘取但具有这种特性，除与自身俱生者外的一切法是所缘缘。能作因是增上缘，即除自性外的一切法。
24-349
俱生因与相应因对即将灭的灭起俱生果的作用。同类因、遍行因、异熟因三者对即将生的未来生起作用。等无间缘因开辟空间而对生起作用。所缘缘因为被现在心与心所执取而对灭作用。增上缘在一切情况下保持不障碍的本性而起作用。
果有五种：异熟果、等流果、离系果、士用果、增上果。于后时产生果且不是立刻产生的是异熟果。因为他人造的业不可能由他人感受，故立为不共。与因相似的法是等流果。择灭是离系果。下地修行心对上地等持、有漏无漏和禅定所化心等，与先前所生不同的有为法是增上果。异熟果是异熟因的果，
24-350
增上果是能作因的果，等流果是同类因和遍行因的果，士用果是俱生因和相应因的果。


 །མཛོད་འགྲེལ་ལས། དེ་ལྟ་བས་ན་རེ་ཞིག་ལམ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་
འདིའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་གྱི་བྲལ་བ་ནི་འདིའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས། བྲལ་འབྲས་ནི་དེ་ལྟར་དུ་ཟད་དོ། །བྱེད་རྒྱུ་དེ་དག་དང་འདྲ་མོད་ཀྱང་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་མ་ངེས་པས་དེ་
ལས་གཞན་པ་ལྔ་ཞེས་སྨྲོས་ཏེ། དེ་དག་བཟུང་ཟིན་པས་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན། སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་འཛིན་ལ། སྐལ་མཉམ་ཀུན་
འགྲོ་གཉིས་ནི། ད་ལྟར་དང་འདས་པ་གཉིས་ཀར། རྣམ་སྨིན་འདས་པ་ཁོ་ནར། འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ས་བོན་གྱི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེ་ལྟར་
རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བཤད་ཟིན་ནས། ད་ནི་ལས་སྟོན་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་པའི་ལས་དང་། བསམ་པའི་ལས་སོ། །སེམས་པ་ཡིད་དང་། བསམ་པ་དེས་བསྐྱེད་པའི་ལུས་ངག་གི་ལས་ཏེ། ཕྱི་མ་གཉིས་
ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དག་ཏུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་། རྟེན་ལས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་གསུམ་གྱི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་གསུམ་པོ་དེ་རྣམ་པར་བཞག་གོ །
24-351
ཡང་ན། དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་སྟེ། ལས་བདེ་བ་ནི་དུས་རེ་ཤིག་དང་གཏན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་ཕྱིར་དགེ་བ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་མྱ་
ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མི་བདེ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་དགེ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའོ། །དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པ་
བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་མི་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལས་གཞན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་
ཐ་ཚིག་གོ ། ཡང་ན། བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་གཡོ་བ་གསུམ་སྟེ། དང་པོ་ནི། འདོད་པ་ཁམས་ཀྱི་དགེ་བའི་ལས་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ནི་མི་དགེ་བ་དང་། གསུམ་པ་
ནི། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལས་དགེ་བ་སྟེ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལས་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྣམ་པར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་ལ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་
ན་སྤྱོད་པའི་ལས་ནི་ས་གཞན་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་ནམ་ཡང་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན། བདེ་བ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས། 
24-352
སྡུག་བསྔལ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་མན་ཆད་ཀྱི་དགེ་བ། གཉིས་པ་ནི་མི་
དགེ་བ་སྟེ་འདིའི་འབྲས་བུ་ཚོར་བར་མ་ཟད་ཚོགས་པ་དང་བཅས་པ་འདོད་པའི་ཁམས་ཁོ་ན་ནའོ། །གསུམ་པ་ནི་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་དགེ་བ་སྟེ་དེ་དག་ན་བདེ་བ་དང་
སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་དེ་དག་ཀྱང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་མཚུངས་ལྡན་དང་། །དམིགས་པ་དང་ནི་རྣམ་སྨིན་དང་། །མངོན་སུམ་དུ་ནི་གྱུར་པ་ལས། །མྱོང་འགྱུར་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་
ནོ། །ཞེས་གསུངས་ལ། ཡང་། མཐོང་ཆོས་དང་། ཕྱི་མ་དང་། སྐྱེས་ནས་དང་། ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་འགྱུར་ཏེ་རྣམ་པར་འདིར་གསུམ་ནི་མྱོང་བར་ངེས་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་མྱོང་བར་མ་ངེས་
པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ལས་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་འབྱུང་བ་དག་ཁོ་ན་རྒྱུར་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དེ་
བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ས་པའི་བར་དུ་ཡང་དེའི་ས་པའི་འབྱུང་བ་དག་ཁོ་ན་རྒྱུར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།

《俱舍论释》中说："因此，首先，无论如何，道都不是此果的因，而离系是其果。"由此可见，离系果就是这样而已。虽然能作因与彼相似，但不一定能产生果报，因此称为"除彼外的五种"。由于那些已经被把握，所以不是过去，因为无士用，也不是未来，这样持取果报。同类因和遍行因是现在与过去两者，异熟因唯在过去持取果报。若问是如何持取的，则以种子实体靠近的方式。
如此解释了因果关系后，现在说明业：思业和思已业。思是意，思已业是由此产生的身语业，后两者应当了知为表业和无表业。由等起、所依业、自性的三种因，依次安立这三种。
24-351
或者，善、不善、无记三种。善业是暂时和永久地从苦中救护，是能得可爱果报和获得涅槃的。不善业是违品不善，其异熟果为不可爱。除这两者之外，非善非不善的，应知为除善不善之外的，称为无记。
或者，福业、非福业、不动业三种。第一是欲界善业，第二是不善业，第三是色无色界善业。欲界业因异熟不安住故称为动业，而色无色界业永不能在其他地异熟，因此由异熟安住故称为不动业。
或者，顺乐受业，
24-352
顺苦受业，顺不苦不乐受业三种。第一是第三禅以下的善业，第二是不善业，此果不仅是受，并且与蕴聚相伴，仅在欲界。第三是第三禅以上的善业，因为那些地方没有乐受和苦受。
这些业又"由自性、相应、所缘、异熟、现起五种而成为顺受"。
又有现法受、次生受、后生受、余生受，其中这三种是定受，其余是不定受，因此业有四种。
其中，欲界身语业唯以欲界大种为因，如是乃至第四禅地也唯以其地大种为因。


 །ཟག་པ་མེད་པའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་དེ་ནི་ས་གང་དུ་སྐྱེས་ཏེ། 
24-353
དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ས་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དག་རྒྱུར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁམས་སུ་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་ལ་འབྱུང་བ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེའི་སྟོབས་
ཀྱིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་བྱས་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་འབྲས་བུ་ཆེས་མང་པོ་འགྲུབ་ནུས་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱིས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་
སྐྱེའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་འདི་ནི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ལས་ལུས་ཀྱི་གྱ་གྱུ་ལས་བྱུང་བ་ནི་གཡོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་ཡོན་པོ་ཞེས་བཤད་
ལ། ངག་དང་ཡིད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བས་ཡོན་པོ་གསུམ་དང་། ལུས་ཀྱི་ལས་ཞེ་སྡང་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་སྡང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་ཉེས་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་གསུམ་དང་། ལུས་ཀྱི་
ལས་ཆགས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྙིགས་མ་སྟེ་དེ་འདྲ་བར་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྙིགས་མ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། གཞན་ཡང་། གནག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནག་པའི་ལས་ཀྱང་ཡོད། དཀར་
ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་བའི་ལས་ཀྱང་ཡོད། དཀར་གནག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་གནག་པའི་ལས་ཀྱང་ཡོད། མི་དཀར་མི་གནག་ཅིང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པ་ལས་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཀྱང་ཡོད་དེ། 
24-354
དང་པོ་ནི། ལས་མི་དགེ་བ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞག་གོ །གཉིས་པ་ནི་གཟུགས་སུ་གཏོགས་པའི་དགེ་བ་ནི་མི་དགེ་བ་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་བཞག་གོ །གསུམ་པ་
ནི། འདོད་པར་གཏོགས་པའི་དགེ་བ་ནི་མི་དགེ་བ་དང་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་བཞག་པ་སྟེ། འདྲེས་པ་འདི་ནི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་བཞག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།
ལས་སམ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཅིག་ལ་དཀར་པོ་ཡང་ཡིན་ནག་པོ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་མེད་དེ། ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་མི་དགེ་བ་ཡང་དགེ་བ་དང་འདྲེས་
པའི་ཕྱིར་དཀར་གནག་ཏུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་ན་མི་དགེ་བ་གདོན་མི་ཟ་བར་དགེ་བ་དང་འདྲེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་
བ་ནི་སྟོབས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་འདྲེ་བར་འགྱུར་རོ། ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ནི་ལས་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཟད་པར་བྱེད་ཅིང་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་མི་གནག་པའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་པོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་དཀར་བའོ། །དེས་ལས་བཤད་ཟིན་ནས། དེ་ཟད་པར་བྱ་བའི་རྩལ་སྦྱོང་བའི་ཚུལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་བཞི་དང་། 
24-355
འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་ལ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་བརྒྱད་གྱི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སེམས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་ནི་ནག་པོའི་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཡིན་ནོ། །འདོད་
པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་དགུ་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དཀར་གནག་སྟེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ནག་པོ་རྣམ་པ་དགུ་པོ་སྤོང་བར་བྱེད་
པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་དང་བསམ་གཏན་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ཐ་མ་དགུ་པ་དེའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སེམས་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་ནི་
དཀར་པོའི་ལས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ཐ་མ་ཁོ་ནས་སྤོང་བར་བྱེད་ལ་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་སྤོང་བ་མ་
ཡིན་ཏེ། སྤངས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྲིད་དུ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་
པའི་རྣམ་པ་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་དེ་སྤོང་བ་མི་འཐད་དོ།

无漏身语业是在任何地生起，
24-353
则以生起该业的地大种为因，因为不属于界，无漏法中无大种，由其力而生故。由所作加行而生起圆满的行为，唯有彼能成为能成就众多果的因，由此生起相续转变。如此相续转变的特殊状态称为业道。
其中，从身体歪曲而生的称为身歪，因从邪曲行为生故；语与意也与此相似，故有三种歪曲。从嗔恨生的身业，因从嗔恨因生故为身过患，如是有三种；从贪欲因生的身业是身渣滓，语与意的渣滓也应当如是了知。
此外，有黑而异熟黑的业，有白而异熟白的业，有黑白而异熟黑白的业，有非黑非白无异熟能使业尽的业。
24-354
第一种，不善业因为是烦恼性而安立。第二种，属于色界的善法因不与不善混杂而安立。第三种，属于欲界的善法因与不善混杂而安立。此混杂从相续方面安立，而非从自性方面，因为不存在一个业或异熟既是白又是黑的情况，因为彼此相违。
若问：如此不善业也与善混杂，难道不应成为黑白吗？欲界中不善业未必与善混杂，因为它力量强大；善法因力量微弱而混杂。无漏业能使这三种业灭尽与断除。它因为不是烦恼性故非黑，因为无白异熟故非白。
如此已说明业，现在说明断业力修习的方法：见道中四法忍，
24-355
离欲界贪的九种无间道中的八种思，这十二种思是能灭尽黑业的业。离欲界贪无间道第九思是黑白业，能断除九种善与不善黑业。从四禅离贪的无间道最后第九道的思，这四种思断除白业。
为什么只有最后无间道能断，而其他不能？其自体并非断，虽断但仍现行故。那么如何理解？是因为断除了缘于彼的烦恼，因此只要还有一种缘于彼的烦恼，就不合理断彼。
;


 །ད་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚུལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྔར་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི། གྲངས་སམ། རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་རྒྱུ་དང་། 
24-356
ལྟོས་པའི་རྒྱུ་དང་། འཕེན་པའི་རྒྱུ་དང་། མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དང་། ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི། འདྲེན་པའི། སོ་སོར་ངེས་པའི། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི། མི་མཐུན་པའི། མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ་བཅུ་འམ།
ཡང་ན། སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་། ཐབས་ཀྱི། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི། འགགས་མ་ཐག་པ་དང་། འགགས་ནས་རིང་དུ་ལོན་པའམ། སྡུག་པའི་རྒྱུ་དང་། མི་སྡུག་པའི། ལྟ་བའི། འཇུག་པའི། ལྡོག་པའི་རྒྱུའོ། །ཞེས་བཤད། རྒྱུའི་
རྐྱེན་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་རྐྱེན་ཡང་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་པའི་རྐྱེན་གསུམ་ནི་སྐྱེ་བའི་ཐབས་ཁོ་ན་ཡིན་པས། རྐྱེན་འབའ་ཞིག་ཏུ་རིག་པར་བྱའོ། ། དང་པོ་རྒྱུའི་རྐྱེན་ནི། ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་དང་ལྡན་པ་དང་། དབང་དང་ལྡན་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པའོ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཉོན་མོངས་
པ་ཅན་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྩལ་བར་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་ས་བོན་དེ་ཞི་གནས་ཀྱི་ཉམས་པས་ཀྱང་ཉམས་
པར་མ་བྱས་ལ། འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་མ་བཅོམ་པ་དང་། དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཀུན་ཏུ་གཅོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ལོག་པར་ལྟ་བས་ཉམས་པར་མ་བྱས་པ་གང་ཡིན་དེ་ནི་ས་བོན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། 
24-357
འདི་ལྟར་ཇི་སྲིད་དུ་དེའི་ས་བོན་དེ་ཉམས་པར་མ་བྱས་ཡང་དག་པར་མ་བཅོམ་པ་དེ་སྲིད་དུ་དེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའམ། ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་མ་
ཡིན་པ་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བའི་ཆོས་མངོན་པར་བྱ་བས་བསྐྱེད་པ་རྣམས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དེ་དག་ཁ་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒྱུ་ས་བོན་ཡོངས་
སུ་བརྟས་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་དབང་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ད་ལྟར་གྱི་ཆོས་རྣམས་མངོན་སུམ་གྱི་དངོས་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས། གྲུབ་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་
བྱའོ། །མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གང་ཞེ་ན། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་གང་དག་ནི་འཇུག་ཐོགས་སུ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་གང་དག་འབྱུང་བ་དེ་དག་ནི་དེ་དག་
གི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་གི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་
རྐྱེན་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཡིད་ལས་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་དང་། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་གདགས་སོ། །དེ་ལ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ལྔ་པོ་དག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་པོ་དག་གི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །
24-358
ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བདག་པོའི་རྐྱེན་གང་ཞེ་ན། མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལྷན་ཅིག་
འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་དམིགས་པ་ལ་གཏོད་པར་བྱེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །སེམས་དང་སེམས་
ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་གི་བདག་པོའི་རྐྱེན་གཅིག་ཡིན་པས་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྔོན་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཕྱ་ཡི་འབྲས་བུ་འདོད་
པ་དང་། མི་འདོད་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བའི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །ཞིང་དང་ཆུ་དང་ལུད་ལ་སོགས་པ་ནི་ལོ་ཏོག་མངོན་པར་འགྱུར་བའི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ།

现在将说明从特性乘而生的方法：如前的因果，数量或随后安立名称的因和
24-356
观待因、引发因、成办因、摄持因、牵引因、各别决定因、俱作因、违品因、无违品因等十种因。
或者：生因、方便因、俱生因、刚灭因、久灭因、悦意因、不悦意因、见因、趣入因、回转因。因缘既是生因又是缘，其余三缘仅是生起的方便，所以应当了知唯为缘。
第一，因缘：作为一切烦恼基础的阿赖耶识，具有一切法的种子、具有自在、具有生起。其中，未被禅定损减也未被圣道正确摧毁的那些烦恼性、无记及生得善法不加功用而生起的种子，以及善法种子如断善根者未被邪见损减的，称为具种子，
24-357
如此，只要其种子未被损减、未被摧毁，则称为具有那些烦恼性等法的生起或不生起。由修善法而生的善法以及无记法中某些，以生起的缘故种子增长的摄持，称为具自在。现前诸法以现量事物自相成立，称为具生起。
什么是等无间缘？凡是心与心所法紧接而后心与心所法生起者，彼等是彼等的等无间缘。其中，六识是六识的等无间缘，它们也被安立为意作、意处和意界。
什么是所缘缘？色等五境是五识聚的所缘缘。
24-358
内外十二处一切皆是意识的所缘缘。
什么是增上缘？眼等处与俱生法是眼识等的增上缘。引导诸识趣向所缘的作意也是。心与心所俱生法也互为增上缘，因为一法是一法的增上缘。先前所作的善不善法也是后来可爱不可爱异熟果的增上缘。田地、水分、肥料等是庄稼成长的增上缘。
;


 །བཟོ་ཤེས་པ་དང་།
བཟོའི་ལས་དེ་དང་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བཟོ་དང་ལས་ཀྱི་གནས་དེ་དང་དེ་དག་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདུ་བྱེད་གང་དང་གང་གི་སྐྱེ་བའི་
ཐབས་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ས་བོན་དེ་དང་དེ་ནི་འདུ་བྱེད་དེ་དང་དེ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་འགོ་མཉམ་དུ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །
24-359
མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ངན་སོང་དག་ཏུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་དང་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེ་འགྲོ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་
རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུའོ། །མི་དགེ་བ་ལ་གོམས་པས་མི་དགེ་བ་ལ་དགའ་ཞིང་མི་དགེ་བ་མང་བར་གནས་པ་དང་། དགེ་བ་ལ་གོམས་པས་དགེ་བ་ལ་དགའ་ཞིང་དགེ་བ་མང་བ་
དང་། སྔོན་གྱི་ལས་དང་མཐུན་པར་ཕྱིས་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་འཐུན་པའི་འབྲས་བུའོ། །འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པས་ཉོན་མོངས་པ་འགོག་པ་ནི་བྲལ་བའི་འབྲས་
བུའོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་འགོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཏན་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ནི་བྲལ་བའི་འབྲས་
བུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ། ལ་ལ་བཟོ་དང་ལས་ཀྱི་གནས་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པས་ཡང་ན་ཞིང་རྨོད་དམ་ཡང་ན་ཚོང་བྱེད་དམ། ཡང་ན་རྒྱལ་པོའི་
ཞབས་འབྲིང་བྱེད་དམ། ཡི་གེ་དང་། རྩིས་དང་ཤོད་འགོད་པ་དང་། བགྲང་བ་དང་ལག་རྩིས་ཀྱིས་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དང་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུས་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱའོ། །
24-360
མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་གི་དབང་པོའི་བདག་པོའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོའི་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྲོག་དང་བྲལ་བ་ནི་སྲོག་
གི་དབང་པོའི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སོ་སོའི་དབང་གིས་འབྲས་བུ་གང་གྲུབ་པ་དེ་ནི་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་
ལ། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔས་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། དངོས་གཞིའི་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་དང་།
དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བས་བསྡུས་པའི་ལས་དང་། འཇུག་གིས་བསྡུས་པའི་ལས་ཀྱིས་སོ། དེ་ལས་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམ་པ་ལྔས་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། གཞི་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། བསམ་པ་དང་།
ཉོན་མོངས་པ་དང་། མཐར་ཐུག་གོ །དེ་དག་ལྕི་བ་དང་ཡང་བར་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། བྱས་ལ་བསགས་པ་དང་བསགས་ལ་མ་བྱས་པ་དང་། བྱས་ཀྱང་བྱས་ལ་བསགས་ཀྱང་བསགས་པ་དང་། མ་
བྱས་ཤིང་མ་བསགས་པའི་མུ་རྣམ་པར་དབྱེ་ལ། དེ་དག་ལས། བྱས་ཀྱང་བྱས་ལ་བསགས་ཀྱང་བསགས་པ་དང་། ལྕི་བ་རྣམ་པ་ལྔ་ལས། ལྕི་བར་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་མྱོང་བར་ངེས་པ་ཡིན་ལ། 
24-361
དེ་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ངེས་པ་དང་། གནས་སྐབས་ངེས་པ་དང་། གཉིས་ཀ་ངེས་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་མྱོང་བར་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དགྲ་བཅོམ་པའི་
མི་དགེ་བའི་ལས་མྱོང་བར་ངེས་པ་སྔོན་གྱི་ཚེ་རབས་གཞན་དག་ཏུ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྔོན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོར་གྱུར་པ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་ཅུང་ཟད་དེ་ཙམ་
མམ་ངན་ངོན་ཙམ་ཉེ་བར་གྱུར་པས། དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྣམ་པར་སྨིན་ཟིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། གནས་གྱུར་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ས་བོན་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པས་ནི། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
ཐམས་ཅད་དུ་མི་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ།

工艺知识和各种技艺与工作，是世间各种工艺及事业处所成办的增上缘。因此，任何有为法生起的方便所依的有为法种子，能成办那些有为法。由此，一切有为法不会同时等起。
24-359
不善法的异熟在恶趣成熟，有漏善法在善趣成熟，此为异熟果。习惯不善而喜爱不善并多住于不善，习惯善法而喜爱善法并多住善法，以及与先前业相符而后来果报随之而生，这是等流果。以八圣道分断除烦恼是离系果。凡夫以世间道断除烦恼不会永久随行，因此不是离系果。
在今生，依靠任何工艺与事业处，通过士夫作为而或耕田或做生意，或为王臣，或以文字、算术、书写、计数、手印等对花朵等和财物等的果实成就，这称为士用果。
24-360
眼识是眼根的增上果。同样，意识是意根的。同样，命终是命根的。如是，二十二根一切各自所成就的果应当了知为增上果。
业烦恼分类以五种方式安立：根本业道所摄的身业、语业、意业，以及由彼等加行所摄的业和趣入所摄的业。
其中，不善业道以五种方式安立：事、想、思、烦恼和究竟。这些业被安立为重与轻，以及已作已集、已集未作、已作已作已集已集、未作未集四句分别。其中，已作已作已集已集和五种重业所说为重者，这些是定受的，
24-361
而且应视为异熟定、时分定、二者俱定。与此相反则是不定受。
其中，阿罗汉的定受不善业是在先前其他生世所作，在先前为凡夫时已经感受了一些微小苦恼，其异熟已经成熟。由转依摧毁异熟种子，则一切全部不再感受。
;


 །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མྱོང་བར་ངེས་པ་དེ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་
ཕྱིར་རོ། །ཞིང་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། སེམས་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཚོགས་པར་ཡོད་ན། དེ་ལྟར་ན་དེའི་ལས་དེ་ཚེ་འདི་ལ་མྱོང་བར་
འགྱུར་བར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་ནས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ། ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་བཟློག་པའི་རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་ནི་མི་དགེ་བ་ཡང་ཚེ་འདི་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །
24-362
ལས་གང་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་སྐྱེས་ལ་ཚེ་འདི་ལ་མྱོང་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡོད་དོ། །གང་ཚེ་འདི་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་སྐྱེས་ནས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་
དོ། །གང་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་དོ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྐུད་པ་གཅིག་ལ་མེ་ཏོག་གཅིག་ཁོ་ན་བརྒྱུར་ཡོད་དེ། མེ་ཏོག་གཅིག་ཁོ་ན་བརྒྱུར་རུང་བ་ཟད་ཀྱི། དེ་
ལས་ལྷག་པ་བརྒྱུར་མི་ནུས་པ་དེ་ལྟར་སྲིད་ཐུང་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། གཞན་ཡང་མེ་ཏོག་གཉིས་བརྒྱུར་རུང་བའི་སྐུད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། གཞན་ཡང་མེ་ཏོག་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་བརྒྱུར་
རུང་བའི་སྐུད་པ་གང་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དགེ་བའི་ལས་ནི་མ་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་གཏི་མུག་མེད་པ་གཞིར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པའོ། །མི་དགེ་བའི་ལས་ནི་ཆགས་པ་དང་
ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གཞིར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ལས་ནི། མ་ཆགས་པ་སོགས་གཞིར་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ཆགས་པ་སོགས་གཞིར་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་གང་
ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་པ་ནི་ལས་ཡིན་ལ། ལས་ཀྱི་ལམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་བཀྱལ་བའི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དག་ནི། ལས་ཀྱང་ཡིན་ལ་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་ཡིན་ནོ། །
24-363
བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དག་ནི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ལས་ནི་མ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། ལས་ཀྱི་ལམ་དེ་དག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ། རྒྱུ་
མཐུན་པའི་འབྲས་བུ། དབང་གི་འབྲས་བུ་གསུམ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འཕེན་པར་བྱེད་པ་རྒྱུ། རྫོགས་པར་བྱེད་པ་རྐྱེན། སྨིན་པར་བྱེད་པ་འབྲས་བུ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་གོ །དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་
དགེ་བ་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ནི་རྩལ་སྦྱང་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་ས་ལ་ནི་སྤོང་བར་བྱ་བའི་ཐབས་ལ་ཞུགས། མོས་སྤྱོད་གྱི་སར་རྣམ་པར་གནོན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤོང་། །ལྷག་
པའི་བསམ་པ་དག་པའི་སར་ཚེར་མ་འབྱིན་པ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་གཏན་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྔགས་ཀྱི་གསང་བའི་མཐའ་ལས་ནི། དགེ་བ་སྙིང་སྟོབས། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྡུལ། མི་དགེ་བའི་སེམས་
མུན་ཅན་དུ་བཞག་ནས། འཕེན་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་དུས་སྦྱོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རླུང་འཕོ་བ་བཅུ་གཉིས་སམ་བཅུ་དྲུག་སྨིན་བྱེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའམ་འདུས་བྱས་པའི་འཁོར་
བའི་གནས་སྐབས་མཐའ་དག་སྟེ། རླུང་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཀུན་བྱེད། །དུས་དང་དུས་མིན་འགྱུར་དང་འཕོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཚོགས་ཀྱི་སར་འདུས་པ་གསུམ་གྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མགོ་མནན། 
24-364
སྦྱོར་བའི་ལམ་བཞིར་རིམ་ཅན་དུ་ཁེགས་པས་སྤངས། མཐོང་བའི་ལམ་དུ་ཟད་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པ་ནི། དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཡང་མ་
ཡིན་ལ། སྒྱུ་མ་བྱས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་འདི་དག་ཀྱང་བརྗོད་པ་དང་འདྲིས་པའི་དབང་གིས་བྱས་པ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་
བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པར་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

为什么呢？因为世尊是依据未解脱的心相续而安立定受的。
如果具足广大福田、广大意乐、心相续清净这三种因素，那么此业必定在今生受报。同样，生后受报和余生受报也是如此。与此相反的三因，则应知不善业也在今生感受。
24-362
有些业在一刹那生起，只在今生感受。有些业在今生受报也在来生受报。有些业在三时都受报。例如，有一根线只能穿一朵花，只适合穿一朵花而已，不能穿更多，这是短命者；又有适合穿两朵花的线；又有适合穿很多花的线。
善业是以无贪、无嗔、无痴为基础的。不善业是以贪、嗔、痴为基础的。无记业既不是以无贪等为基础，也不是以贪等为基础的。
其中，思是业而非业道。杀生等直至绮语这些既是业也是业道。
24-363
贪心、害心、邪见等只是业道而非业，应当了知。这些业道会产生异熟果、等流果、增上果三种。因此安立能引为因，能圆满为缘，能成熟为果。与此相反，善业也应了知。
现在说明修习：在种姓地进入断除之方便，在胜解行地以制伏方式断除，在清净增上意乐地如拔除荆棘般永断一切。
根据密咒究竟，安立善为勇气，无记为微尘，不善心为黑暗，能引因具十二时轮特性的十二或十六种风移，能熟果是有漏或有为的一切轮回状态。因为经说："风即是业之作者，时与非时转与移。"在资粮地以三种会合压服等持，
24-364
在四加行道渐次遮蔽而断，在见道现证灭尽。
第二，如幻术所显现既非存在，也非一切皆无，同样，这些法由言说和熏习力所造作的，既非如其所显现般存在，也非胜义不可言说的本性一切皆无。


 །དེ་དག་ཀྱང་འཇུག་པའི་ཚུལ་འདིས་སྒྱུ་
མ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱའོ། །རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་སྟེ་འདུ་བྱེད་
རྣམས་ཀྱི་མ་རིག་པ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སའི་རྐྱེན་ཅན་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ཉིད་དེ་འདུ་བྱེད་བཞིན་ནོ། །འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་རིག་པའི་བག་
ཆགས་ཀྱི་སའི་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་རྣམ་པ་གསུམ་གྲུབ་པ་སྟེ། ཉེ་བར་ལེན་པ་བཞིའི་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་སྲིད་པ་གསུམ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །
24-365
འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་རྣམ་པ་གསུམ་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་རྐྱེན་ཅན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའི་འཆི་འཕོ་བ་སྟེ། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་ཅན་གྱི་རྒ་ཤི་
བཞིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་ལུས་གསུམ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཡིད་ཀྱི་ལུས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཡིད་ཀྱི་ལུས་དང་།
རིས་སུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་བྱ་བའི་ཡིད་ཀྱི་ལུས་ལས་བར་མ་ས་དང་པོ་དང་ཐ་མ་གོང་ནས་གོང་དུ་སའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་རྣལ་འབྱོར་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་
པར་འགྱུར་རོ། །སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས། སྨྲས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་གྱི་ས་བོན་དང་ལྡན་པར་སྐྱེའི། དེ་དག་བག་ཆགས་བསགས་པའི་ས་བོན་
དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་རྩལ་སྦྱོང་བ་ནི། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་གནས་ངན་ལེན་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། པགས་ཤུན་ལ་ཡོད་
པ་དང་། སྲི་ལ་ཡོད་པ་དང་། སྙིང་པོ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་པགས་ཤུན་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ནི། རབ་ཏུ་དགའ་བའི་གནས་པ་ལ་སྤོང་ངོ་། །སྲི་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྤང་ངོ་། །
24-366
སྙིང་པོ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་ལ་སྤོང་སྟེ། སའི་ཡོངས་སྦྱོངས་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་གྱི་གསང་བའི་མཐའ་ལས། མཉམ་རྒྱུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་
བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རླུང་གིས་ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་རྨི་བ་བཞིན་དུ་སྣང་སྟེ། རྡོ་རྗེ་འཕྲེང་བ་ལས། སྒྱུ་མ་རླུང་གི་ཁམས་གསུམ་པ། །རྨི་ལམ་རྨི་བ་བཞིན་དུ་
སྣང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཚུལ་ཡང་། བདེན་དོན་རྣམས་པ་བཅུ་གཉིས་སམ། དེ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་མས་བརྟན་གྱི་དགའ་བའི་འགྲོས་ལས་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ།

这些以这种入行方式，如幻既非存在也非不存在，因其不二，故称为如幻。缘的特性是无明习气地，如同诸行的无明。因的特性是以无明习气地为缘的无漏业，如同行。生起的特性是具有无明习气地之缘和无漏业之因的意本性三种身体的成就，如同具有四取缘和有漏业因的三有成就一样。
24-365
坏灭的特性是以意本性三种身体成就为缘的不可思议变化之死亡，如同以生为缘的老死。
什么是三种意身？即入定乐等持的意身、通达法体性的意身、和俱生种类诸行作用的意身，其中中间地为初地，最后则随地特性全知而被瑜伽士们获得。
阿僧伽阿阇黎说："出世间法是缘真如而具种子生起，它们不具习气积集的种子。"
关于修习，所知障随顺分的恶住习有三种应知：如皮上所有、如肉上所有和如髓上所有。其中如皮上所有的在极喜住中断除，如肉上所有的通过无相任运成就而断，
24-366
如髓上所有的在如来住中断除，即通过地的清净而断。
瑜伽密续究竟中：平等因缘起十二支自性风使三界如梦境显现。如金刚鬘经所说："幻化风之三界，如梦境显现。"
其净化方法也应当从十二种真实义或十六种真实自性的下升喜悦之相应了知。


 །གསུམ་པ་ནི།
དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་གཟུགས་དེ་དག་དང་། གཟུགས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མང་པོ་དག་སྣང་བ་ན་གཟུགས་རྣམས་དང་གཟུགས་ཀྱི་བྱ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་
དང་འགྲེང་བ་དང་འཕར་བ་དང་ལྷུང་བ་དང་བསྐུམ་པ་དང་བརྐྱང་བ་ལ་སོགས་པའི་གོ་སྐབས་ཀྱང་འབྱེད་ལ། གང་གི་གཟུགས་དེ་དག་དང་། གཟུགས་ཀྱི་བྱ་བ་དག་གསལ་བ་དེའི་ཚེ་གཟུགས་མེད་
པ་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནས་ནམ་མཁའ་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ། མི་སྐྱེ་བའི་ཚོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་པ་ཟབ་མོ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་ལ། 
24-367
ཟབ་མོའི་གནས་པ་དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དེའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་རྒྱུན་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྐུལ་བ་དང་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་དང་། མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་དང་། ཡེ་ཤེས་
དང་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ལས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་གོ་སྐབས་ཀྱང་འབྱེད་ལ། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱོན་རྣམ་པ་བཞི་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྤངས་པ་ཡིན་
ཏེ། རྩོལ་བའི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྤངས་པ་ཡིན། རྣམ་པར་དག་པའི་གནས་པ་གོང་མ་ལ་སྙིང་ལས་སུ་འགྱུར་བ་ཡང་སྤངས་པ་ཡིན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་
ཅན་གྱི་དོན་བྱ་ནུས་པ་ལ་སྙིང་ལས་སུ་འགྱུར་བ་ཡང་སྤངས་པ་ཡིན། འདུ་ཤེས་ཕྲ་མོ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ཡང་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་གནས་པ་དེ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་
དག་པར་སྣང་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་ལ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་གནས་ནས་ཀྱང་གནས་པར་བྱེད་ལ་འགོག་པ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་དེའི་
ཤིན་ཏུ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་འོང་བའི་ཚུལ་དང་། རྒྱུ་འབྲས་བསམ་གྱི་མི་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་འདིས་རྡོ་རྗེའི་ས་ཡང་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་ནོ། །
24-368
འདིའི་རྩལ་སྦྱོང་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་ལས་ཅི་ཡང་འབྲི་བར་མི་བྱེད། སྣོན་པར་ཡང་མི་བྱེད། ཉུང་ངུར་ཡང་མི་བྱེད། ལྷག་པར་མི་བྱེད། རྣམ་པར་འཇིག་པར་ཡང་མི་བྱེད་དེ། ཡང་དག་
པ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་ལ། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པ་འཇུག་ཅིང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་། ཁམས་གསུམ་མ་ལུས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི། །འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་
གཅིག་ཏུ་ཁ་དོག་སྒྱུར་ཞིག་དང་། །ཞེས་དང་། ནམ་ཞིག་སྦྱོར་བཞི་གནས་གཅིག་ལ་ནི་ཞུགས་པ་ན། །བདེ་ཆེན་མཆོག་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་མི་ཤོང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདུས་པ་
ཕྱི་མ་ལས། འབྲས་བུས་རྒྱུ་ནི་རྒྱས་གདབ་ཅིང་། །རྒྱུ་ཡིས་འབྲས་བུ་རྒྱས་བཏབ་པར། །བསྒོམ་གྱི་གཞན་དུ་དངོས་གྲུབ་ནི། །བསྐལ་པ་བྱེ་བར་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཞེས་དང་། དབང་མདོར་བསྟན་ལས། སྟོང་བ་ལས་
བྱུང་གཟུགས་བརྙན་རྒྱུ། །མི་འགྱུར་ལས་སྐྱེས་བདེ་བ་འབྲས། །རྒྱུ་ནི་འབྲས་བུས་རྒྱས་བཏབ་པ། །འབྲས་བུ་རྒྱུ་ཡིས་རྒྱས་བཏབ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ།། །།
༄། །སྒྲིག་དུས་བཞི།
ལྔ་པ་སྒྲིག་དུས་བཞི་ལ། གཞི་སྡོམ་པ་དང་དམ་ཚིག་
གི་རྟེན་འབྲེལ་སྒྲིག་པ། བླ་མའི་དྲུང་དུ་མོས་གུས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ། སྒྲུབ་པའི་དུས་འཇིག་རྟེན་བློས་བཏང་གི་རྟེན་འབྲེལ། འགྲོ་དོན་གྱི་དུས་གཞན་ཕན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་བསྒྲིག་པ་བཞི་ལས། 
24-369
དང་པོ་ནི། སྡོམ་གནས་བླ་མ་གུས་ལྡན་དེ་དག་གིས། །མ་ཆགས་སྙིང་རྗེའི་ཡ་ལད་བགོས་ནས་སུ། །ཞེས་པ། ཐེག་དམན་གྱི་ལུགས་ལ་སྡོམ་པ་ཞེས་པ་འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྒྱུན་སྡོམ་ཞིང་
འགོག་པས་ན་སྡོམ་པའོ། །རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི། སོ་སོ་ཐར་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཟག་མེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །སྡིག་པ་ལས་སོ་སོར་ཐར་པའི་ཕྱིར་དང་། ལུས་
དང་ངག་སྡོམ་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པའོ།

第三，
如同虚空中色及各种色的作用显现时，虚空为一切色及色的作用之行走、来临、站立、跳跃、坠落、收缩和伸展等开辟空间，当色及色的作用清晰时，虚空仅以无色的自性显现为清净；同样地，通过获得对不生法的忍，获得菩萨甚深住处，
24-367
对甚深住处生欢喜时，如来对其法门之流也引导、让其摄受、成就之门和开辟无量智慧与神通业的空间，并断除前无相住处的四种过失：断除精进的造作，断除对清净上住处的怯懦，断除对一切方面能利益众生的怯懦，也断除微细想的生起。因此此住处极为清净，故称为如虚空；安住于真实边际而不现证灭尽，此为不可思议殊胜法。因此，以不可思议中因果生起的方式及因果不可思议的方式也确立了金刚地。
24-368
此修习是对法界不减少任何，也不增加，不使少也不使多，也不破坏，对真实正确了知，如实趣入并演说。
如经说："此三界一切无余，化为一大贪爱之色。"又说："何时四瑜伽入一处，大乐无法容于虚空界中。"
后续集经说："以果印持因，以因印持果，如是修持，否则成就不会于亿劫中出现。"摄略灌顶续说："从空生影像为因，不变生起大乐为果，因由果所印持，果由因所印持。"
四吉祥时
第五，四吉祥时：基础戒律与誓言的缘起安排，上师前恭敬的缘起，修行时舍弃世间心的缘起，利他时他利菩提心的缘起，共四种，
24-369
第一：
"持戒上师具敬信，
著无贪大悲服装。"
按小乘传统，戒律是指阻止并断除放逸戒行的相续，故名为戒律。分类有别解脱戒、禅定戒和无漏戒三种。因从罪恶中各别解脱，以及调伏身语，故为别解脱戒。
;


 །གལ་ཏེ་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་སྐྱོན་མེད་པ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་འགྱོད་པ་མེད་པའི་རྒྱུས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་བར་ལ་སྙོམས་
པར་འཇུག་ཅིང་། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའི་ས་བོན་ཞི་གནས་ཀྱིས་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དེའི་བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པ་ཡིན་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་
དང་བཞི་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །བྱེ་བྲག་ནི་འདི་ཡོད་དེ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་ས་བོན་ཐག་རིང་དུ་བྱ་བ་དེ་གཉེན་པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་ཆེས་
ཤིན་ཏུ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་པོས་དེའི་སྡོམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་སྐྱོན་མེད་པ་དེ་ཉིད་དང་། 
24-370
བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པ་དེ་ལ་ཡང་བརྟེན་ནས་བདེན་པ་རྣམ་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅིང་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་
ས་བོན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུ་དང་པོ་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ་ན་དེའི་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའི་
ས་བོན་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་གཉིས་པ་འདིས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་དག་ནི་དེའི་འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཟག་པ་མེད་པའི་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་
དང་པོ་ནི་གཞན་དགེ་འདུན་ནམ་གང་ཟག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ལས་ཐོབ་བོ། །གཉིས་པ་ནི། བསམ་གཏན་གྱི་ས་པའི་སེམས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དངོས་གཞི་པའམ་ཉེར་བསྡོགས་པ་ཐོབ་པ་དང་
ལྷན་ཅིག་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། ཟག་པ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་ས་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་བོ། །ཟག་མེད་བསམ་གཏན་གྱི་ས་ནི་དྲུག་སྟེ། བསམ་གཏན་བཞི་དང་མི་ལྕོགས་པ་
མེད་པ་དང་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ། །དེའི་ཟག་པ་མེད་པའི་སྡོམ་པ་དེ་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ལ་ནི་གཉེན་པོ་དང་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བར་ཟད་ཀྱི། 
24-371
མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤང་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས། སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་བཟློག་པ་སྤོང་བའི་སེམས་པ་སྤོང་བ་དེ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་དབང་པོ་ལྔ་
དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་སྤོང་བའི་གཟུགས་ཅན་དུ་འདོད་ལ། མདོ་སྡེ་པ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་
ལ་འདོད་དོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས། གང་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་ཡོད་པར་ངེས་སོ། །གང་ལ་ཤེས་རབ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་ཡོད་པར་ངེས་སོ། །
གང་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོད་པ་ལ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཡོད་པར་ངེས་པ་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཕར་ཕྱིན་ཐེག་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཞེས་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། དེ་
ཡང་། གཞན་དོན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ལུས་ངག་ཀྱི་ཉེས་པ་མ་ལུས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པའམ། ཁོ་བོའི་ཀླད་ན་བཞུགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། སོ་སོ་ཐར་པ་ཉེས་པ་སྤོང་བ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཉེས་པ་ཉེས་མེད་དུ་བསྒྱུར་བ། ཟབ་མོ་གསང་སྔགས་སུ་ཉེས་པ་ཡོན་ཏན་དུ་འཆར་ཚུལ་ལ། ཕྱི་སྡོམ་གསུམ་གནད་གཅིག ནང་སྡོམ་གསུམ་གནད་གཅིག །གསང་བ་སྡོམ་གསུམ་གནད་གཅིག་ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ན། 
24-372
ལུས་ངག་ཡིད་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་བསྡམ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དང་པོ་ནི། རྣམ་བཅད་དགག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་། གཉིས་པ། ཡོངས་གཅོད་བསྒྲུབ་པའི་དབང་
དུ་བྱས་པས་ཚིག་གི་སྒྲོས་མ་མཐུན་པ་ཙམ་ལས་དོན་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །ཇོ་བོ་གསེར་གླིང་པ་ལས་བརྒྱུད་པ་ལ་ནི། སྨོན་པ་དང་འཇུག་པའི་སྡོམ་པ་ཞེས་རྣམ་པ་
གཉིས་བཞེད་ལ། རྗེ་བཙུན་ནཱ་རོ་ཞབས་ལས་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པ་ལ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མི་བཞེད་དོ།

如果获得无过失的戒律，依此无悔之因能入定于初禅间，以止观损减毁戒种子，这就是彼之禅定戒。初禅如此，第二、第三、第四禅也同样了知。差别是：以对治所摄之止观道远离毁戒种子，使其极为损减，应知由初清净使其戒得清净。如果依无过失的持戒，
24-370
以及依此禅定戒，现证四谛并获得不还果位时，彼时完全摧毁一切毁戒种子。如果依未至定获得初果时，彼时摧毁了导致恶趣的毁戒种子。以此第二清净而净化的是其圣者喜爱的无漏戒律。
其中，第一从他人僧团或补特伽罗的表示而获得。第二是随获得有漏禅定地的根本定或近分定之心而同时获得。第三是获得无漏禅定地而获得。无漏禅定地有六种：四种禅定、未至定和殊胜禅定。其无漏戒在获得阿罗汉果时，仅以对治和清净的差别而有差异，
24-371
而非以断除违品的差别有异。
无著阿阇黎说："从非戒中转为断除，与具有主导此断之五根者，称为戒律。"毗婆沙师认为是断除的色法，经部师认为是心相续的殊胜转变。
大师说："有等持者则定有戒律。有慧者则定有等持。有戒律者则不定有等持和智慧。"
波罗蜜多乘中安立菩萨戒，即为他利益而断除身语一切过失，或如我尊师所说："别解脱是断除过失，菩萨是将过失转为非过，甚深密咒是使过失显为功德。外三戒同一要点，内三戒同一要点，密三戒同一要点。"据此，
24-372
约束身语意为世俗菩提心是菩萨戒的特性。第一是就遮止而言，第二是就成立而言，仅是词语表述不同，实义上没有丝毫差别。
阿底峡金洲传承则主张发愿戒和行愿戒两种。那若巴尊者传承则不主张分类。


 །སོ་ཐར་སྡོམ་པ་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སུ་བྱས་ནས་འདིའི་བསླབ་པའི་བྱེ་བྲག་
ཏུ་མཛད་པར་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལས། ངོ་བོ་གཅིག་ཀྱང་འཇུག་སྒོ་དང་རྣམ་པ་དང་སྤང་བྱ་སོ་སོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལ་འོད་གསལ་གྱི་
རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་དང་། ངག་གི་སྡོམ་པ་ལ་སོ་སོ་རང་རིག་གི་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་ནམ་མཁའ་མཛོད་དམ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་དང་།
ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བཞག་སྟེ། ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་མདོ་སྔགས་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱག་རྒྱར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
24-373
འགའ་ཞིག །བྱ་སྤྱོད་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཇུག་པའི་སྡོམ་པ། དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞུགས་ཤིང་དབང་བསྐུར་བ་ལས་བྱུང་བའི་དམ་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་དག་སྟེ། སྡོམ་རིགས་ནི་ད་དུང་འཇུག་
སྡོམ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་བསྡམ་བྱ་དག་མེད་པ་དང་ཡོད་ཀྱང་། སྡོམ་རིས་ཟུར་པ་ལེན་པའི་ཆོ་ག་ཁྱད་པར་བ་
མེད་དོ། །ཞེས་ཟེར་བ་ཡང་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་སྣང་མངོན་བྱང་ལས། འདུས་མ་བྱས་པའི་དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་བཤད་པས་དང་། རང་སོའི་དབང་བསྐུར་དེ་དག་གི་ཆོ་གའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་
ཐད་དུ་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་གཡེང་པར་གྱུར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། རང་གི་ལུགས་བཞག་པ་ནི། ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་བྱང་སེམས་དོན་དམ་བྱང་སེམས་སུ་ཟིན་པར་བསྡམ་པ་སྔགས་སྡོམ་གྱི་མཚན་
ཉིད། དེ་ཡང་། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་ལ་ཁྱད་ཞུགས་པའི་དབང་གིས་དབྱེ་བ་དུ་མར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྡོམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་དབང་ཐོབ་པ་ཉིད་ལས་འབྱུང་གི །གཞན་དུ་
རྙེད་པར་དཀའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དབང་ཡང་བྱ་རྒྱུད་དངོས་ཟིན་ལས་ཆུ་དབང་གི་མཐར་ཕྱག་རྒྱ་སྤྱི་བོར་གཏུག་པ་ཙམ་དང་། སྤྱོད་རྒྱུད་དུ་ཆུ་དབང་། ཐུར་མ། མེ་ལོང་། ཆོས་བཤད་ཙམ་ཞིག་ལས་མ་བྱུང་ཡང་། 
24-374
བྱ་རྒྱུད་ལའང་། གྲུབ་པའི་སློབ་དཔོན་དག་གིས། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་དུ་ཇི་ཙམ་གྲགས་པའི་དེ་ཙམ་གྱི་དབང་བསྐུར་བའང་བཤད་པའི་ཕྱིར་དབང་བསྐུར་བའི་འགྲོས་དེ་དག་གིས་སྡོམ་པའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཅི་
ཞིག་མ་སྨིན་ཞེ་ན། གཞི་མི་ཤིགས་པ་ཆེན་པོ་ལས་གནས་སྐབས་བཞི་སྐྱེད་པའི་ཐིག་ལེ་བཞིར་དབྱེ་བ་སྐུ་བཞིར་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་རང་ངོ་མ་ཤེས་པས་མ་སྨིན་པ་ཡིན་ལ།
དེ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དོན་སྨིན་ལམ་དུ་བསྙད་དོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་དགའ་བ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས། དེ་དག་ལས་དགའ་བ་དང་པོ་བུམ་པའི་དབང་གི་ངོ་བོར་འཇོག་སྟེ། འདི་
ཡང་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་སྣང་བ་ཆོས་རྒྱའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ལས་ཡེས་ལ་བརྟེན་པ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་དབང་གི་དངོས་གཞི་ལྟ་བུ་སྟེ། དོན་གྱི་ཐ་མལ་གྱི་བག་ཆགས་མཐུ་བརྟས་
པའི་གཞན་རྟོག་གི་སྣང་བ་ཕྲ་རགས་ལས་གཞིའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་དང་། མདོ་སོགས་ཀྱི་ལམ་གཞན་སྣང་ཅན་རྣམས་དང་། དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་རིགས་ལྔ་དང་དྲུག་ལ་སོགས་པ་བསྡུས་པའི་རྟེན་བརྟེན་
པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་རྣམས་རང་གི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་དབང་དང་བཅས་པའི་ཉེར་ལེན་འབའ་ཞིག་ལས་སྣང་བའི་ལྷའི་འཁོར་ལོ་སྤྲུལ་སྐུའི་ངོ་བོར་གནས་པ་བརྡ་སྤྲོད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རྩ་བ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་ཁོ་ན་ལས་གཞན་རྟོག་རྣམས་འབྱུང་བས། 
24-375
ཕྱག་རྒྱ་ལས་མཉམ་པར་སྦྱར་བ་ལས་བྱུང་བའི་དགའ་བས་གཞན་རྟོག་བསྡུས་པའི་སྟེང་དུ་དམ་ཚིག་གསུམ་གྱིས་མཚོན་ནས་ངོ་སྤྲད་པས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་མི་ཕྱེད་པར་བརྡ་འཕྲོད་པ་སློབ་དཔོན་གྱི་དབང་
གི་དངོས་གཞི་སྟེ། ཤེས་རབ་བཅུ་དྲུག་ལོན་པ་ལ། །ལག་པ་དག་གིས་ཡང་དག་འཁྱུད། །རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་མཉམ་སྦྱོར་བ། །སློབ་དཔོན་གྱི་ནི་དབང་དུ་འདོད། །ཅེས་འབྱུང་བ་ལྟར་རོ།

别解脱戒视为禁止恶行的戒律，各方一致认为这是此处学处的特例。《三摩地王经》中说：本质虽一，但依入门、形相和所断各别而言，身律仪以光明相门名为勇往三摩地，语律仪以自证相门名为虚空藏或如幻三摩地，意律仪以平等相门名为金刚三摩地，此种方式应知为显密同一意趣的印契。
24-373
有些人认为：在事行续中，菩萨行戒，是经由进入坛城受灌顶而产生的特殊誓言，戒体仍是行戒本身。因此认为此中并无与波罗蜜多不同的所持，即使有，也无单独受持特殊仪轨。这种说法不妥，因为在《大日经》中讲述无为大誓言，以及各自灌顶是仪轨的特点时，似乎是心智之眼被迷惑了。
自宗安立：以身语意摄持世俗菩提心和胜义菩提心的约束是密乘戒的特性。这也根据世俗和胜义的差别而安立多种分类。因此，如此戒律仅从获得灌顶而生，难以从他处获得。
这样的灌顶，虽然在事续直接所说只是水灌顶后印契触顶而已，行续中仅有水灌顶、木杓、镜子和说法，
24-374
但事续中也有成就上师们解释与瑜伽续同样著名的那些灌顶，因此应当了解由这些灌顶程序而产生的戒律。
若问未成熟什么？因不了知基础大不坏从四个阶段生起的四种明点区分为四身任运存在的自性而未成熟，为了了知此义故说为成熟道。如是了知即是四喜智慧，其中初喜安立为宝瓶灌顶的本质。这主要是就显相法印而言，依业智则如同上师灌顶的正行，即将增强实义平凡习气的他分别粗细显相中所有基法，以及经等他显道和彼等果五部或六部等所摄依正特性，全都从自蕴界处加上根唯一近取而显现的本尊坛城住于化身本质之标示。而且，因为一切他分别从身语意三种分离而生，
24-375
故以印契平等合一所生之喜摄集他分别的基础上，以三昧耶作标示而直指，从而了达金刚三者不可分离，这是上师灌顶的正行。如经中所说："智慧女满十六岁，以手真实拥抱，金刚铃杵平等合，此为上师灌顶。"


 །རྒྱུད་སྡེའི་ངེས་
པ་མཆོག་དམན་མ་གཏོགས། དབང་འདིའི་མཐར་ཐུག་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་དུ་ཡང་ཡོད་པས་བུམ་དབང་གི་འབྲས་བུ་ས་བཅུ་གཅིག་པའི་བར་དུ་བགྲོད་དེ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བས་རྟེན་བརྟེན་པའི་འཁོར་
ལོར་འཚང་རྒྱ་བ་དང་། དེའི་ལམ་ས་བཅུ་པོ་དེ་དག་བགྲོད་པའི་རིམ་པ་དང་། རིགས་སོ་སོའི་ཕྱག་རྒྱའི་རེག་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པའི་ངེས་པ་ཡང་དཔལ་མཆོག་སོགས་སུ་འབྱུང་སྟེ། དེ་བས་ན་
དམ་ཚིག་གསུམ་པོ་དེ་དག་བརྡ་མི་འཕྲོད་པའི་རིགས་ལ་རིགས་ལྔའི་སྡོམ་པའང་སྦྱིན་དུ་མི་རུང་བས། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་དུ། དཀྱིལ་འཁོར་དུ་བཅུག་སྟེ། ལྷ་བསྟན་པ་ཙམ་དང་། སློབ་མའི་དབང་ཙམ་
དང་། སློབ་དཔོན་གྱི་དབང་གི་མཐར་ཐུག་པར་སྦྱིན་པ་སྟེ་རིམ་པ་གསུམ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །བླ་མེད་དུའང་དབང་པོའི་རིམ་པ་ལས་བསྐྱེད་རིམ་ལ་མི་ཟབ་པ་དང་ཟབ་པར་འགྱུར་བའི་ངེས་པས། 
24-376
ཕྱིའི་ཡོ་བྱད་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ཏེ་དམ་ཚིག་གསུམ་བརྡ་སྤྲོད་ཅིང་། དཀྱིལ་འཁོར་ཀྱང་ཕྱི་དཀྱིལ་ཉིད་དུ་སྦྱིན་པར་བྱས་ནས། ལུས་དཀྱིལ་སློབ་དཔོན་གྱི་ལུས་ལ་བརྡ་སྤྲོད་པ་ཙམ་ཞིག་དང་། ཟབ་པའི་
དབང་ལས། རྡུལ་ཚོན་མན་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་གྲུབ་དག་བསྒྲུབ་པའི་དབང་བདུན་གྱི་བར་སྦྱིན་ནས། བུམ་དབང་ལུས་དཀྱིལ་དུ་སྟེར་བ་སྟེ། འདི་ལ་དཀར་འཛིན་བུམ་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་
པས་ཡོ་བྱད་ཀྱང་ནང་གཙོ་བོར་གྱུར་པའོ། །དེ་ལྟར་རིམ་པ་གཉིས་པོ་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་རུང་སྟེ། ས་བཅུ་གཅིག་གི་ངེས་པས་དབང་བསྐུར་བཅུ་གཅིག་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལ་ཡང་སློབ་མ་
ཙམ་དང་། སློབ་དཔོན་གྱི་བར་དུ་གཉེར་བའི་རིམ་པ་གཉིས་ལས། རིགས་ལྔའི་སྡོམ་པ་མི་སྦྱིན་པ་དང་། སྦྱིན་པའི་ངེས་པར་འགྱུར་བ་གཉིས་སོ། །ཕྱི་དང་ལུས་དཀྱིལ་གང་དུ་བརྡ་སྤྲོད་ཀྱང་རུང་སྟེ།
གཙོ་བོར་རྩའི་ངེས་པ་ལས་ལྷ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་རྩ་དག་པའམ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་སྦྱོར་རོ།

除了续部确定性的高下，这灌顶的究竟也存在于瑜伽续中，所以宝瓶灌顶的果位能行至第十一地，经由幻化网以依正轮成佛，以及通过此道行进十地的次第，和各种部族印契之触作为道路的确定性，也在《胜乐》等中出现。因此，对于那些不能了解三昧耶的种性，也不应授予五部戒律，所以在瑜伽续中，引入坛城后，仅仅显示本尊、仅授予弟子灌顶和授予上师灌顶的究竟，这三个次第出现。
在无上续中，根据根器次第，生起次第有深浅的确定性，
24-376
仅依外在资具标示三昧耶，也是在外坛授予，仅在上师身体上标示身坛城，以及从深的灌顶，在粉坛之下授予直至成就世间悉地的七种灌顶，然后在身坛城中授予宝瓶灌顶。在此过程中，以白执为瓶等次第，资具也主要以内为主。
如此，无论依据哪种次第，依据十一地的确定性，有十一种灌顶，其中又分为仅弟子和上师之间的委托两种次第，有不授予和授予五部戒律的两种确定性。无论在外坛或身坛城中作标示，主要是从脉的确定性，因为是本尊，所以也配合称为净化或显现身脉。
;


 །གསང་དབང་ནི། མཆོག་དགའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། འདིའང་གཙོ་བོར་མཆེད་པ་དམ་
ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དབང་བཞི་སྤྱིའི་ཡ་གྱལ་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་དང་། དབང་གསུམ་པ་འབའ་ཞིག་གི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞིག་སྟེ་གཉིས་ཡོད་ལ། དང་པོ་ལ་ཡང་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་བུམ་དབང་ཕྱི་དཀྱིལ་དང་ལུས་དཀྱིལ་དུ་སྦྱིན་པས་ངེས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། 
24-377
འདི་ལྟར་བུམ་དབང་ཕྱི་དཀྱིལ་དུ་བརྡ་སྤྲད་པ་དེ་དག་གིས་ནི་ལམ་འབྲས་གཞི་ལས་གཞན་དུ་རྟོག་པ་རགས་པ་བཅོམ་ནས། གཞན་རྟོག་ཕྲ་བ་གཞིལ་པའི་སླད་དུ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་
གྱི་ཆོས་མཐའ་དག་སློབ་དཔོན་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ལུས་དཀྱིལ་ཐབས་ཤེས་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་བསྡུས་ཏེ་དབང་གི་ཡོ་བྱད་ཀྱང་བོ་ལ་དང་ཀ་ཀོ་ལ་བཏུང་བར་བཅས་པ་ཉིད་ལ་ཕྱི་ཡི་ཡོ་བྱད་
ཀྱི་ངེས་པ་མཐའ་དག་བརྩིས་ཏེ་སྦྱིན་པ་དང་། ལུས་དཀྱིལ་དུ་ཡིན་ན་ནི་རིགས་བརྒྱ་སོགས་གཞན་རྟོག་གི་དབྱེ་བ་མཐའ་དག་རྩ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཁོ་ནར་ངོ་འཕྲོད་ཚར་བས།
ད་ནི་ལུས་དཀྱིལ་གྱི་ཆོས་དེ་དག་ལ་གཟུང་འཛིན་གྱིས་ཕྱེ་བའི་གཞན་རྟོག་ཕྲ་བ་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སློབ་དཔོན་གྱི་ལུས་
ཀྱི་ཆོས་ཇི་རྙེད་པའང་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་བྷ་གའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དཀར་དམར་གྱིས་མཚོན་པའི་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཁོ་ནར་བསྡུས་ཏེ་བརྡ་སྤྲད་ནས། སློབ་མ་རང་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཆོས་
རྣམས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་མཚོན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨའི་སྦྲང་རྩི་གཞིབ་ཏུ་སྩལ་ཏེ་མགྲིན་པའི་བུང་བ་མྱོས་པར་བྱས་པ་ལས། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་གར་གྱི་རིམ་པ་དག་ཅི་དགར་བགྱིར་སྣང་བ་སྟེ། 
24-378
དོན་ལ་ངག་རྔུལ་གྱི་ཆོས་གཙོ་བོར་འཛིན་པའི་ཐིག་ལེ་ཅན་མགྲིན་པར་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་བསྒྲིགས་པས་ངག་རྡུལ་གྱི་ཆོས་ཅན་གསུང་ཐམས་ཅད་པ་ལ་ལོངས་སྐུར་གནས་པ་མངོན་དུ་བརྡ་སྤྲོད་
པའོ། །དབང་གསུམ་པ་འབའ་ཞིག་གི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་དེ་དག་གི་དགའ་བ་བཞི་ལས་མཆོག་དགའ་མཆེད་པའི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་འཇོག་པ་སྟེ། མདོར་ན་གསང་དབང་ངག་ལོངས་སྐུའི་རང་བཞིན་
མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་ཡིན་པས་རྡུལ་ངག་གི་ཆོས་ལས་བརྡ་སྤྲོད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་མཆེད་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རིམ་པ་འདིའི་ལམ་དུ་གཞག་ཅིང་། དབང་གསུམ་པར་ཡང་
དེ་དག་གི་ཆོས་བརྩིས་པ་ཡིན་ལ། རླུང་གི་གནད་བཅིང་བ་དག་འདིའི་ལམ་དུ་འགྱུར་བའི་ངེས་པའང་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། འདིའི་འབྲས་བུ་ལོངས་སྐུ་ཞེས་པའང་གསུང་ཐམས་ཅད་པ་ཉིད་ལ་གཙོ་བོར་
བཟུང་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ངེས་པ་སྟེ། ལོངས་སྐུ་མཚན་དཔེས་བརྒྱན་པའི་སྐུ་ཁོ་ན་ལ་འདོད་པ་ནི་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་བའི་ལུགས་སོ། ། གསུམ་པ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་གྱི་དགའ་
བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཐོབ་པ་ལས་རྒྱའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། ཆགས་པ་བདེ་ཆེན་དུ་འཆིང་མི་ནུས་པ་དང་། ནུས་པ་དག་གི་ངེས་པས། དགའ་བྲལ་དང་། ལྷན་སྐྱེས་སུ་འཆད་པའི་རིམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བ་ལས། 
24-379
སྔ་མ་ལྟར་ན་ནི་དཔེའི་ཡེ་ཤེས་དང་། དངོས་པོ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་འགྱུར་ལ། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་ནི་གསུམ་པ་ཉིད་ནས་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་སུ་འཆར་བ་སྟེ། དབང་པོའི་
རིམ་པ་འདི་ལ་གསུམ་པ་ལས་གཞན་དུ་དབྱེར་མེད་ཅིང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་མོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། ལས་རྒྱ་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་མོར་འཆིང་ཞིང་འཆར་བའི་དབང་དུ་བྱས་
པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པ་འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱི་རིམ་པ་ལས་རྒྱ་ལ་བརྟེན་པ་དག་བཤད་པའི་ངེས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ལས་རྒྱ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་
ཕྱིར་རོ།

 །གསང་དབང་ནི། མཆོག་དགའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། འདིའང་གཙོ་བོར་མཆེད་པ་དམ་
ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དབང་བཞི་སྤྱིའི་ཡ་གྱལ་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་དང་། དབང་གསུམ་པ་འབའ་ཞིག་གི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞིག་སྟེ་གཉིས་ཡོད་ལ། དང་པོ་ལ་ཡང་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་བུམ་དབང་ཕྱི་དཀྱིལ་དང་ལུས་དཀྱིལ་དུ་སྦྱིན་པས་ངེས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། 
24-377
འདི་ལྟར་བུམ་དབང་ཕྱི་དཀྱིལ་དུ་བརྡ་སྤྲད་པ་དེ་དག་གིས་ནི་ལམ་འབྲས་གཞི་ལས་གཞན་དུ་རྟོག་པ་རགས་པ་བཅོམ་ནས། གཞན་རྟོག་ཕྲ་བ་གཞིལ་པའི་སླད་དུ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་
གྱི་ཆོས་མཐའ་དག་སློབ་དཔོན་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ལུས་དཀྱིལ་ཐབས་ཤེས་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་བསྡུས་ཏེ་དབང་གི་ཡོ་བྱད་ཀྱང་བོ་ལ་དང་ཀ་ཀོ་ལ་བཏུང་བར་བཅས་པ་ཉིད་ལ་ཕྱི་ཡི་ཡོ་བྱད་
ཀྱི་ངེས་པ་མཐའ་དག་བརྩིས་ཏེ་སྦྱིན་པ་དང་། ལུས་དཀྱིལ་དུ་ཡིན་ན་ནི་རིགས་བརྒྱ་སོགས་གཞན་རྟོག་གི་དབྱེ་བ་མཐའ་དག་རྩ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཁོ་ནར་ངོ་འཕྲོད་ཚར་བས།
ད་ནི་ལུས་དཀྱིལ་གྱི་ཆོས་དེ་དག་ལ་གཟུང་འཛིན་གྱིས་ཕྱེ་བའི་གཞན་རྟོག་ཕྲ་བ་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སློབ་དཔོན་གྱི་ལུས་
ཀྱི་ཆོས་ཇི་རྙེད་པའང་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་བྷ་གའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དཀར་དམར་གྱིས་མཚོན་པའི་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཁོ་ནར་བསྡུས་ཏེ་བརྡ་སྤྲད་ནས། སློབ་མ་རང་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཆོས་
རྣམས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་མཚོན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨའི་སྦྲང་རྩི་གཞིབ་ཏུ་སྩལ་ཏེ་མགྲིན་པའི་བུང་བ་མྱོས་པར་བྱས་པ་ལས། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་གར་གྱི་རིམ་པ་དག་ཅི་དགར་བགྱིར་སྣང་བ་སྟེ། 
24-378
དོན་ལ་ངག་རྔུལ་གྱི་ཆོས་གཙོ་བོར་འཛིན་པའི་ཐིག་ལེ་ཅན་མགྲིན་པར་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་བསྒྲིགས་པས་ངག་རྡུལ་གྱི་ཆོས་ཅན་གསུང་ཐམས་ཅད་པ་ལ་ལོངས་སྐུར་གནས་པ་མངོན་དུ་བརྡ་སྤྲོད་
པའོ། །དབང་གསུམ་པ་འབའ་ཞིག་གི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་དེ་དག་གི་དགའ་བ་བཞི་ལས་མཆོག་དགའ་མཆེད་པའི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་འཇོག་པ་སྟེ། མདོར་ན་གསང་དབང་ངག་ལོངས་སྐུའི་རང་བཞིན་
མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་ཡིན་པས་རྡུལ་ངག་གི་ཆོས་ལས་བརྡ་སྤྲོད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་མཆེད་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་བའི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རིམ་པ་འདིའི་ལམ་དུ་གཞག་ཅིང་། དབང་གསུམ་པར་ཡང་
དེ་དག་གི་ཆོས་བརྩིས་པ་ཡིན་ལ། རླུང་གི་གནད་བཅིང་བ་དག་འདིའི་ལམ་དུ་འགྱུར་བའི་ངེས་པའང་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། འདིའི་འབྲས་བུ་ལོངས་སྐུ་ཞེས་པའང་གསུང་ཐམས་ཅད་པ་ཉིད་ལ་གཙོ་བོར་
བཟུང་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ངེས་པ་སྟེ། ལོངས་སྐུ་མཚན་དཔེས་བརྒྱན་པའི་སྐུ་ཁོ་ན་ལ་འདོད་པ་ནི་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་བའི་ལུགས་སོ། ། གསུམ་པ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་གྱི་དགའ་
བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཐོབ་པ་ལས་རྒྱའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། ཆགས་པ་བདེ་ཆེན་དུ་འཆིང་མི་ནུས་པ་དང་། ནུས་པ་དག་གི་ངེས་པས། དགའ་བྲལ་དང་། ལྷན་སྐྱེས་སུ་འཆད་པའི་རིམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བ་ལས། 
24-379
སྔ་མ་ལྟར་ན་ནི་དཔེའི་ཡེ་ཤེས་དང་། དངོས་པོ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་འགྱུར་ལ། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་ནི་གསུམ་པ་ཉིད་ནས་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་སུ་འཆར་བ་སྟེ། དབང་པོའི་
རིམ་པ་འདི་ལ་གསུམ་པ་ལས་གཞན་དུ་དབྱེར་མེད་ཅིང་། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་མོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། ལས་རྒྱ་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་མོར་འཆིང་ཞིང་འཆར་བའི་དབང་དུ་བྱས་
པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པ་འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱི་རིམ་པ་ལས་རྒྱ་ལ་བརྟེན་པ་དག་བཤད་པའི་ངེས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ལས་རྒྱ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་
ཕྱིར་རོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这些是秘密灌顶，是殊胜喜乐的特性。这主要是基于同道誓言手印灌顶，有两种情况：一种是作为四灌顶总体的组成部分，另一种是仅作为第三灌顶的支分。对于第一种，如前所述，宝瓶灌顶在外坛和身坛授予时有两种确定性。
24-377
就这样，在外坛传授宝瓶灌顶时，通过这些象征性传授，摧毁了将道果视为异于基础的粗分别念，为了进一步摧毁细微的他分别念，将依报正报坛城的一切法归纳为上师父母的身坛城方便智慧的特性，连灌顶用品也包括饮用菩提与迦骨拉酒等，将外在用品的一切确定性都包含在内授予。如果是在身坛城中，由于已经认识到百部种姓等一切他分别的差别全都只是以脉为主的身体之法，那么现在为了净化对这些身坛城诸法仍有的能所二取的细微他分别念，将具有依报正报特性的上师身体的一切法也归摄为三解脱门性质的秘处坛城中，用红白菩提象征的方便智慧之法，以此传授象征，表明弟子自身的身体诸法也是如此，为此授予金刚莲花甘露让弟子品尝，使喉部的蜜蜂陶醉，从而展现如幻舞蹈的种种随意显现。
24-378
实际上，这是通过在主要持有语气息之法的喉轮中安排方便智慧的缘起，显示具有语气息特性的一切语言在报身中安住的象征传授。作为单独第三灌顶的支分是仅基于四喜中的殊胜喜增长之法。简言之，秘密灌顶是显现语报身本性的方法，因此从语气息之法中传授象征。因此，这种以增长为主的如幻次第被设立为道，也被计入第三灌顶的法中，应当了解风的要点绑束也成为此道的确定性。此处所说的果位"报身"主要是指一切语言，这是金刚乘的确定义，而认为报身只是指具相好庄严的身是共乘的观点。
第三，获得般若智慧殊胜喜乐特性的灌顶是基于印而言的，根据无法将贪欲束缚为大乐和能够束缚的确定性，分为离喜和俱生两个次第。
24-379
按照前者，是譬喻智慧和事物俱生；按照后者，从第三灌顶就显现实际智慧和自性俱生。在这种根器的次第中，第三灌顶无法与其他分开，也不可能不是从大手印而生，因为这是将业印本身束缚为大手印并显现的情况。这个确定性就是在自性次第中所说的依于印的确定性，因为是依靠业印显现不变的大乐。


 །དེ་བས་ན་འདི་ནི་དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་རྣོན་པོ་དག་གི་དབང་དུ་ཡིན་ལ། སྤྱིར་ནི་ལས་རྒྱ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་ལ་འཆར་རིམ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་པའི་དོན་གྱིས། དུས་
ཀྱི་འཁོར་ལོར་དབང་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་མ་འདས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བཞི་པ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པའི་དེ་བཞིན་གྱི་སྒྲ་
འདི་ལ། སྤྱིའི་ངེས་པས་དཔེའི་ཚིག་ཕྲད་དུ་དྲི་མ་མེད་འོད་དུ་བཤད་པ་དང་། དེ་བཞིན་ངེས་པའི་ཚིག་ཕྲད་དུ་འཆད་པ་ཞིག་སྟེ་གཉིས་གོ་དགོས་པར་སྣང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་འཆར་བའི་དབང་དུ་ནི། 
24-380
སྤྱིའི་དགའ་བ་བཞི་ལས་བྲལ་དགའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ། དེས་ནི་རྟོག་པའི་གཡོ་བ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཞུ་བའི་བདེ་བར་རོ་གཅིག་པ་ཆོས་སྐུར་བརྡ་སྤྲོད་པས་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྩ་བ་ཅན་
གྱི་གཉིས་སྣང་ཕྲ་བ་དག་གཅོད་ཅིང་། ད་དུང་གཞིའི་གཉིས་མེད་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ལམ་དང་། དེ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་རིམ་པ་གཞན་ཡོད་དགོས་པས། དབང་བཞི་པ་སོགས་སུ་འཇོག་པ་སྤྱིའི་ངེས་པ་
ཡིན་ཞིང་། ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ལའང་ཡོན་ཏན་གསུམ་ལྡན་དང་བཞི་ལྡན་སོགས་ཀྱི་རིམ་པས། གསུམ་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་བཞི་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེའོ། །རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་སུ་འཆར་བ་ནི་ཅིག་ཅར་བའི་
དབང་དུ་སྟེ། འདི་ནི་གཞི་གཉིས་མེད་དང་པོར་མཐོང་བའི་རིམ་པ་དག་ཡིན་པས་གཤིས་བདེ་སྐུ་བརྡ་སྤྲོད་པ་སྟེ། མཆོག་མཐའ་དགའ་བྲལ་དང་པོ་ཅན། །མུན་པ་ལར་ནི་མར་མེ་ལྟར། །དེ་བཞིན་
བུས་ཀྱང་ཡིད་ཆེས་གྱིས། །ཞེས་པ་དག་སྟེ། འདི་ལ་ཡང་དབང་པོའི་རིམ་པས་འཆར་བ་ནི་ཡོད་ལ། རབ་ཀྱི་དབང་དུ་ནི། སྒྱུ་མ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ལས། །བུད་མེད་སྒྱུ་མ་ཁྱད་པར་འཕགས། །
ཡེ་ཤེས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ནི། །གསལ་བར་འདི་ལས་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དག་ཀྱང་དབང་དུས་ཉིད་དུའང་ཡིན་ནོ། །དབང་བཞི་པ་ནི་སྟོང་གཟུགས་ལ་མཉམ་པར་སྦྱར་བ་ལས་བྱུང་བའི་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་ཟུང་འཇུག་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་སྟེ། 
24-381
ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་མོའི་ངེས་པ་ལས་གཞི་འབྲས་དབྱེར་མེད་བརྡ་སྤྲོད་པའི་ཚུལ་མཐར་ཐུག་དེ་ལ་དབང་བཞི་པར་བསྙད་པ་ཡིན་ལ། ངེས་པ་འདིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཡེ་ཤེས་ཞབས་ལུགས་ལ་སོགས་ཀྱིས་
དབང་བཞི་པ་འབྲས་བུའི་ཡན་ལག་བདུན་ལྡན་དུ་ངོ་སྤྲད་པ་ཡིན་གྱི། མ་འོངས་པ་ནི་འབྱུང་རྒྱུའི་ཡན་ལག་བདུན་ཞིག་ལུང་སྟོན་པ་ཡིན་ན་ནི། སྔར་ལུང་བསྟན་རྒྱས་པར་ཚར་བ་དང་ཟློས་
པར་འགྱུར་དུ་དོགས་སོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་དང་བྱ་བའི་ཆོ་ག་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་སྤངས་ཐོབ་སོགས་གཅིག་ཀྱང་བཞག་དུ་མེད་དེ། གང་བཞག་ཐམས་ཅད་མི་རིག་པའི་སྒྱུ་མ་
འབའ་ཞིག་ཡིན་པས་ངེས་པའི་སྙིང་པོ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གཞན་གྱིས་བརྗོད་མིན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས། །གང་དུ་ཡང་ནི་མི་རྙེད་དེ། །ཞེས་
སོགས་དང་། ཀྱེ་ཧོ་འདི་ནི་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །ངག་གི་ལམ་འདས་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཏི་ལླི་ངས་ནི་ཅི་ཡང་བསྟན་དུ་མེད། །རང་གིས་རང་ཉིད་མཚོན་ཏེ་ཤེས་པར་བྱོས། །ཞེས་དེ་
ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པ་རྣམས་གསུང་པ་ཡིན་ནོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
因此，这是针对根器极其锐利者而言的。一般而言，依靠业印的这种智慧有多种显现次第，因此在时轮中，第三灌顶和第四灌顶也分为世间和出世间两种。正因如此，"第四灌顶也是如此"中的"如此"一词，根据普遍的确定性，在无垢光中解释为譬喻的连词，也有解释为确定性的连词，似乎应当了解这两种含义。这样，就事物俱生的显现而言，
24-380
是属于一般四喜中的离喜特性。它通过离开分别念动摇的心融化为一味的乐，作为法身的象征传授，从而切断以能所为根本的细微二现，由于仍需要显现基础的无二性之道及其传授象征的其他次第，所以设立第四灌顶等是普遍的确定性。对于那智慧本身，也根据具三功德和具四功德等次第，分为第三和世间第四两种。自性俱生的显现是就顿悟者而言，这是首先见到基础无二性的次第，是传授本性乐身的象征。"殊胜边际是离喜为始，如同黑暗中的灯火，如是子也当深信"等。这也有根据根器次第显现的情况，就上等根器而言，"在一切幻化中，女性幻化最为殊胜，三种智慧的差别，从此可以清晰了解"等，这也是在灌顶时就有的。第四灌顶是从与空形相应而生的不变智慧双运特性的俱生喜，
24-381
从大手印的确定性中，将基果无别传授象征的究竟方式被称为第四灌顶。基于这种确定性，智足派等将第四灌顶介绍为具有七种果位支分，而非是预告未来将出现的七种支分，如果是那样，就会与之前已经详细预告过的重复，令人怀疑。因此，对于这点，不能设立坛城和仪轨等的果位、所断所得等任何一法，因为所设立的一切都只是无明的幻化，与确定性的精髓完全相反。正因如此，诸真性知者所说："非他所说俱生，于何处也不可得"等，以及"嘿，这是自证智慧，超越言语非意所行，帝利巴我无可教示，自己当以自身表示而了知"。


 །དེ་འདྲ་བའི་དབང་བཞི་པོ་རེ་རེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་བཞིར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དབང་སོ་སོའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོ་རང་རིག་གི་རྡོ་རྗེ་བཞིའམ་སྐུ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། 
24-382
སྒྲུབ་བྱེད་ལམ་གྱི་དགའ་བ་བཞི་པོ་ཡང་སོ་སོར་བཞི་བཞིའི་བདག་ཉིད་དེ། དེ་བས་ན་དབང་བཞི་སྤྱི་ལ་ཡང་། བཞི་འགྲོས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་རིག་དང་། གསུམ་འགྲོས་ཀྱིས་བདེན་དོན་
རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ནི་ངེས་པར་ཡང་གོ་དགོས་ཏེ། འདི་ལྟར་བུམ་དབང་ལ་མཚོན་ན། རིག་པའི་དབང་ལྔ་བུམ་པའི་བུམ་པ་ནས། དྲིལ་བུ་གསུམ་གསང་བ། མཉམ་སྦྱོར་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས། རྡོ་རྗེའི་
དམ་ཚིག་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་ངོ་། །དེ་ལྟར་དགའ་བ་བཞིའི་ངེས་པས་དབང་བཞིར་བཞག་པའི་འཐད་པས། རྒོད་པ་ལ་སོགས་ཆགས་པ་རིགས་བཞིའི་བདེ་བ་ལས་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་བཞིའི་ངེས་པ་ལས་
དང་། སྟོང་པ་བཞིའི་དབང་ལས་དང་། གནས་སྐབས་བཞི་སྐུ་བཞིར་གནས་པ་མངོན་དུ་བརྡ་སྤྲད་པའི་རིམ་པས་བཞག་པ་སོགས་མཐའ་དག་ཀྱང་གནད་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བདེ་བླག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་
ཞིང་། དེ་ཡང་། རབ་ལ་བྱིན་རླབས་དང་ཚིག་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པ་དང་། འབྲིང་ལ་དེའི་སྟེང་དུ་བརྡ་དང་ཐབས་འགའ་ཞིག་དང་བཅས་ནས་ཅིག་ཅར་དུ་གྲོལ་བའི་རིགས་ཏེ། དེ་ནི་བཞི་པ་
ཉིད་ལས་བཞག་ལ། དབང་སྔ་མ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཕྱི་མ་སོ་སོ་ནས་ཞུགས་ཏེ་ཐོབ་པ་ཞིག་དང་། དབང་བཞི་རིམ་གྱིས་ཆོ་ག་བསྡུས་འབྲིང་རྒྱུད་སྡེ་ནས་བཤད་པའི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྒོ་ནས། 
24-383
སྦྱང་གཞི་སྦྱང་བྱེད་ཀྱི་བརྡ་རིམ་པར་འཕྲོད་དགོས་པ་ཡོད་པས་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་འཇུག་ངོགས་ཀྱིས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཟབ་མོ་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལ་དབང་གི་སྒོ་ནས་སྨིན་
གྲོལ་དུས་གཅིག་ལ་འབྱུང་བ་སྲིད་ཀྱང་། དབང་དང་མ་འབྲེལ་བ་ནི་གྲོལ་བའི་ནུས་པ་མེད་དེ། ཕྱག་ཆེན་ཐིག་ལེ་ལས། དབང་མེད་ན་ནི་དངོས་གྲུབ་མེད། །བྱེ་མ་བཙིར་ཡང་མར་མེད་ལྟར། །གང་
ཞིག་རྒྱུད་ལུང་ང་རྒྱལ་གྱིས། །དབང་བསྐུར་མེད་པར་འཆད་བྱེད་པ། སློབ་དཔོན་སློབ་མ་ཤི་མ་ཐག །དངོས་གྲུབ་ཐོབ་ཀྱང་དམྱལ་བར་འགྲོ། །དེ་བས་འབད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །བླ་མ་ལ་ནི་དབང་དོན་
ཞུ། །ཞེས་པས། དབང་ཐོབ་མ་ཐོབ་ཀྱིས་མཚམས་དབང་དོན་ངོ་འཕྲོད་མ་འཕྲོད་ལ་བྱེད་པར་དེ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཅིང་། གཞིའི་ངེས་པ་མཐར་ཐུག་པ་རྟོགས་པ་ནི་བཞི་པ་ཉིད་ལ་རག་ལས་སོ། །ཞེས་
ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལས། སྐྱེས་བུའི་བཅོས་མའི་བྱ་བ་རྣམས། །རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས་ནི། །འབད་པས་སྡུག་བསྔལ་སློང་བར་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ། །བྱ་བའི་
ཆོ་ག་ལ་འབད་པ། །ཐར་པ་དང་བྲལ་ཕྱི་རོལ་ཏེ། །སྐྱེས་བུ་ཉོན་མོངས་འབའ་ཞིག་བྱེད། །མི་རྟོག་པས་ནི་འཚང་མི་རྒྱ། །རྟོག་དང་བཅས་པས་ཀྱང་དེ་བཞིན། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་ཡོངས་ཤེས་ན། 
24-384
ཡིད་འདོད་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཉིད་འགྱུར། །ཞེས་དང་། ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་ལས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དབང་བསྐུར་བས། །ཇི་ལྟར་ཤེས་པའི་བདེ་ཆེན་པོ། །དེ་ཡི་འདི་ནི་བྱིན་རླབས་ཏེ། །གཞན་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་འབྱུང་བ་
མེད། །ཅེས་དང་། དུས་འཁོར་བསྡུས་རྒྱུད་ལས། སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་གཉིས་པོ་འདི་དག་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཞན་རྣམས་སུའང་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར། ཞེས་དང་། རྩ་རྒྱུད་ལས། ཇི་ལྟར་ནོར་བུ་ཆེ་རེག་ལས། །
རྣོ་ནི་རབ་ཏུ་འབར་བར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་འགྱུར་མེད་བདེ་རེག་ལས། །སེམས་ནི་བདེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བརྡ་འཕྲོད་ནས། དེ་ཚུལ་བཞིན་དུ་
སྐྱོང་བའི་གཙོ་བོའི་ཡན་ལག་ནི་དམ་ཚིག་གམ་སྡོམ་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། གཞི་འབྲས་བུར་རྫོགས་པ་ཉིད་འཁྲུལ་པའི་དྲི་མས་བསླད་པ་ལས། སེམས་མ་བསྡམས་ན་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་
པའི་ཕྱིར་རོ།

这些如此的四种灌顶，每一种又各自分为四种形态。这是因为各种灌顶之道所获得的果位也都是各自证悟的四金刚或四身的本质，
24-382
而且能成就的道之四喜也各自具有四种本质。因此，对于总体的四种灌顶，也必须了解以四重方式呈现的十六种真性，以及以三重方式呈现的十二种真谛。以宝瓶灌顶为例，从明灌五种宝瓶之瓶，铃杵三种秘密，双运为般若智慧，金刚誓言，其他灌顶也是如此。这样，通过四喜的确定性而建立四灌顶的合理性，可从欢笑等四种贪欲类型的乐，四种坛城的确定性，四空的作用，以及象征显示四种状态安住为四身的次第等所有方面，都能轻易理解为同一要点。此外，对上等根器者通过加持和仅凭言语而领悟，对中等根器者在此基础上加上象征和某些方便一时解脱的类型，这是从第四灌顶本身建立的，不依赖前面灌顶而从后面各自进入获得的情况，以及通过四灌顶次第的中等简略仪轨，如中续部所说的完整方式，
24-383
必须逐渐了解所净基础与能净工具的象征，这就是利根者的最胜入门——深奥的金刚乘本身。虽然在这种情况下，可能同时获得灌顶的成熟与解脱，但若不与灌顶相联系，则没有解脱的能力。如《大手印明点》所说："无灌顶则无成就，如同挤沙不出油。若有人以续部传承的我慢，无灌顶而去讲解，上师弟子死后即使获得成就，也将堕入地狱。因此应当尽一切努力，向上师求取灌顶意义。"这表明灌顶得与未得的界限在于是否了解灌顶的意义，而了悟基础的究竟确定性则依赖于第四灌顶本身。为了使人了解这点，《金刚空行》中说："人为的造作诸行为，随顺续部而努力，只会招致痛苦。因此，坛城等行为仪轨的努力，远离解脱而外道，人只会增长烦恼。非思维不能成佛，有思维也是如此，若能彻底清净全知，
24-384
将成为所愿的真实性。"《喜金刚》中说："通过大手印灌顶，如何了知的大乐，此乃其加持，不从他处生坛城。"《时轮略续》中说："这两种具有多种形态的一切作为对境与有境在其他地方也将产生。"根本续中说："如同触摸大宝石，锋利极为炽燃，如是触不变乐，心即成为乐性。"这样，在了悟基道果如理的象征后，如法修持的主要支分是誓言或戒律，因为基础圆满为果位却被迷乱垢染所污染，若不摄心，不可能显现果位。


 །དེ་ཡང་དབང་པོའི་རིམ་པ་ལ་ལྟོས་པའི་དབང་བཞི་སོ་སོའི་ངེས་པས་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར། བུམ་དབང་གིས། ཕྱི་བརྟན་གཡོ། ནང་ལུས། གཞན་བྱང་ཕྱོགས་
སོ་བདུན་ལ་སོགས་པ་ལམ་གྱི་ཆོས་མཐའ་དག །རང་གི་རྩ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཁམས་དག་པའི་སྣང་བ་རྟེན་བརྟེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོར་ངོ་སྤྲད་དེ། 
24-385
དེ་འདྲ་བའི་སངས་རྒྱས་དེའི་ཡོན་ཏན་ཞིང་མཛད་པ་སོགས་ཐོབ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་དེའི་རྡོ་རྗེ་བཞིའམ་སྐུ་བཞི་པོའི་རིགས་འདྲ་ལམ་དུ་བྱེད་དགོས་པས། དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་
ལ་ལྟུང་བའི་ཆོས་སུ་བཞག་སྟེ། དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་ཕྱི་དཀྱིལ་དུ་སློབ་དཔོན་གྱི་དབང་རྫོགས་པར་ཐོབ་ནས། རིགས་ལྔ་སྤྱིའི་དམ་ཚིག་གི་སྟེང་དུ། །རྡོ་རྗེའི་རིགས་སུ་དམ་ཚིག་གསུམ་བཟུང་བ་
སོགས་ཁྱད་པར་གྱི་དམ་ཚིག་རྣམས་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། དེའི་དམ་ཚིག་གསུམ་སོགས་ཀྱང་ཕྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་ལ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་དང་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ལ། ལུས་དཀྱིལ་དུ་ཐོབ་པ་ལ་ནི། རིགས་
ལྔ་ལུས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་ཡིད་ཆེས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དམ་ཚིག་ཁྱད་པར་བ་དག་ཡོད་དེ། འདི་ནི་བུམ་དབང་ལ་ལྟོས་པའི་གསང་དབང་དང་གནད་གཅིག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསང་
དབང་ནི། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ལུས་སམ་བྷ་གའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་བརྟེན་པ་དང་བཅས་པར་ངོ་སྤྲད་དེ་གཞན་རྟོག་ཕྲ་བ་འགོག་པའི་ངེས་པས། སངས་རྒྱས་ཐབས་ཤེས་
ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གཙོ་བོར་ངག་དག་པའི་རིམ་པ་ལས་བཞག་པ་དེའི་སྐུ་བཞིའི་འདྲ་བ་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ལས། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ལྟུང་བའི་ཆོས་སུ་བཞག་སྟེ། དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་གི་རླུང་བཅུ་དབུ་མར་སྡོམ་པ་ཉིད་དམ་ཚིག་གི་རྩ་བ་ཡིན་ཏེ། 
24-386
འདིའི་ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་ལས་བྱུང་བའི། ཕྱི་དང་ནང་དང་། གསང་བའི་ཤ་ལྔ་བདུད་རྩི་བསྟེན་པ་ལས་མི་འདའ་བ་ཡན་ལག་དང་བཅས་པ་རྣམས་སོ། །ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་སུ་ནི་ཁམས་ཞུ་
བའི་བདེ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་བརྟེན་པའི་ཆོས་ལ། དེ་ཐམས་ཅད་འཇོག་པས་གཉིས་སྣང་གཅོད་པའི་ཞུ་བདེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་དེའི་སྐུ་བཞིའི་འདྲ་བ་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ལས། དེ་དང་མི་
མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ལྟུང་བའི་ཆོས་སུ་བཞག་སྟེ། དེ་དག་གི་གཉེན་པོར། ཁམས་འཛག་པ་ཕྱི་ནང་གསང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་སྡོམ་པ་ཡན་ལག་དང་བཅས་པ་སྟེ། གཙོ་བོར་ཕྱག་རྒྱ་གསུམ་
དང་འབྲེལ་བའི་དམ་ཚིག་རྣམས་ཡིན་ནོ། །བཞི་པར་ནི། གཞི་མ་བཅོས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངེས་པས་བཅོས་མ་མཐའ་དག་ལྟུང་བར་འགྱུར་ཏེ། གཞི་ལས་གཞན་དུ་འཁྲུལ་པའི་སེམས་ཀྱི་འཛག་པ་མཐའ་དག་
སྡོམ་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁམས་རླུང་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སྡོམ་པ་ཉིད་རྣམས་ལས་ཀྱང་བསྡམ་པར་བྱ་དགོས་ན། གཞན་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། གང་དུ་སྡོམ་པར་བཞག་པ་ཕྲ་རགས་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་
གཞིའི་གནས་ཚུལ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཡིད་ཀྱི་གཡོ་བ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

这也是根据根器次第所依赖的四种灌顶各自的确定性，而成为如同不同阶段的情况。例如，宝瓶灌顶使外在坚固动摇、内在身体、其他三十七菩提分等一切道法，被介绍为以自身主要脉为主所生的清净界显现，具有依报正报特性的坛城之轮，
24-385
因为那样的佛陀的功德、刹土、事业等是所求得的，所以必须将那位佛陀的四金刚或四身的相似性作为道路，因此将与之不相符的诸法确立为堕罪法。作为这些的对治，在外坛完全获得阿阇黎灌顶后，在五部族共同誓言的基础上，持守金刚部的三种誓言等特殊誓言。这些三种誓言等也主要是外在的，与瑜伽续共通。对于在身坛中获得的，则有从确信五部族为身体等法而生的特殊誓言，这在宝瓶灌顶中与秘密灌顶具有相似要点。秘密灌顶是将这一切介绍为具有方便智慧特性的身体或秘处坛城及所依，以阻止细微他分别念的确定性，将佛陀以方便智慧特性主要从清净语的次第安立的那四身的相似性作为道路，而将与之不相符的诸法确立为堕罪法。作为这些的对治，将根本和支分的十种风摄入中脉就是誓言的根本，
24-386
由此外内缘起而生的外、内、密五肉甘露受用而不违背的各种支分。在般若智慧灌顶中，对界融化之乐性的依正诸法，以此安立一切来断除二现，将具有融乐特性的那位佛陀四身的相似性作为道路，将与之不相符的诸法确立为堕罪法。作为这些的对治，约束外内密本性的界流泄等各种支分，主要是与三种手印相关的各种誓言。在第四灌顶中，由于基础未造作即是佛陀的确定性，一切造作都成为堕罪，因为必须约束从基础而外迷乱的心的一切流泄，如果连具有界、风、心特性的诸戒律也需要约束，更何况其他，因为所有粗细方面被设立为约束的一切都只是偏离基础实相的意识动摇而已。


 དེ་བས་ན་མ་བཅོས་པ་ཉིད་དམ་ཚིག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་སྟེ། འདི་ལ་དྲང་བའི་ཐབས་སུ་སྡོམ་པའི་རིམ་པ་ཇི་སྙེད་པ་རྣམས་བྱུང་ཞིང་། 
24-387
དེ་ཡང་འདིར་མི་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། རྩ་བའི་ངེས་པ་འདི་ལས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ལྟུང་བའམ་བསྡམ་བྱར་འགྱུར་བ་ལས་ནི། དམ་ཚིག་ཀྱང་དེ་སྙེད་
དེ། དེའི་ཕྱིར་ས་མ་ཡ་འབུམ་སྡེ་ཞེས་སོགས་འབྱུང་ཞིང་། དེ་ལས་རགས་པར་སེམས་ཀྱི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་སོགས་དང་། སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་སོགས་དང་། བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུ།
བརྒྱ། བརྒྱད་ཅུ། སོ་དྲུག་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་དེའི་གཉེན་པོ། རིགས་ཀྱིས་ཕྱེ་བའི་ལྷ་སོགས་ཀྱིས་ངེས་པས་དམ་ཚིག་ཀྱང་དེ་སྙེད་དེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཙོ་བླག་མཁན་གྱི་དཔེས། ཐམས་ཅད་ཀྱང་
རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་བཅུ་བཞི་དང་། སྦོམ་པོ་བརྒྱད་སོགས་དབང་བཞི་ལས་སྤྱིར་བཞག་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་ནི་དབང་སོ་སོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་རྩ་
བ་དང་སྦོམ་པོར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གོ་དགོས་ཏེ། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོར། དབང་བདུན་དུ་བརྟུལ་ཞུགས་ཉེར་ལྔ་ཙམ་སྦྱིན་པ་དང་། བུམ་པར་རིགས་ལྔའི་སྡོམ་པ། དེ་ཡང་དབང་གོང་མ་སོ་སོར། རྡོ་རྗེའི་
རིགས་སུ་ངེས་པར་སྲོག་གཅོད་པ་དང་། རལ་གྲིར་མི་བདེན་པའི་ངག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། ཞེས་སོགས་སྐབས་སོ་སོའི་དགོངས་པའི་སྐད་ཀྱིས་དམ་ཚིག་སོ་སོར་འགྱུར་བ་ལས། རིམ་པ་བཞིན། སྔགས་ཀྱི་དགེ་བསྙེན་དང་། 
24-388
དགེ་ཚུལ་དང་། དགེ་སློང་དང་། གནས་བརྟན་རྒན་པོ་དང་། སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་སོགས་སུ་བཞག་ཅིང་། སྒྲུབ་ཕྱོགས་སུ། སྤྱོད་པ། བྱིས་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་དང་དེས་གྲུབ་པ་དང་། དེས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྤྱོད་
པ་མི་བྱ་བ་སོགས་ཀྱི་གནད་ཀྱང་དེ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་སྡོམ་པ་གསུམ་པོ་མདོར་བསྟན་པ་ཙམ་སྟེ། རྒྱས་པར་གཞན་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། གཉིས་པ་བླ་མའི་དྲུང་དུ་མོས་གུས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་
བསྒྲིག་པ་ནི། བླ་མ་སྤྲུལ་སྐུར་མཐོང་ན་རང་ལུས་ཐ་མལ་ཏུ་འཛིན་པའི་དྲི་མ་སྦྱོང་ནུས་ཏེ། སྣང་སྟོང་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་རྟེན་འབྲེལ་དེས་འགྲིག །བླ་མ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུར་མཐོང་ན་དྭངས་
མ་གསུམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞུགས་པས་སྙིགས་མའི་བག་ཆགས་སྦྱོང་ནུས་ཏེ། གསལ་སྟོང་གསུང་རྡོ་རྗེའི་རྟེན་འབྲེལ་དེས་འགྲིག །བླ་མ་ཆོས་སྐུར་མཐོང་ན་སྡུག་བསྔལ་དང་དངོས་པོར་འཛིན་པ་སྦྱོང་ནུས་ཏེ།
བདེ་བ་དང་སྟོང་པ་མཉམ་པས་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་རྟེན་འབྲེལ་དེས་འགྲིག །བླ་མ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུར་མཐོང་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པའི་དྲི་མ་བྲལ་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྷན་
ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་རྫོགས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་དེས་འགྲིག་གོ ། གསུམ་པ་བསྒྲུབ་པའི་དུས་འཇིག་རྟེན་བློས་བཏང་པའི་རྟེན་འབྲེལ་བསྒྲིག་པ་ནི། བདུད་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་གཉིས་བརྩམ་པ་སྟེ། 
24-389
བདུད་ནི་གང་དེའི་ལས་ནི་གང་ཞེ་ན། བདུད་ནི་འདོད་པའི་ལྷ་སྡིག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཆུང་མ་པདྨའི་འཕྲེང་བ་ཅན་དང་། འཁོར་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་བཞི་དང་། བདུད་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ཡི་དྭགས་དང་
བཅས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་དག་གི་ལས་ནི་འདོད་པའི་ལྷ་དེ་ཆུང་མ་དང་བཅས་པའི་སྤྱི་བོ་ན་མེ་ཏོག་གི་མདའ་ལྔ་ཡོད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དྲེགས་པར་བྱེད་པ་དང་། རྨོངས་པར་
བྱེད་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་དང་། བརྒྱལ་བར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་མེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་སོ། །དེའི་མེ་ཏོག་དེ་དག་བསྣུན་པ་དེ་ཕོག་པ་ལས། ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་
གང་ཤེས་ཆེ་བ་དེ་ལ་དེས་ཕོག་པ་ཁོ་ནས་རབ་ཏུ་འབར་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་དབང་དུ་སོང་ཞིང་ཐར་པ་དང་མངོན་པར་མཐོ་བ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།

因此，未造作本身是一切誓言的根本。为了引导至此，出现了各种次第的戒律，
24-387
这在此处并不相互矛盾。从这一根本确定性来看，众生所有的分别念都成为堕罪或应约束对象，因此誓言也同样多，所以出现了"十万誓言部"等说法。从中粗略计算，心的行为有八万种等，七万二千种等，一百六十，一百，八十，三十六等分类的对治，根据部族分类的本尊等确定性，誓言也同样多，正因如此，通过冶金师的比喻，一切都成为金刚乘的确定性。因此，十四根本堕罪和八粗罪等是从四灌顶中普遍建立的，而特别地，必须了解依据各个灌顶而成为根本和粗罪的方式。在时轮中，七种灌顶授予约二十五种律仪，宝瓶灌顶中有五部族戒律，而在各种高级灌顶中，"在金刚部中必须断命，在剑部中说不实语"等，根据各自场合的意趣语言而成为不同的誓言，依次被设立为密咒优婆塞，
24-388
沙弥，比丘，上座长老，众生主等。在修持方面，行为，婴儿瑜伽士，成就者，以及后者不应行持一切智者之行等的要点也是这样。这只是对三种戒律的简略说明，详细内容已在他处解说完毕。
第二，在上师面前建立信心恭敬的缘起：若见上师为化身，能净除执著自身为凡俗的污垢，因为显空身金刚的缘起由此建立。若见上师为圆满报身，通过进入三种精华坛城而能净除糟粕的习气，因为明空语金刚的缘起由此建立。若见上师为法身，能净除执著痛苦和实物，因为乐与空平等心金刚的缘起由此建立。若见上师为自性身，则远离执著一切法为各别的污垢，因为一切法圆满为俱生智慧的缘起由此建立。
第三，在修持时放弃世间心的缘起建立：为了彻底了知魔业而舍弃，开始两种行持，
24-389
什么是魔？什么是魔业？魔是名为"欲界天罪者"，与莲花鬘妻子，四大天王眷属，以及魔族类的饿鬼等。他们的业是：欲界天与妻子头顶上有五种花箭，即：使骄慢，使迷惑，使极度迷惑，使昏厥，使无心识等。被那些花箭射中后，五烦恼中哪种强烈，被射中后就会燃烧起来，被其控制而堕失解脱和增上。


 །དེའི་འཁོར་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་
བཞི་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འཐབ་པར་བྱེད་པ་དང་། གཡེང་བར་བྱེད་པ་དང་། ལྷག་པར་རབ་ཏུ་ཆགས་པ་དང་། འདུ་ཤེས་ལོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདུད་དེ་དག་གི་ལས་ནི་ཐ་དད་དེ། འདི་ལྟར་འཐབ་
པར་བྱེད་པའི་བདུད་དེས་ནི་ལམ་བསྒོམ་པ་དག་འཐབ་པ་དང་། རྩོད་པ་དང་། འགྱེད་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་། དེའི་རྐྱེན་འབད་པས་བསྒྲུབ་བོ། །གཡེང་བར་བྱེད་པའི་བདུད་དེས་ནི་ལམ་བསྒོམ་པ་དག་གཉིད་དང་། 
24-390
རྨུགས་པ་རབ་ཏུ་འཕེལ་བའམ། ཆོས་ཉན་པ་དག་ཀྱང་གཉིད་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའམ། ཁ་ཅིག་རབ་ཏུ་གཡེང་བར་ཡང་བྱེད་པར་གནས་སོ། །ལྷག་པར་རབ་ཏུ་ཆགས་པའི་བདུད་དེས་ནི་ཕལ་ཆེར་ཁྱིམ་
ན་གནས་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་དེ། སྦྱིན་པའི་དུས་ཉེ་བར་གནས་པ་ན་བུ་དང་བུ་མོ་དང་ཆུང་མ་དང་། བདག་ཉིད་ལོངས་ཅི་སྤྱད་ཅེས་དེ་རང་གི་ཤ་ལ་གཅོད་པ་སྙམ་བྱེད་པའི་
འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་བོ། །འདུ་ཤེས་ལོག་པའི་བདུད་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་ཕལ་ཆེར་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་སེམས་ཉེ་བར་གནས་པ་
ན། འཁྲིག་པའི་བདེ་བ་དང་། བཟའ་བ་དང་བཏུང་བའི་བདེ་བ་དང་། རང་གི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་དང་། གླུ་གར་ལ་སོགས་པ་དྲན་པས་ཆགས་པ་དང་། དེའི་རང་གི་སྐྱེ་བོས་བསུ་བ་དང་། འདྲིད་པ་
དང་། བསྡིགས་པ་དང་། བཟུང་བས་དེའི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བར་ཆད་བྱེད་དུ་འཇུག་གོ །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དག་ལའང་བུད་མེད་ཀྱི་མཚན་མ་དག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། སྔོན་བགད་པ་དང་རྩེས་པ་
དག་དྲན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཚོང་དང་ཞིང་ལས་དང་། རང་གི་འབྲེལ་བ་དང་ཡིད་གཅུགས་པར་བྱ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་། རྨི་ལམ་ན་བུད་མེད་དུ་སྤྲུལ་ཅིང་། དེས་ཆགས་པ་དང་ས་བོན་འབྱུང་བར་བྱེད་ལ། 
24-391
སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཀྱང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལས་འབེབས་ཤིང་། དེ་དག་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དྲི་མ་ཅན་དུ་ཡང་བྱེད་དོ། །འདི་དག་བཞི་ཆར་ཡང་འཛམ་བུའི་གླིང་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
ཀླུ་མ་རུངས་པ་དག་བསྐུལ་ལ། ལྷ་མ་ཡིན་དག་བསྐུལ་ཞིང་ལོ་ཏོག་མ་རུངས་པར་བྱེད། མི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་སྲོག་འཕྲོག་ཅིང་། ལུས་ལ་ནད་སྣ་ཚོགས་གཏོང་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་
ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དག་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དག་ལ་ཆད་པ་སྦྱིན་པ་ལྟར། འདི་དག་ནི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཆད་པ་སྦྱིན་པའོ། །བདུད་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ཡི་དྭགས་ནི་ཡི་
དྭགས་ཀྱི་རིགས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ལས་འདི་དག་རིགས་གཅིག་ཏུ་བགྲང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་བདུད་ཀྱི་ལས་ནི་བསམ་གཏན་པ་དག་ལ་རྨི་ལམ་དུ་འཇིགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་
སྐུ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་སྤྲས་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པས་བར་དུ་གཅོད། བསམ་གཏན་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ན་སྒྲ་ཆེན་པོ་སྒྲོག་པར་བྱེད་དོ། །རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལས། རང་གི་སེམས་ནི་བདུད་
ཅེས་གསུངས། །རང་གི་སེམས་ཉིད་བགེགས་ཡིན་མོད། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་། །བགེགས་ཀུན་རྣམ་པར་རྟོག་ལས་བྱུང་། །ཞེས་སོ། །བདུད་ཀྱི་ལས་དེ་དག་ཀྱང་བརྩོན་པ་ལ་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། 
24-392
མི་བརྩོན་པ་ལ་ནི་བདུད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་བདུད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བདུད་ཀྱི་ལས་ཤེས་པས་དེ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལུང་དང་། རིགས་པ་དང་། མན་ངག་དག་གིས་
མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ངེས་པར་བྱས་ནས། ཡུལ་ལ་རོལ་པ་དང་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཏེ། བསམ་གཏན་གྱི་ཟས་དང་། གནས་འབའ་ཞིག་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་
ཕྱག་རྒྱ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དངོས་གྲུབ་འབའ་ཞིག་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པར་རབ་ཏུ་གསང་སྟེ་བསྒོམ་པར་བྱའོ།

他的四大天王眷属是：造争斗者、造散乱者、极度贪著者和错误想者。这些魔的业各不相同，如此：造争斗的魔使修道者从事争斗、争论和争执，并努力创造这样的条件。造散乱的魔使修道者昏睡、
24-390
昏沉极度增长，或者使听法者极度专注于睡眠，有些则使人极度散乱。极度贪著的魔主要障碍在家人，当布施时临近，就使人产生"这是切自己的肉"的想法，认为应该让儿子、女儿、妻子和自己享用。错误想的魔主要破坏出家人的行列，例如当出家的念头生起时，通过回忆性交的快乐、饮食的快乐、自己的亲友群体、歌舞等而生贪著，以及通过亲友的迎接、引诱、恐吓、抓捕来阻碍其出离。对于已出家者，则使他们注意女性的相状，忆念过去的嬉笑玩乐，生起经商、务农以及与亲友联系和结交的念头，在梦中变化为女性，使他们产生贪欲和泄漏种子，
24-391
通过各种方式使出家人退堕，使他们的梵行变得污秽。这四者为了使阎浮提人痛苦，都会唆使恶龙和阿修罗，使庄稼歉收，夺取具有人法者的生命，并使身体染上各种疾病。如同四大天王对行非法者施以惩罚，这些则是对具法者施以惩罚。
魔族类的饿鬼是三十六种饿鬼类别中计为一类的，它们的魔业是使禅修者在梦中生起恐惧，通过显现佛身具足相好而进行干扰，在入禅定时发出巨大声响。《金刚顶经》说："自心即是魔，自心即是障，当断一切分别念，一切障碍从分别生。"这些魔业也应了知是发生在精进者身上，
24-392
对于不精进者魔有何作为呢？因为他们自己就是魔。这样，通过了知魔业，为了抵挡它，应当通过经教、理证和口诀确定佛陀境界的本性为所应证悟的，放弃对境的游戏和执著，唯以禅定之食、居所和与智慧手印相应，专一心志于唯一无分别的成就，秘密修持。
;


 ། ཡང་ན། འཇིག་རྟེན་པས་སྨོད་པའི་དམ་ཚིག་གང་ཡིན་པ་
ལ་སྦྱང་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་མངོན་པར་འདུ་བྱས་ལ། འཇིག་རྟེན་པའི་མཚན་མ་ལ་གནས་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་མཐའ་དག་སྤངས་ཏེ། ནང་གི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནས་རྣལ་འབྱོར་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཤིན་
ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་སྨྱོན་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་གཟུང་བས་སོ། །འགྲོ་དོན་གྱི་དུས་གཞན་ཕན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་བསྒྲིག་པ་ནི། །བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ས་གཞི་བྱམས་པའི་ཆུས་བཅུས། རབ་ཏུ་
དགའ་བས་རྨོད། སྙིང་རྗེའི་ས་བོན་བཏབ་པས། བུ་གཅིག་པ་སྡུག་བསྔལ་བའི་མ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩེ་བར་གྱུར་ན། ལྟ་བའི་ནམ་མཁས་གོ་ཕྱེ་ལ། །བྱང་སེམས་མྱུ་གུ་ཐབས་ཀྱིས་བསྐྱེད། །
24-393
དངོས་གྲུབ་ལོ་ཏོག་རབ་བཙལ་ལ། །མ་ཆགས་བློ་ཡིས་ཀུན་ལ་དགྱེ། །སྦྱིན་པའི་གཡབ་མོས་ལེགས་བོས་ལ། །སྙན་པར་སྨྲ་བས་གཏམ་བྱ་སྟེ། །དོན་མཐུན་པ་ཡིས་བག་ཕབ་ཅིང་། །དོན་སྤྱོད་གྲོས་ཆེན་ངེས་
པར་གདབ། །དད་པའི་ཆུ་བུམ་རབ་ཐོགས་ལ། །བདག་གཞན་སྡིག་པ་རྣམ་པར་བཀྲུ། །དྲན་པའི་འཕྲེང་བ་མཆོག་ཐོགས་ཏེ། །ཡང་དག་གདམས་ངག་གཟུངས་སུ་གཟུང་། །ཤེས་བཞིན་མར་མེ་ལག་ཐོགས་ཏེ། །བག་ཡོད་གོམ་
པ་ལེགས་པར་བོར། །ནད་མེད་སྦྱིན་པའི་ལུས་ལ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་གཙང་མའི་གོས་བགོ་ཞིང་། བཟོད་པའི་མདངས་ཆེན་རབ་ཕྱུང་སྟེ། །བརྩོན་འགྲུས་ཡན་ལག་ལེགས་བསྐྱོང་ལ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁང་པ་རུ། །བསམ་
གཏན་ཁ་ཟས་ལེགས་སྦྱར་ཞིང་། །ཤེས་རབ་སྣང་བས་སྒོ་ཕྱེ་སྟེ། །སྟོང་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཁང་ཆེན་ལ། །ཁམས་གསུམ་སྐྱེ་བོ་མགྲོན་པོའི་ཚོགས། །སྨོན་ལམ་སྙིང་རྗེས་བོས་ནས་སུ། །ཐབས་མཁས་ཐེག་པའི་གོ་རིམ་
བཞིན། །དམ་ཆོས་སྟོབས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་བྱ། །ཞེས། སློབ་དཔོན་དཔའ་བོས་གསུངས་པ་ལྟར་དུ་ཡང་སྤྱོད་ཅིང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཆོས་འབྱུང་བའི་ཨཱ་ར་ལི་ཆེན་པོའི་རོལ་པའི་ངོ་བོ་
ཉིད་དུ་བཞེངས་ནས། གདུལ་བྱ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཅན་ལ་ལ་དག་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་ཞི་བ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། 
24-394
སྟོང་པ་མ་ཡིན་མི་སྟོང་མིན་ཞེས་བྱ་བའི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་རབ་ཏུ་བསྟན་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟ་བ་ཚར་གཅོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་
ཏུ་གདུག་ཅིང་གདུལ་དཀའ་བ་རྣམས་དཔལ་རྡོ་རྗེ་ཧེ་རུ་ཀའི་ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ལྟ་བ་ངན་པ་ཚར་བཅད་ནས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་དོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་པདྨ་
གར་གྱི་དབང་ཕྱུག་གི་གཟུགས་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བསྟན་ནས་དབང་དུ་བྱེད་དོ། །ཤིན་ཏུ་དམན་ཞིང་སེར་སྣ་ཅན་བརྐམ་པ་རྣམས་ལ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་ཉི་མའི་གཟུགས་དང་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་ལྟ་བ་ཚར་གཅོད་པར་བྱེད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཤིན་ཏུ་དམན་པ་རྣམས་ལ་ནི་རྟ་མཆོག་གི་གཟུགས་དང་དྲག་པོའི་སྦྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཕ་རོལ་གནོན་པས་
བརྩོན་འགྲུས་ཞན་པ་རྣམས་ཚར་གཅོད་པར་བྱེད་དོ།། །།
༄། །ལག་ལེན་གསུམ།
དྲུག་པ་ལག་ལེན་གསུམ་ལ། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། བྱེ་བྲག་སོར་སོར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཕྱི་ལུས། ནང་ངག །གསང་བ་ཡིད་
དག་ལ། སོ་སོར་བརྟགས་བའི་འགོག་པ་ལ་སྦྱངས་ན། ཞེས་པ། ལམ་གྱི་ཆོས་འདི་དག་ཀྱང་མདོ་རྒྱུད་དབང་གི་ངེས་པ་མཐའ་དག་རྒྱུ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། 
24-395
འདི་ལྟར་སྤོང་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་། བསྒྱུར་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལམ་དུ་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
或者，对于世间人所诋毁的誓言，通过净化等次第加以实行，放弃一切依世间相而住的律仪，唯以内在本性圆满瑜伽，持守极无戏论的行为——疯狂律仪。在利益众生时，建立利他菩提心的缘起：以平等心为地基，以慈爱水浸润，以极喜耕耘，播下悲心种子，若能像母亲对待受苦独子那样对一切众生生起慈悲，则开启见解的虚空，以方便生长菩提芽，
24-393
寻求成就庄稼，以无执心意普遍分享。以布施扇子善召请，以言语柔美而交谈，以利行安抚人心，以同事决定大谋略。持起信心之水瓶，洗净自他一切罪，持最胜正念念珠，持诵真实教诫咒。手持正知明灯，善放谨慎步伐。于无病布施之身，披上清净戒律衣，展现大忍辱光彩，善养精进肢体。在三摩地殿堂中，善备禅定饮食，以智慧光明开门，于空性智慧大殿。三界众生宾客众，以愿力悲心邀请，依方便善巧乘次第，举办正法力量盛宴。
如同阿阇黎勇士所言而行持，示现为世尊吉祥大乐法源大阿拉里游戏的本性，对于一些具空性见解的所化众生，世尊大乐以毗卢遮那之形相，示现大寂静三摩地和
24-394
"非空非不空"的不住涅槃特性，以此断除他们的空性见。同样，对极凶恶难调伏者，以吉祥金刚黑热嘎忿怒王三摩地断除邪见而利益他们。对邪见者，示现莲花舞自在王形相的胜义谛而降服他们。对极卑贱、悭贪者，以吉祥金刚日形相和大增盛三摩地断除烦恼见解。对精进极为卑弱者，以马头形相和猛烈加行三摩地制服他人，断除懈怠者。
三种实修
第六，三种实修分为：总说和分别解说各自两部分。首先，对外在身体、内在语言、秘密意识，各自观察修习灭尽，这些道法也应了知是由经续灌顶的一切确定性以三种原因安立，
24-395
即：基于断除之道、转化之道和将事物本性作为道路。
;


 །དེ་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་
སྤོང་ལམ་གྱི་དབང་དུ་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སོ་སོའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བའི་གཉེན་པོའི་སེམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལས་ཕྱེ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཕྱི་ནང་གི་ཆགས་པ་ཕྲ་རགས་ཀྱི་
གཉེན་པོར་མ་ཆགས་པའམ་གཏོང་བའི་སེམས་པ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་སྦྱིན་པར་བཞག་པས་མཚོན་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། ལུས་ཚོར་སེམས་ཆོས་བཞིའི་གཉེན་པོར་དྲན་པ་
ཉེར་གཞག་བཞི་བཞག་པའི་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་དུ་བྱང་ཕྱོགས་རྣམས་རྩ་བའི་ལྷ་སོ་བདུན་དང་། ཕར་ཕྱིན་རྣམས་ཕྱི་ནང་གི་སྒེག་
མོ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ས་དང་གཟུངས་རྣམས་ཀྱང་སྟེ་མདོར་ན་ལམ་གྱི་ཆོས་མཐའ་དག་ལྷར་བསྒྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བླ་མེད་ཀྱི་བུམ་དབང་ཙམ་གྱི་ལམ་གྱི་ཆོས་རྣམས་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་
ངོ་བོ་གཞིའི་ངེས་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བསྒྱུར་ཏེ། སྔགས་ཟླས་པ་དང་། ཕྱག་མཚན་ལ་སེམས་འཛིན་པ་སོགས་ཀྱི་ཐབས་མཁས་ཀྱིས། སྤྱོད་ལམ་གྱི་བྱ་བ། དེ་དང་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་བའི་སྟེང་དུ་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་མཚན་མ་དག་ཀྱང་མྱུར་དུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་ཐབས་མཁས་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ། 
24-396
ལམ་འདི་དག་རྣམས་སུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དང་སྙོམས་འཇུག་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་རང་ལམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་བཞི་དང་། བདུད་བཞི་སོགས་ཀྱང་གཤིན་རྗེ་མཐར་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་ཁྲོ་བོ་རྣམས་
སུ་བསྒྱུར་བ་ལས་དེ་དག་བཅོམ་སྟེ་མི་འཇིགས་པ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར་བས། དེས་ན་ཉོན་མོངས་ལམ་བྱེད་ཀྱི་གནད་ཀྱང་བསྒྱུར་བ་ཉིད་གཙོ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་དངོས་པོའི་
ངོ་བོ་ཉིད་ལམ་དུ་བྱེད་པའི་དབང་ལས་ནི་གཞི་འབྲས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ངེས་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། དེ་འདྲ་བའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་ངེས་
པ་དང་། དོན་དམ་སེམས་ཀྱི་གདོད་མའི་བབས་ཀྱི་དབྱེ་བས་དབང་གོང་མ་གསུམ་གྱི་ལམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། རྩ་རླུང་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ལ་གསང་དབང་། ཐིག་ལེ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ལ་གསུམ་
པ། ཕྱི་མ་བཞི་པར་བཞག་པའོ།

这些是用于人类学和语言学术用途的完整直译：
关于波罗蜜多乘断除之道，所有这些都是从各自对治所不相顺的方面的心的分类中区分出来的，例如，作为对治内外粗细贪著的无贪或舍心的意念及其眷属被确立为布施，以此为标志安立十波罗蜜多的分类，以及作为对治身、受、心、法四者的四念住的确立，三十七菩提分的分类等。在瑜伽续中，将菩提分转化为三十七根本本尊，将波罗蜜多转化为内外妙欲女，同样地，各地和陀罗尼等，总之一切道法都转化为本尊；同样，在无上部中仅凭宝瓶灌顶的道法，依照基础确定性将依报正报的本性转化为本尊瑜伽，通过持咒、心专注于手印等方便善巧，在行为举止和断除与此相违方面的基础上，也能迅速显现成就相，这是方便善巧的特殊之处，
24-396
在这些道中，将烦恼障、所知障、等至障的特性和自道障四种，以及四魔等转化为阎魔怖畏等忿怒尊，从而战胜它们，成为四无畏等的本性，因此，烦恼转为道用的要点主要是转化。第三，从事物本性作为道的角度来看，主要是基果无别的确定性，这样的事物本性也通过世俗脉、风、明点的确定性和胜义心的本初状态的区别，而成为三种高级灌顶的道路，即：以脉风为主要的确立为秘密灌顶，以明点为主要的确立为第三灌顶，后者确立为第四灌顶。


 །རྩའི་དབང་དུ། སྙིང་གའི་རྩ་བཅུ་ལ་ཕར་ཕྱིན་དང་ས་བཅུའམ། འཁོར་ལོ་དྲུག་གི་ལྟེ་བ་ལ་ཐབས་ཤེས་ཀྱིས་ཕྱེ་བས་ས་བཅུ་གཉིས་དང་། རྩ་སོ་བདུན་ལ་
བྱང་ཕྱོགས་སུ་འཇོག་པ་ནས། བདུད་དང་ཉོན་མོངས་བཞི་བཅོམ་པ་ཡང་འབྱུང་བཞིའི་འཁོར་ལོ་བཞི་དག་པར་བྱས་པ་སོགས་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རླུང་གི་དབང་དུ་རྩ་བ་ཡན་ལག་གི་རླུང་བཅུ་ས་བཅུ་དང་། 
24-397
དེ་ཡང་མགོན་པོ་བཞིའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལས་ཕྱེ་བའི་ཕར་ཕྱིན་དང་། དེ་ལས་སྒྲིབ་བཞི་བཅོམ་པ་སོགས་འཇོག་ལ། ཐིག་ལེའི་དབང་ལས་ནི་ཁམས་ལྔའམ་དྲུག་གི་ཐིག་ལེ་ཐབས་ཤེས་ཀྱིས་ཕྱེ་བས་
ཕར་ཕྱིན་དང་ས་སོགས་དང་ཁམས་སོ་བདུན་ལས་བྱང་ཕྱོགས། འབྱུང་བཞིའི་ཐིག་ལེ་དག་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་བཅོམ་པ་སོགས་དང་། བཞི་པའི་དབང་དུ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དངས་མའི་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་ལས་
དང་། དེ་ཡང་རྩ་བ་སེམས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་ཆོས་ལ་ཐམས་ཅད་ཚང་བ་སྟེ། གྲངས་མཐུན་པ་ཙམ་ཞིག་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། རྩ་བ་སེམས་ཀྱི་གཤིས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་གཅིག་
ཉིད། ཇི་ལྟར་སྔར་བཞིན་ཕྱིས་དེ་བཞིན། །འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གནས་པ་ལ་ས་ལམ་སོགས་སུ་དབྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་རྩ་སོགས་ཀྱི་ངེས་པ་ལས་ཡིན་པས་དེའི་གནད་བཅིང་བ་ལ་དེ་
དང་དེར་བཞག་པ་ནི་ནང་གི་རིག་པ་ལས་བླ་ན་མེད་པའི་ཐབས་ཏེ། དེ་ཡང་ཀུན་འབྱུང་གི་ངེས་པས་ན་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉག་གཅིག་ལ་བཞག་པ་དང་དེ་ཐམས་ཅད་གནད་གཅིག་སྟེ། དེ་
དག་རྣམས་ཀྱི་དོན་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ལྟ་བུ་གཅིག་ལ་མཚོན་ན། མཚན་འཛིན་གྱིས་བཅིངས་པའི་ཆགས་པའམ་སེར་སྣ་འཁོར་བཅས་ནི་ཐར་པ་དོན་གཉེར་ཀྱི་སྤང་བྱ་ཡིན་ལ། དེའི་གཉེན་པོའི་རིམ་པ་ལ་དབང་པོའི་ངེས་པས། 
24-398
འཁོར་གསུམ་ཡོངས་དག་གི་མ་ཆགས་པའི་སེམས་པ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་བསྒོམ་པས་སྤང་བ་དང་། གང་ལས་སེར་སྣ་འབྱུང་བའི་རྩ་རླུང་གི་གནད་ལྷར་བསྒྱུར་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སྔགས་
ཟློས་པས་སྤང་བ་དང་། རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་ཉིད་ཀྱི་གནད་བཅིངས་པས་སྤོང་བ་དང་། ཆགས་སེམས་རྩལ་རྫོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་ངོ་ཤེས་པས་སྤོང་བ་རྣམས་ལས། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆགས་པ། སྤོང་བར་ནི་
སྦྱོར་བ་གཅིག་ཅིང་། འོན་ཀྱང་སྔ་མ་སྔ་མ་རྣམས་རིང་ཞིང་ཐབས་དཀའ་བ་དང་། སྤང་བྱ་དེ་དག་གི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ས་བོན་འབྱིན་བྱེད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རྣམས་
གནད་བཅིངས་པས་ཉེ་ཞིང་ཐབས་སླ་ལ། བག་ཆགས་ཀྱི་ལྡང་རོ་ཡང་རྩད་འབྱིན་ཞིང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའི་མཐར་གཏུགས་པ་ཆགས་པ་རང་སར་བཅོམ་པའི་ངོ་ཤེས་པའི་མ་བཅོས་པའི་རིམ་པ་ཉིད་
དོ། །དེ་ལ་རྩ་བ་ཁམས་ཀྱི་འབྱུང་ཟློག་ཉིད་གོ་དགོས་པས། དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་ཏུ་སྦྱར་ན། དུས་བཞི་སྟོངས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་། དེ་ནས་རྫོགས་ལྡན་དུ་ཁམས་བཞི་ཆར་རྫོགས་ཤིང་གསུམ་ལྡན་
དུ་རླུང་གི་སྟོབས་བྲི་སྟེ་ཁམས་གསུམ་པོ་སྟོབས་དང་། གཉིས་ལྡན་དུ་མེའི་སྟོབས་བྲི་སྟེ་ཁམས་ལྷག་མ་གཉིས་སྟོབས་དང་། རྩོད་དུས་སུ་ཆུའི་སྟོབས་ཀྱང་བྲི་སྟེ་ས་ཉིད་སྟོབས་སུ་གྱུར་པའི་ངེས་པས། 
24-399
དུས་བཞི་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མར་རགས་ཤིང་སྙིགས་མར་གྱུར་པས། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཆེས་རགས་པ་དང་། ཚེ་ལུས་ཉོན་མོངས་སེམས་ཅན་ལྟ་བ་སོགས་སྙིག་མར་འགྱུར་ཞིང་། རགས་
པ་ལས་ཡེ་ཤེས་འཆིང་བ་ནི་ཆེས་མྱུར་བའི་ལམ་ཡིན་པའི་རྩ་བའི་གནད་ཀྱིས་གསུམ་ལྡན་ཕྱིན་དུ་ཐུབ་པའི་ཉི་མ་རྣམས་འབྱུང་ཞིང་། ཁྱད་པར་ས་ལས་ཡེ་ཤེས་འཆིང་བ་ནི་གསང་སྔགས་ཀྱི་
སྙིང་པོའི་མྱུར་ཁྱད་ཡིན་པས། རྩོད་དུས་སུ་སྟོན་པ་འདིས་ཞིང་འདིས་གསང་སྔགས་གསུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཁམས་འབྱུང་བའི་རིམ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནས་རྫོགས་ལྡན་དུ་འཕེལ་བ་ནི་ཁམས་ཟློག་
པ་ལས་ཏེ། ཕལ་པའི་ཡོན་ཏན་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འབྱོར་པ་དག་ཀྱང་ཁམས་ཟློག་པའི་ངེས་པ་ལས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

 །རྩའི་དབང་དུ། སྙིང་གའི་རྩ་བཅུ་ལ་ཕར་ཕྱིན་དང་ས་བཅུའམ། འཁོར་ལོ་དྲུག་གི་ལྟེ་བ་ལ་ཐབས་ཤེས་ཀྱིས་ཕྱེ་བས་ས་བཅུ་གཉིས་དང་། རྩ་སོ་བདུན་ལ་
བྱང་ཕྱོགས་སུ་འཇོག་པ་ནས། བདུད་དང་ཉོན་མོངས་བཞི་བཅོམ་པ་ཡང་འབྱུང་བཞིའི་འཁོར་ལོ་བཞི་དག་པར་བྱས་པ་སོགས་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རླུང་གི་དབང་དུ་རྩ་བ་ཡན་ལག་གི་རླུང་བཅུ་ས་བཅུ་དང་། 
24-397
དེ་ཡང་མགོན་པོ་བཞིའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལས་ཕྱེ་བའི་ཕར་ཕྱིན་དང་། དེ་ལས་སྒྲིབ་བཞི་བཅོམ་པ་སོགས་འཇོག་ལ། ཐིག་ལེའི་དབང་ལས་ནི་ཁམས་ལྔའམ་དྲུག་གི་ཐིག་ལེ་ཐབས་ཤེས་ཀྱིས་ཕྱེ་བས་
ཕར་ཕྱིན་དང་ས་སོགས་དང་ཁམས་སོ་བདུན་ལས་བྱང་ཕྱོགས། འབྱུང་བཞིའི་ཐིག་ལེ་དག་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་བཅོམ་པ་སོགས་དང་། བཞི་པའི་དབང་དུ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དངས་མའི་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་ལས་
དང་། དེ་ཡང་རྩ་བ་སེམས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་ཆོས་ལ་ཐམས་ཅད་ཚང་བ་སྟེ། གྲངས་མཐུན་པ་ཙམ་ཞིག་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། རྩ་བ་སེམས་ཀྱི་གཤིས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་གཅིག་
ཉིད། ཇི་ལྟར་སྔར་བཞིན་ཕྱིས་དེ་བཞིན། །འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གནས་པ་ལ་ས་ལམ་སོགས་སུ་དབྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་རྩ་སོགས་ཀྱི་ངེས་པ་ལས་ཡིན་པས་དེའི་གནད་བཅིང་བ་ལ་དེ་
དང་དེར་བཞག་པ་ནི་ནང་གི་རིག་པ་ལས་བླ་ན་མེད་པའི་ཐབས་ཏེ། དེ་ཡང་ཀུན་འབྱུང་གི་ངེས་པས་ན་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉག་གཅིག་ལ་བཞག་པ་དང་དེ་ཐམས་ཅད་གནད་གཅིག་སྟེ། དེ་
དག་རྣམས་ཀྱི་དོན་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ལྟ་བུ་གཅིག་ལ་མཚོན་ན། མཚན་འཛིན་གྱིས་བཅིངས་པའི་ཆགས་པའམ་སེར་སྣ་འཁོར་བཅས་ནི་ཐར་པ་དོན་གཉེར་ཀྱི་སྤང་བྱ་ཡིན་ལ། དེའི་གཉེན་པོའི་རིམ་པ་ལ་དབང་པོའི་ངེས་པས། 
24-398
འཁོར་གསུམ་ཡོངས་དག་གི་མ་ཆགས་པའི་སེམས་པ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་བསྒོམ་པས་སྤང་བ་དང་། གང་ལས་སེར་སྣ་འབྱུང་བའི་རྩ་རླུང་གི་གནད་ལྷར་བསྒྱུར་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སྔགས་
ཟློས་པས་སྤང་བ་དང་། རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་ཉིད་ཀྱི་གནད་བཅིངས་པས་སྤོང་བ་དང་། ཆགས་སེམས་རྩལ་རྫོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་ངོ་ཤེས་པས་སྤོང་བ་རྣམས་ལས། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆགས་པ། སྤོང་བར་ནི་
སྦྱོར་བ་གཅིག་ཅིང་། འོན་ཀྱང་སྔ་མ་སྔ་མ་རྣམས་རིང་ཞིང་ཐབས་དཀའ་བ་དང་། སྤང་བྱ་དེ་དག་གི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ས་བོན་འབྱིན་བྱེད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རྣམས་
གནད་བཅིངས་པས་ཉེ་ཞིང་ཐབས་སླ་ལ། བག་ཆགས་ཀྱི་ལྡང་རོ་ཡང་རྩད་འབྱིན་ཞིང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའི་མཐར་གཏུགས་པ་ཆགས་པ་རང་སར་བཅོམ་པའི་ངོ་ཤེས་པའི་མ་བཅོས་པའི་རིམ་པ་ཉིད་
དོ། །དེ་ལ་རྩ་བ་ཁམས་ཀྱི་འབྱུང་ཟློག་ཉིད་གོ་དགོས་པས། དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་ཏུ་སྦྱར་ན། དུས་བཞི་སྟོངས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་། དེ་ནས་རྫོགས་ལྡན་དུ་ཁམས་བཞི་ཆར་རྫོགས་ཤིང་གསུམ་ལྡན་
དུ་རླུང་གི་སྟོབས་བྲི་སྟེ་ཁམས་གསུམ་པོ་སྟོབས་དང་། གཉིས་ལྡན་དུ་མེའི་སྟོབས་བྲི་སྟེ་ཁམས་ལྷག་མ་གཉིས་སྟོབས་དང་། རྩོད་དུས་སུ་ཆུའི་སྟོབས་ཀྱང་བྲི་སྟེ་ས་ཉིད་སྟོབས་སུ་གྱུར་པའི་ངེས་པས། 
24-399
དུས་བཞི་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མར་རགས་ཤིང་སྙིགས་མར་གྱུར་པས། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཆེས་རགས་པ་དང་། ཚེ་ལུས་ཉོན་མོངས་སེམས་ཅན་ལྟ་བ་སོགས་སྙིག་མར་འགྱུར་ཞིང་། རགས་
པ་ལས་ཡེ་ཤེས་འཆིང་བ་ནི་ཆེས་མྱུར་བའི་ལམ་ཡིན་པའི་རྩ་བའི་གནད་ཀྱིས་གསུམ་ལྡན་ཕྱིན་དུ་ཐུབ་པའི་ཉི་མ་རྣམས་འབྱུང་ཞིང་། ཁྱད་པར་ས་ལས་ཡེ་ཤེས་འཆིང་བ་ནི་གསང་སྔགས་ཀྱི་
སྙིང་པོའི་མྱུར་ཁྱད་ཡིན་པས། རྩོད་དུས་སུ་སྟོན་པ་འདིས་ཞིང་འདིས་གསང་སྔགས་གསུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཁམས་འབྱུང་བའི་རིམ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནས་རྫོགས་ལྡན་དུ་འཕེལ་བ་ནི་ཁམས་ཟློག་
པ་ལས་ཏེ། ཕལ་པའི་ཡོན་ཏན་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འབྱོར་པ་དག་ཀྱང་ཁམས་ཟློག་པའི་ངེས་པ་ལས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།


#### 注意此处是断点重试开始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻译 ####
这是您要求的藏文直译：
在脉的作用方面，心间的十脉与十波罗蜜和十地相对应，或者说通过方便与智慧对六轮中心的分析而有十二地，以及三十七脉对应三十七菩提分法，同时征服四魔和烦恼也是通过净化四轮的四大元素等。同样地，在气的作用方面，根本和支分的十种气对应十地，这也是从四护法的区分中分析出来的波罗蜜，并由此征服四种障碍等。在明点的作用方面，五或六界的明点通过方便与智慧的分析而有波罗蜜和地等，三十七种界对应菩提分法，净化四大元素的明点则对应征服障碍等。在第四灌顶（俱生智）的作用方面，一切都是从精华的元素中产生，而且这一切都在一刹那心的本性中具足。这不仅仅是数量上的对应，而是以心的本性——大乐为根本。如同"过去如何，未来亦然"，安住在不变的法性中，分析为地和道等的理由是基于脉等的确定，掌握这一关键而将其安立为不同层次，是内在智慧中无上的方便。
而且，根据缘起的确定性，一切都建立在心的单一法性上，这一切都是同一要点。以布施波罗蜜为例来说明这些内容：执著相的贪欲或吝啬及其伴随现象是追求解脱者应当断除的。在对治的次第上，根据根器的确定性：通过持续修习三轮清净的无贪之思来断除；或通过将产生吝啬的脉气关键转化为本尊，诵持如来加持的咒语来断除；或通过掌握脉气明点自身的关键来断除；或通过完全展现贪心的力量而认识其自性来断除。所有这些方法都是为了断除贪执，然而前者较为缓慢且方法困难，并不能拔除这些所断及其习气种子；而后者因掌握关键而迅速简易，能彻底拔除习气的残余，最终的根本是通过认识贪欲自解脱的未经造作的方式。
对此，需要理解界的生起与逆转的根本。如果应用于外在，空劫对应虚空，然后在圆满劫中四大元素都完整，在三劫中风力减弱而其余三元素强盛，在二劫中火力减弱而剩余两元素强盛，在争斗劫中水力也减弱而地元素独强。根据这一确定性，四劫从前到后逐渐变得粗糙而成为浊世，烦恼也变得更加粗糙，寿命、身体、烦恼、众生、见解等都变得浊劫化。从粗糙中束缚智慧是最快速的道路，这一根本要点使三劫中能够出现胜利佛日，特别是从地（元素）中束缚智慧是密咒核心的迅速特点，因此在争斗劫中本师在此刹土宣说密咒。这些是界生起的次第，而后在圆满劫中的增盛是通过界的逆转，连普通的功德、器情世界的圆满等也是通过界逆转的确定性而有。


 ། དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་གསུམ་པོ་དག་ཀྱང་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་རླུང་གི་
ཁམས་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཞིང་མ་ཡིན་པ་དང་། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་མི་དང་། འདོད་ལྷ་རྣམས་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་ཁམས་ཕྲ་བའི་ཕྱིར། སྔགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་
སྟེར་བ་ཞེས་པའི་ངེས་པ་ནི་མི་བཞག་ཅིང་། འོན་ཀྱང་གཟུགས་མེད་ལས་རགས་པས། བྱང་སེམས་འཕགས་པ་དེ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་ལམ་གསར་དུ་ཐོབ་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །
24-400
མིའི་འགྲོ་བ་པ་ཕྱིན་ནི་ས་ཁམས་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་རགས་ཤིང་། ས་ཉིད་ལ་ཡང་ནང་གསེས་ཀྱི་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ངེས་པས། ལོངས་སྤྱོད་དང་། ལས་ཀྱི་ས་པ་གཞན་རྣམས་ལས་ཀྱང་འཛམ་བུའི་གླིང་
པ་ཉིད་ས་ཁམས་སྟོབས་ཆེ་བས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་ཆེས་རགས་ཤིང་གནས་ལུས་སོགས་ཀྱང་སྙིགས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཞིང་མཆོག་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས་ཚེ་གཅིག་གི་སྔགས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སྟེར་
བ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། དེའི་ཕྱིར་ད་ལྟའི་དུས་དག་འདི་བས་ཀྱང་ཆེས་སྙིགས་པ་འོང་བར་འགྱུར་བའི་དུས་དག་གསང་སྔགས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་དུས་ཡིན་པ་
རྒྱུད་སྡེའི་དགོངས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་སོ་སོར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་ལ། ལུས་སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་འགོག་པ་བེམ་རིག་བསྲེ་བ་ཕྱིའི་རྟེན་འབྲེལ། ངག་
སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་འགོག་པ་ཟབ་གསལ་གཉིས་མེད་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ། ཡིད་སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་འགོག་པ་ཁ་སྦྱོར་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསང་བའི་རྟེན་འབྲེལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཕྱི་ནང་གཞན་གསུམ་
ཐམས་ཅད་རང་གི་རྩ་ཁམས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་ལ་སྣང་བའི་ལྷའི་འཁོར་ལོར་བསྡུས་ཏེ་ཆོས་བདག་མེད་པའི་ལྟ་བ་དང་སྦྱར་ནས་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་སྟེ། 
24-401
དེ་ཡང་། གནས་སྐབས་སོ་སོས་དུ་མར་འགྱུར་བ་ལས་དང་པོ་བསྒྱུར་བའི་ལམ་དུ་ཁམས་དང་འབྱུང་བའི་ངེས་པ་དང་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཞལ་ཕྱག་ཁ་དོག་རྒྱན་ཕྱག་མཚན་ལོངས་སྤྱོད་
ཅན་གྱི་ལྷའི་འཁོར་ལོ། རང་གི་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་དང་། རྟེན་བརྟེན་པ་དེ་དང་དེ་ལ་རེག་མཐོང་གི་བར་གྱི་
སེམས་བརྟེན་པས་ཐ་མལ་གྱི་སྣང་ཞེན་འགོག་པ་ནི་ཞི་གནས་ཏེ། གོམས་པ་ལས་འདི་དག་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ནི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ཞིང་། ལམ་འདིར་ནི། སེམས་ཀྱི་འོད་འཁོར་འདས་ཀྱིས་བསྡུས་
པའི་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་སྣང་བ་ལྷར་བསྒྱུར་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཀྱི། ཉོན་མོངས་པ་དག་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་བསྒྱུར་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ཆགས་པའི་ཉམས་ཅན་དང་འདོད་ལྷ་ཡབ་ཡུམ་མཉམ་པར་སྦྱར་བ་
ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་སོགས་སུ་དང་། ཞེ་སྡང་ཁྲོ་ཚུལ་སོགས་སུ་རྣམ་པར་གསལ་བ་དེ་དང་། གཏི་མུག་དུད་འགྲོའི་འགྱུར་བ་ཅན་ཁ་དོག་མཐིང་ནག་སོགས་སུ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ང་རྒྱལ་རྒྱས་
པའི་ཉམས་ཅན་ལ་སེམས་བརྟན་པ་ནས། སེམས་བྱུང་ལྔ་བཅུ་དག་པའི་འཕྲེང་བ་སོགས་རྒྱན་དང་མཚན་མ་དབྱིབས་མདོག་སོ་སོའི་བར་ཕྲ་རགས་ཇི་སྙེད་པ་གཞིའི་ངེས་པ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དབང་ལས་འཆར་བ་ཉིད་ཕྱི་ནང་དུ་བཅས་པ་ལམ་དུ་ལྷའི་འཁོར་ལོ་རྟེན་བཅས་སུ་བསྒྱུར་བ་ཡིན་ལ། 
24-402
རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལམ་འདི་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཤིང་། གཞི་འོད་གསལ་ལས་སྲིད་པ་འཆི་བ་བར་དོ་སྐྱེ་བ་གསུམ་འཆར་བ་དང་། ལམ་དུ་ཆོ་ག་ཡན་ལག་བཞི་རྫོགས་ཤིག་དང་། འབྲས་དུས་
སུ་གཞན་དོན་དུ་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་སྤྲོ་བའི་རིམ་པ་དག་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་འགྲོས་གཅིག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས་གནད་འཆིང་ཤེས་པས་རྒྱུད་སྡེ་ནང་མའི་བསྐྱེད་རིམ་རྫོགས་རིམ་གྱིས་སྨིན་བྱེད་དུ་
ཉེ་བ་ཡིན་ནོ།

这些是您要求的藏文直译：
同样地，三界中无色界者以风界为主要元素，故非智慧之刹土；色界众生与欲界天神为主要者，因其界较为微细，所以不立"此生即能赐予佛果"的密咒确定性。然而，因为比无色界粗糙，菩萨圣者投生于彼处以及新获得道果的情况也是存在的。
人道众生因地大元素为主而粗重，即使在地界内部也有精粗的确定性，与其他享用业地相比，赡部洲人地界力量最强，烦恼也最为粗重，环境、身体等也是浊劣的。正是因为这一关键，赡部洲成为最胜智慧刹土，所说的一生即可通过密咒获得菩提仅适用于赡部洲。因此，应当了解，比现在时代更为浊劣的未来时期正是修习密咒的时机，这是密续不共的意趣。
第二，分别详细解说，有三方面：对身体各别观察而止息，即融合物质与心识的外缘起；对语言各别观察而止息，即深明不二的内缘起；对意识各别观察而止息，即双运三摩地的秘密缘起。
首先，将外内他三者一切摄为自身脉界所生的本尊坛城，结合法无我见而修习具有明空双运性质的实践。这又因不同阶段而有多种变化：首先在转变之道上，根据界和元素的确定性以及具有方便智慧性质的面貌、手臂、颜色、装饰、手印、受用物等本尊坛城，以智慧了知这仅是自心显现而非他物，断除增益，这是胜观；通过心依止彼等依所依，阻止平常显现执著的禅定是止。通过熟习，这些双运是道的本质。
在此道上，不仅将心的光明所摄的器情世界显现转化为本尊，大部分烦恼也被转化：将贪欲转为具有贪爱体验的欲界本尊父母交合所生的乐等；将嗔恨转为愤怒形态等而明显显现；将愚痴转为具动物变化的深蓝色等；同样地，将傲慢转为具有膨胀感而心安住于彼；从五十心所清净的花鬘等装饰到各种标志、形状、色彩的粗细程度，这一切都是从基础确定性缘起力量而生起，将内外一切作为道转化为本尊坛城及其所依。
瑜伽续就是指这种道，了解从基础光明中死亡、中阴、出生三有的显现，以及道中四支分仪轨圆满，和果位时为利他而展现十二事业等，这些缘起过程是相同的，通过掌握其关键，内续部的生起次第能够快速成熟为圆满次第。




།འཁོར་བའི་བདེ་བ་ཁྱད་པར་ཉིད་ཀྱི་ཡིད་དྲངས་ཏེ་བསྒྱུར་བ་ལ་ནི། འོག་མིན་གྱི་མཐར་ཐུག་པའི་ལྷ་དག་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་གནས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་ཅན་འགྲུབ་ལ་དེ་
ཡང་ཕལ་ཆེ་བ་ལ་ནི་རང་གིས་གང་བསྒོམས་པའི་འཁོར་ལོ་དེའི་གནས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་ཅན་དུ་སྣང་བཞིན། ངོ་བོ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། འདོད་སྲེད་སོགས་རྟོག་པ་མཐུ་བརྟས་པའི་
སྣང་བ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་སྔགས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རྟེན་དེས་ཡུན་རིང་ཏུ་འཚོ་ཞིང་ངེས་པར་ལམ་གོང་མའི་སྐལ་བ་ཅན་ཡིན་པས། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ཐུན་མོང་
པས་ཐོབ་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་སོགས་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བསོད་ནམས་དང་མི་གཡོ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་པས་འཕངས་པའི་བསྒྱུར་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི། བསྒྱུར་ཀྱང་སེམས་དུག་གསུམ་དུ་རེད་པ་ལས་ནི་ངན་སོང་ཉིད་དེ། 
24-403
ལས་དང་འབྲས་བུའི་ངེས་པ་ནམ་ཡང་མི་འདོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ངན་སོང་གི་གནས་དེ་ཉིད་དུ་འདོད་ལྷའི་ཤ་ཚུགས་ཀྱིས་རྣམ་སྨིན་མྱོང་བ་དག་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སེམས་མ་བསྒྱུར་
ན་ཞལ་ཕྱག་བསྒྱུར་བའི་རྟོག་པའི་གསལ་སྣང་གིས་མ་སླུ་ཞིག་གུ། ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ལུས་བདག་པོར་གྱུར་པ་ལས་སྣོད་སྣང་བ་བཞིན་དུ། ལུས་ཀྱི་དབང་ལས་སྣང་བའི་གཞལ་ཡས་ཁང་བསྒོམ་
པ་དང་། རྩ་ཁམས་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་བ་དང་། བྱེད་ལས་ཀྱི་ངེས་པ་དང་བསྟུན་པའི་ལྷ་ཞལ་ཕྱག་ཅན་དུ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་བཞག་ཕྱི་ལ་ཞེན་པ་དག་ནང་ལ་ཡང་དག་པར་དྲང་
བའི་ཐབས་ཁོ་ནར་གསུངས་ཤིང་གྲུབ་པའི་སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་གིས་ཀྱང་བཀྲལ་ཏེ། འདིའི་བསྒོམ་ཚུལ་ནི། རྔུལ་ཚོན་མཚན་མ་སོགས་དམིགས་རྟེན་དུ་བྱས་པ་བསྒྱུར་ཏེ་བསྒོམ་པའི་ཚབ་ཏུ་ལུས་གཞག་པས་ཅུང་
ཟད་ནང་ལ་ཉེ་ཞིང་གཞན་རྟོག་རགས་པ་གཅོད་ནུས་པའི་ཆ་ནས་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ནང་དུ་བཞག་ལ། དོན་ལ་གདགས་གཞི་རྫས་ཡོད་ལ་དགོས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཟབ་མོ་བསྐྱེད་རིམ་ཞེས་
བསྙད་པ་སྟེ། འདི་འདྲ་བ་དེ་ནི་བུམ་དབང་འབའ་ཞིག་གི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཟབ་མོ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་འདི་ལ་གོམས་པ་དག་ལས་ལུས་ཀྱི་གནས་དེ་དང་དེར་ཁམས་རླུང་འདུས་པ་ལས་ལྷའི་གསལ་སྣང་འཆར་བ་དང་། 
24-404
ཕྱིས་སམ། གཞན་དུ་མ་བཅོས་པའི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་ན་ཡང་། སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་སྣང་བ་ཁམས་འདུས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ལས་འཆར་བ་དག་ཇི་ལྟར་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ལས་རྨི་ལམ་
གྱི་སྣང་བ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་ནི་ཡོད་པར་སྣང་ངོ་། །ལྷ་ཁམས་དང་སེམས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ལས་སྣང་བར་ཤེས་ཏེ། དེ་འདྲ་བའི་ཚོགས་པ་ལས་གཞན་པའི་ལྷ་མི་ཚོལ་བའི་བློ་ཅན་དག་ལ་
ནི། རྩ་ཁམས་རྣམས་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་པ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་བརྟགས་པ་མི་འདོད་པ་དེ་ནི། གསང་དབང་ལ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི། ཟབ་པ་རྫོགས་པའི་ཆར་གཏོགས་པ་དག་གི་དབང་དུ་ཡིན་ནོ། །
སེམས་ཉིད་ལྷར་ཤེས་ཤིང་དེ་ཡང་སྣང་བ་ལས་གཞན་དུ་མ་རྙེད་པའི་གང་ཟག་མཆོག་དག་ལ་ནི། ལུས་སུ་མ་ཟད་བརྟན་གཡོར་སྣང་ངོ་ཅོག་ལུས་དཀྱིལ་ལམ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་
ཏེ། འདི་ནི་མི་ཕྱེད་པའམ་རྡོ་རྗེའི་ལུས་དཀྱིལ་ཡིན་པས་བཏགས་པ་ཐམས་ཅད་ཞིག་པའི་ཕྱིར་དབང་བཞི་པ་འབའ་ཞིག་གི་ལམ་གྱི་ཟབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

直译：
轮回的快乐以其特殊性吸引人心而转变时，将成就与色究竟天诸神同等福报的住处、身体和受用，而且对大多数人来说，会呈现为自己所修持的本尊坛城的住处、身体和受用。然而其本质具有三界的特征，因为这仅仅是欲望贪执等分别念增强力量的显现而已。尽管如此，由于密咒加持力的缘故，依靠这种依处能长久存活，且必定具有修持更高道路的福分，因此超胜于通过共同世# 藏文直译成简体中文
被轮回中殊胜安乐吸引而转变的人，能获得与色究竟天诸神同等福德的住处、身体和受用，而且大多数人会显现为他们所修持的本尊坛城的住处、身体和受用。然而，其本质仍具有三界的特征，因为这只是欲望执着等增强的分别念所产生的显现而已。尽管如此，由于咒语加持的力量，依靠这种依处能长寿，并且必定拥有修持更高道路的福分，因此超胜了通过世间共同道路所获得的世间诸神等。
这是指由具有福德和不动特质的思维所引发的转变道路，而非指虽然转变但心被三毒所染的情况，那只会导致恶趣，因为业果的必然性永远不会消失。因此，在恶趣之处也可能以欲界天神的形象感受果报。所以，如果心没有转变，不要被面相手印转变的清晰观想所欺骗。
正如外在世界因身体成为主宰而显现为器世界，同样，修持身体所依显现的宫殿，以及将脉、元素等观想为具有面相手印的本尊，这些都是将外在的执着正确引导向内在的方法，这也是一些成就上师所解释的。
这种修法是用身体代替彩图或标记等所缘对象进行观想转变，因此稍微更接近内在，且能从切断粗大分别念的角度来说，相较于前者被视为内在修持。实际上，它需要依赖实有的基础，因此被称为"甚深生起次第"。这种方法仅属于瓶灌的甚深法门。
熟悉这种修法的人，会因身体特定部位的元素和气聚集而生起本尊的清晰显现。之后或在其他时机，当不加改造地修持坛城时，也会从先前习气引发的显现中，通过元素聚集的缘起而显现，就像从睡眠中产生梦境的显现一样。
了知本尊、元素和心识的缘起而显现，对于不寻求此类聚合以外之本尊的智者而言，脉和元素就是坛城，不需要其他的构想。这属于密灌分为两部分中的深圆满部分。
对于了知心性即本尊，而本尊又不离显现的殊胜补特伽罗而言，不仅是身体，一切坚固和流动的显现都是身曼荼罗或自性成就的坛城。这是不可分离的或金刚身坛城，因为一切假立都已消融，所以只属于第四灌顶道路的甚深法门。


 ། དེ་ལྟ་བུའི་ཟབ་པ་དག་ཀྱང་
སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འགྱུར་མི་འགྱུར་ནི་ངེས་པར་སྒོམ་པ་པོའི་བློའི་རིམ་པ་ལས་ལྟོས་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་རྩ་ཁམས་དང་བཅས་པའི་སྟེང་དུ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་འཁོར་ལོ་ངོ་འཕྲོད་དེ། དེར་བློས་བཞག་ཙམ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར་བསྒོམ་ཤེས་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ནི་ཟབ་མོ་བསྐྱེད་རིམ་དུ་འགྱུར་ལ། 
24-405
རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་འཁོར་ལོ་བཅོས་མིན་དུ་ངོ་འཕྲོད་ནས་སྐྱོང་ཤེས་ན་ནི་རྫོགས་རིམ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། གཞན་དུ་ལུས་ལ་དེ་དང་དེའི་དག་པ་བརྩི་བ་ཙམ་ཞིག་སྙིང་ལ་བཀོད་ནས། ཕྱི་
དཀྱིལ་ཉིད་བསྒོམ་པ་ན་ནི་ལུས་དཀྱིལ་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ལུས་ཀྱི་དག་པ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་ཕྱིའི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་གྲུབ་པས། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལུས་དཀྱིལ་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར། ཅི་སྟེ་ལུས་དཀྱིལ་
ལ་ལུས་རྒྱུར་བྱས་ཏེ་གཞལ་ཡས་ཁང་སོགས་བསྒོམ་པས་མི་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། རུས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཀ་བ་རྡོར་འཕྲེང་འཛིན་མའི་གཞི་དང་རྩིག་པར་བཅས། ཞེས་སོགས་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་དག་པའི་དོན་
ཀྱང་དེ་ལ་དེ་བདག་པོར་བསྒྱུར་བའི་དོན་གྱིས་རྒྱུར་བྱེད་པ་ལ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཆོས་མཚུངས་ཙམ་ལས་ཡིན་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་
པ་ལ་བྱིས་པའི་མུ་ཅོར་གྱི་ལན་བླན་ཀྱང་བཞད་གད་ཀྱི་རྒྱུར་ཟད་དོ། གཉིས་པ་ངག་སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་འགོག་པ་ཟབ་གསལ་གཉིས་མེད་ནང་གི་རྟེན་འབྲེལ་ནི། ངག་རྡུལ་གྱི་ཆོས་མཆེད་པའི་
དབང་ལས་སྣང་བའི་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་གནད་བཅིངས་པ་ལས་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མཁྲིས་པ་འཕེལ་བའི་མི་ལ་དེའི་རྩ་རླུང་ཁམས་ཐམས་ཅད་མཁྲིས་པས་བདག་པོ་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་ཀུན་འབྱུང་གི་ངེས་པས་ཁུ་རྡུལ་རླུང་གསུམ་གནས་སྐབས་སོ་སོར་བདག་པོར་གྱུར་པ་དང་། 
24-406
གནས་སྐབས་གང་དང་གང་གི་དེ་དག་གསུམ་འདྲེས་པའི་གནས་སྐབས་ཏེ་བཞི་ལ་དེ་དང་དེའི་རྡོ་རྗེ་བཞིར་མིང་བཏགས་བདག་གནད་བཅིངས་པས་སོ་སོའི་ནང་གསེས་ཀྱི་དགའ་བ་བཞིའམ། རང་སའི་རྣལ་འབྱོར་
བཞི་འཆར་ཞིང་དེ་ལས་རང་སའི་སྐུ་བཞི་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་སྤྱིའི་ངེས་པ་ཡིན་པས་ན། རྡུལ་སྣང་ཆ་ལ་རང་སའི་ཁུ་བ་བདག་པོར་གྱུར་པའི་ཆོས་ལས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྡང་བའི་
ངེས་པས་རྩ་འཆིང་བ་ལུས་དབེན་ནམ་སྒྱུ་ལུས། གཙོ་བོར་རྩ་དང་ཁུ་བའི་བྱེད་པ་འཆིང་པ་ལས་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བཞག་ཅིང་ཀུན་འབྱུང་གི་ངེས་པས་གསུང་ཐུགས་སུའང་མི་འགལ་ལོ།
དེ་ལ་ཡང་སེམས་ཇི་ལྟ་བ་ཤེས་པས་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཇི་སྙེད་པ་རང་བབས་སུ་བཅིངས་པའི་སྦྱོར་བས་འོད་གསལ་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི།
དེ་ལྟར་མ་ཤེས་པར་ཁམས་རླུང་གི་འཆར་སྒོའི་འདུ་འཕྲོད་བསྒུགས་པའི་འོད་གསལ་ཉི་ཚེ་བས་ནི་མྱོང་ཞེན་དག་པ་དང་། སྣང་བ་སྒྱུ་མ་མངོན་དུ་འགྱུར་བའང་དཀའོ། །དེ་ནི་ཟབ་མོའི་བུམ་དབང་
གི་ལམ་དང་། རྩ་ལས་རླུང་རྡུལ་ངག་གི་ཆོས་འཆིང་པའི་རིམ་པ་ལས་ནི་ངག་དབེན། རྩ་བ་ཡན་ལག་གི་རླུང་བཅུ་དབུ་མར་བྱེད་ཅིང་དེ་ཡང་འཁོར་ལོ་སོ་སོའི་ལྟེ་བར་འཆིང་པ་ལས་གསུང་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་གཞག་ཅིང་ཀུན་འབྱུང་གི་ངེས་པས་སྐུ་ཐུགས་སུ་ཡང་མི་འགལ་ལོ།

直译：
这样的甚深修法是否能如实理解，必定取决于修行者心识的层次。如果能在身体、脉和元素的基础上认识到能依所依的坛城，并且不仅仅是心识安立而已，而是懂得如何真正修持，那就成为甚深生起次第；
若能认出自然成就的无造作坛城并懂得如何护持，那就是圆满次第。反之，如果仅仅记住身体的这种那种清净观，然后修外在坛城，这并不成为身坛城，因为没有依赖身体清净的外坛城是不存在的，否则一切都将成为身坛城。
如果有人说身坛城是以身体为因而修持宫殿等，与普通修法不同，那么"诸骨为柱，持金刚鬘女为基础和墙壁"等宫殿清净的含义，难道不是指将身体转变为彼等本尊的主宰意义上作为因吗？如果仅仅是相似之处，那就会导致无穷后退的过失。因此，对金刚乘作出幼稚的胡言乱语回应只会成为笑柄。
第二，分别检验语言的甚深光明无二内在缘起：语言微尘法生起的力量所显现的梦境状态，通过束缘要点而体验为明空双运的特质。就像胆汁增盛的人体内一切脉、风、元素都被胆汁所主宰一样，通过脉、风、明点的生起规律，精液、红菩提和风这三者在各个阶段分别成为主宰，以及在各个阶段这三者混合的状态，这四种情况被命名为相应的四金刚，通过束缘要点，各自内涵的四喜或各自的四瑜伽会显现，由此现前各自的四身，这是共同的规律。
在尘相部分，束缘各自精液主宰的法从而显现如幻的规律，束缘脉称为身远离或幻身；主要束缘脉和精液的作用，被安立为身金刚瑜伽，根据生起规律，语和意也不相违。
在此也需要通过了知心的本来状态，将心的一切变化自然束缘的修习，从而自然成就现前光明。若不这样了解，仅仅等待元素和风的生起汇合之门的部分光明，则难以净化经验执着和现前如幻显现。
这是甚深瓶灌道路，束缘脉中风尘语言之法的次第是语远离；将根本和支分的十种风引入中脉，并且束缘在各轮的中心，安立为语金刚瑜伽，根据生起规律，身和意也不相违。


 །
24-407
གཡས་རོ་མ་གཟུང་བ་ཡུལ་གྱི་ཆ་ལ་འབྱུང་བ་ལྔ་དང་། གཡོན་རྐྱང་མ་འཛིན་པ་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཆ་ལ་ཡེ་ཤེས་ལྔར་ཕྱེ་བ་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྣང་བ་གཉིས་མེད་
དུ་སྦྱོང་བ་ནི་དབུ་མར་བྱེད་པའི་དོན་དང་། ཁམས་དྲུག་གི་འཛག་པ་བཅིངས་པ་ལས་རང་རིག་ཏུ་བརྟན་པར་བྱེད་པ་ནི་འཁོར་ལོའི་ལྟེ་བར་འཛིན་པའི་དོན་ཏེ། བེམ་རླུང་རྩ་སྦུབས་སུ་བཅུག་
ནས་གནས་སོ་སོར་སྡོམ་པ་ཁོ་ན་ལ་མི་བྱ་སྟེ། དངས་མ་མ་འཆིངས་པས་འཁོར་བར་འཁྱམས་ཀྱི། བེམ་རླུང་སོགས་འཆིངས་པ་ཙམ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་ལས། ཕྱེ་བ་སོགས་དུད་འགྲོ་སྟོབས་ཆེ་བར་
མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། དངས་མའི་རྩ་བ་རྡུལ་ཉིད་འཆིང་བ་ལས་སེམས་དབེན་གཏུམ་མོའི་ཐབས་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་རགས་པར་རྩལ་རྫོགས་པ་དེ་ཉིད་བདེ་ཆེན་ཡིན་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་སྟེ།
རགས་པ་ལས་ཡེ་ཤེས་འཆིང་བའི་གནད་ཀྱིས་ཐུགས་རྡོ་རྗེར་བཞག་ཅིང་ཀུན་འབྱུང་གི་ངེས་པས་སྐུ་གསུང་དུ་ཡང་མི་འགལ་ལོ། །འདི་ལ་བདེ་ཆེན་སེམས་དབེན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་འདོད་ཆགས་ཉིད་ཆགས་
པ་ཆེན་པོར་དག་དགོས་ཀྱི། ཞུ་བདེ་མྱོང་བཅས་ལ་སེམས་ཟིན་པ་ཙམ་གྱིས་སེམས་དབེན་དུ་མི་འགྲོ་ལ། འདི་ལས་ནི། རྡོར་བཟླས་ཀྱང་རླུང་སྔགས་མི་ཕྱེད་པ་བེམ་རླུང་ཁོ་ན་ལ་རྟོག་བཟོས་བྱེད་པ་ལ་མི་གཟུང་གི །
24-408
རླུང་སྔགས་ཀྱི་གནས་གཞན་ཞིག་གོ་ན་གཏུམ་མོ་དང་རྡོར་བཟླས་གནད་གཅིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། གསུམ་པ་ཡིད་སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་འགོག་པ་ཁ་སྦྱོར་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསང་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ནི།
ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཡེ་ཤེས་དང་བཞི་དག་བྱ་གཉིད་སྟུག་གི་གནས་སྐབས་དག་བྱེད་ཉེར་ཐོབ་ཕྱག་རྒྱ་གསུམ་དང་སྦྱར་ནས་རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་སྟེ་དེ་
ཡང་ཡེ་ཤེས་དང་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་རང་ལུས་ཐབས་ལྡན་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་དག་ནི་ཐོག་མར་བརྡ་སྤྲོད་ཅིང་གོམས་པར་བྱེད་དུས་ཀྱི་དབང་དུ་གྲོལ་ལམ་པ་ལ་
གཙོ་བོར་བཤད་ཀྱི། དངོས་བཞི་ནི་ཤེས་རབ་ལས་རྒྱ་ལས་རྙེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལ་བཞག་གོ །དེའི་ཕྱིར་ལམ་འདི་སྔགས་ཀྱི་ལམ་མཐར་ཐུག་ཏུ་གོ་བ་དག་གིས། ལས་རྒྱ་ལ་མ་བསྟེན་པར་
སྔགས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མེད་ཅེས་སྨྲས་ཏེ། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྷག་མེད་པའང་འཚང་རྒྱ་བ་ན་སྔགས་ཀྱི་ལམ་ལ་བསྟེན་པར་འདོད་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་སླར་མི་ལྡོག་
པར་སྤངས་པ་དེ་དག་གི་ལས་རྒྱ་བསྟེན་ཚུལ་ངེས་པར་འཆད་དགོས་སོ།

直译：
右脉罗摩抓住对境部分为五种元素，左脉刚嘎执持能境部分分为五种智慧，在不清净阶段将二取显现净化为无二，这是引入中脉的含义；束缘六界的流泄，使自证坚固，这是在各轮中心执持的含义。这不仅仅是将实体风引入脉管后在各处约束，因为若不束缘精华，将在轮回中漂泊；仅仅束缘实体风等，连瑜伽士也不如大力的畜生，这是亲证所成立的。
束缘精华之根本尘相，通过猛火瑜伽方便使粗大贪欲圆满显发，现证此即是大乐，通过从粗相束缘智慧的要点，安立为意金刚，根据生起规律，身和语也不相违。在此，大乐成为心远离，需要贪欲本身清净为大爱，仅仅体验融化之乐并保持心的觉知，不足以成为心远离。由此可知，金刚诵也不是仅仅对实体风进行分别构作，不能这样理解；如果了解风咒的另一种情况，则猛火瑜伽和金刚诵会成为同一要点。
第三，分别检验意识的双运三摩地秘密缘起：将身语意三者加上智慧为四，以近得（黑暗）作为净化深度睡眠状态的净化者，与三种手印相结合，体验为觉性空性双运的特质。虽然依靠自身具有方便的智慧手印和三昧耶手印，但这些主要是为了初学者传授标志并熟悉时，对于解脱道行者而言；实际四种是安立在从智慧业印中获得的智慧本身。
因此，将此道路理解为密乘究竟道路的人们说："不依靠业印，无法现前密乘菩提。"如果认为声闻缘觉阿罗汉在无余涅槃中也需依靠密乘道路成佛，那么就必须解释这些已永不退转地断除苦蕴的圣者们如何依靠业印的方法。
;


 །འདི་ལ་ཡང་དཔེའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དང་པོ་ལ་ཞུ་བདེ་ལྷན་སྐྱེས་དེ་ཉིད་ཆོས་སྐུ། ཁམས་ལོངས་སྐུ། 
24-409
ཐིག་ལེ་མཚོ་སྐྱེས་ཀྱི་ཞིང་དུ་རྣམ་པར་རོལ་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་། ཕྱི་མ་དབྱེར་མེད་པའི་བདེ་སྐུ་འབའ་ཞིག་གི་དབང་དུ་བཞག་ནས། དང་པོ་དེ་ལྟར་ཞུ་བའི་བདེ་བས་གཟུང་འཛིན་ཕྲ་
རགས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཏེ་གཉིས་སྣང་ཕྲ་བའང་གཅོད་པ་གཉིད་འཐུག་གི་རང་བཞིན་མངོན་གྱུར་པའི་ཆོས་སྐུ་ཡིན་ཀྱང་། ཐིག་ལེ་ལུགས་འབྱུང་གི་རྩ་བ་སྤྱི་བོའི་དཀར་ཆ་བད་ཀན་ང་བདག་གི་རྟེན་
དུ་གྱུར་པ་ཡུལ་ཅན་འཛིན་པའི་ཆོས་སུ་གྱུར་པ་དག་གིས་བསྐྱེད་པས་མྱོང་ཆ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོག་པའི་ཁ་ཟས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེའི་ཡེ་ཤེས་སུ་བཞེད་པ་ཡིན་ལ། དབང་གསུམ་
པའི་ལམ་དུ་བཞག་ཅིང་། རགས་པ་ལས་ཡེ་ཤེས་འཆིང་ནུས་པ་དག་གི་དབང་དུ་ནི། ལས་རྒྱ་དང་ཕྲད་པའི་བདེ་བ་གཡོ་བ་ཉིད་ནས་རགས་པར་རྩལ་རྫོགས་ཤིང་འཆིང་ནུས་པ་དང་། དེའི་རྣམ་
ཉེད་དང་། རྣམ་སྨིན་ཙམ་ནས་འཆིང་ནུས་པ་སོགས་དུ་མ་སྲིད་པའི་ངེས་པས། དགའ་བ་དང་པོ་དང་། གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པ་ནས་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་སུ་འཆིང་བ་དག་ཡོད་ཅེས་བཞག་སྟེ། དེ་
བས་ན་རགས་པ་ཡེ་ཤེས་སུ་འཆིང་ནུས་པ་དེ་ནས་ནི་རྟེན་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་པ་དག་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་གང་དུ་བྱུང་ཀྱང་ལུགས་བཟློག་སྟེ། དོན་ལ་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ནི་དུག་གསུམ་གང་ལས་རྙེད་ཀྱང་ལུགས་བཟློག་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་ཕྱིར་རོ། །
24-410
སེམས་དག་པར་བྱེད་པ་ལ་དེ་གང་གིས་མ་དག་པ་བྱས་པའི་ཚོགས་པ་གཅིག་པའི་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་ངེས་པ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགོངས་པའི་སྐད་གཞན་དུ་བསམ་པ།
རྩ་ཆུ་རྒྱུས། ཡི་གེ་ཡིག་གཟུགས། རླུང་འབྱུང་འཇུག་གི་མཚན་ཉིད་ཅན། ཐིག་ལེ་དཀར་དམར་གྱི་སྙིག་མ་སོགས་ཁོ་ནར་བཟུང་བའི་དབང་ལས་ཡིན་ཏེ། སྨྲ་བ་པོ་དེ་དག་གིས་ནི་རྩ་སྤྲུལ་སྐུ་
སོགས་དང་། ཁམས་གསུམ་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་དེ་དག་གིས་བྱས་པ་སོགས་མཐའ་དག་ཕྱོགས་ཡང་མ་མཚོན་ཞིང་། ཡི་གེ་འདུ་བྱེད་ཕུང་པོར་གཏོགས་པར་ཆོས་མངོན་པར་གྲགས་པ་ཙམ་ཡང་མ་ཚོར་བར་ཟད་
དོ། དག་པའི་དབང་ལས། རྩ་དབུ་མ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་དང་། དངས་མ་བདེ་ཆེན་གྱི་ཐིག་ལེ་དང་། གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བའི་སེམས་རྣམས་ཀྱང་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། དེ་བས་ན་སེམས་ཀྱི་
གཟུང་འཛིན་དག་ན། རྩ་ཐམས་ཅད་དབུ་མ། རླུང་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་། ཐིག་ལེ་ཐམས་ཅད་བདེ་ཆེན་དུ་འཆར་བ་ཡིན་ཏེ། དེང་སང་ནི། རོ་རྐྱང་གི་རླུང་དྷཱུ་ཏཱིར་ཆུད་པ་གཟུང་འཛིན་
དབུ་མར་རོ་མཉམ་པ་ལ་མ་གོ་བར་རོ་རྐྱང་གི་རླུང་གཉིས་ལུས་དབུས་ཀྱི་རྩ་དྲང་པོ་ཞིག་ཏུ་རྒྱུ་མ་ཕུས་བཏབ་པ་ལྟར་དགང་རྒྱུ་ཡོད་པར་གཟུང་ནས་མི་ཤེས་བཞིན་དུ་གནད་བཅིངས་པར་རློམས་པ་ཕལ་ཆེར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རླུབས་སུ་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ།

直译：
对于这一点，就譬喻俱生的角度而言，首先，融化之乐的俱生即是法身，元素是报身，明点在海生刹土中游戏为化身，后者则安立为不可分离的乐身。首先，如前所述，通过融化的乐收摄一切粗细二取，斩断微细的二现，成为深度睡眠自性现前的法身。然而，明点顺行的根本，顶轮白分、体现自我的痰液所依，成为能取境的法，由此产生的体验部分，成为分别念的食物，因此被认为是比喻智慧，安立为第三灌顶的道路。
就能够从粗相束缘智慧者而言，与业印相遇的动摇之乐本身圆满显发为粗相并能够束缘，以及其表象和仅从异熟也能束缘等多种可能性的规律，安立为从第一喜、第二喜、第三喜束缘为自性俱生。因此，能够将粗相束缘为智慧的人，一切所依的元素都主要成为清净元素，无论从何而生皆为逆行，因为实际上无我特质的离二取心，无论从三毒中何者获得，都是逆行智慧。
若要净化心，而不了解是什么样的脉、风、明点集合使之不清净的规律，就会误解如来密意的另一种表达方式，执着脉为水道、字为字形、风为出入特征、明点为白红精华等。那些论者甚至未能表达出脉为化身等，以及三界由那些脉风明点所造等的任何方面，甚至连字归属于行蕴，在阿毗达磨中所公认的事实都未察觉。
从清净的角度，中脉、智慧风、大乐精华明点、离二取心都是同义词。因此，当心的二取清净时，一切脉都是中脉，一切风都是智慧风，一切明点都显现为大乐。然而，如今不了解"罗刚二脉的风入于中脉"是指二取在中脉中平等，而是执着认为罗刚二脉的风要充满身体中央的一条直脉，如同灌满肠子一般，在不知情的情况下自以为束缘要点，大多数人都陷入颠倒的漩涡中。


 །
24-411
ལམ་གོང་མ་གསུམ་རིམ་གྱིས་སམ། ཐོད་རྒལ་དུའམ། རྒྱུད་སྨིན་པ་དག་དང་པོ་ནས་རིམ་པ་འདི་ཉིད་དུ་ཞུགས་ཀྱང་རུང་སྟེ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གདོད་མའི་བབས་འོད་གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཕྱག་
རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་བཞི་པའི་གནས་སྐབས་དག་བྱེད། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་དབང་བཞི་པའི་ཉམས་ལེན་ཏེ། གཞིའི་གནས་ཚུལ་འདི་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་མ་
གྱུར་པ་ལས་སངས་རྒྱས་དང་འཁོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལམ་གྱི་རིམ་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངེས་པ་འདི་ལ་བཀྲི་བའི་ཐབས་མཁས་ཀྱི་རིམ་པ་ཡིན་པས། རང་སའི་འབྲས་བུའི་རྣམ་གཞག་སོགས་དེ་
ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེད་དཔོན་ཐབས་ལ་མཁས་པས་གླིང་བར་དུ་རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་རེ་བསྐོང་བ་དག་སྤྲུལ་པའི་སྒྱུ་མ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་ཡིད་བཞིན་མ་རྙེད་པར་དེ་ཐམས་ཅད་
ཀྱིས་ཀྱང་འདོད་དགུ་ཡིད་བཞིན་མི་སྦྱིན་པས་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་དོན་མ་རྙེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བླ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་ཡང་ངེས་པ་རྙེད་དཀའ་སླ་དབང་པོའི་རིམ་
པ་ལས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་མོ་འབྱུང་བ་རེངས་པའི་སྣང་བ་ལ་ངོ་འཕྲོད་པ་དང་། གཡོ་བཅས་ཐལ་བྱུང་གི་སྣང་བ་ལ་ངོ་སྤྲོད་པའི་འཆད་སྒོ་གཉིས་འབྱུང་མོད། སྔ་མ་ནི་ད་དུང་གཞི་འབྲས་དོན་གཞན་གྱིས་ཞེན་པ་ཨ་འཐས་ཀྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ད་ལྟའི་སྣང་རྒྱུའི་ཐོག་ཏུ་ངོ་མི་འཕྲོད་པ་དག་གིས་དབང་དུ། 
24-412
འགྱུ་བ་རགས་པ་བཀག་པའི་དངོས་སྣང་གི་སྟེང་དུ་ངོ་སྤྲད་པས་ཡིད་ཆེས་རྙེད་སླ་བའི་དབང་དུ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ནི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཤུགས་ཆེན་པོས་འབྱུང་བ་དག་མ་དག་གི་
སྣང་བ་ལ་རྩིས་གདབ་མེད་པར། ད་ལྟའི་སྣང་འགྱུར་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་དུ་ངོ་སྤྲོད་པས་ཚེགས་ཆུང་ངུས་དོན་ཆེན་པོ་བདེ་བླག་ཏུ་གྲུབ་པ་སྟེ། དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་སྨིན་པ་དག་གི་དབང་
དུ་ནི་ཡིན་ལ། གཉི་ཀའི་འང་རྩ་བའི་ངེས་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དེ་ནས་སྟོང་གཟུགས་ཉིད་ཀྱི་རྩ་བའང་། སེམས་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངེས་པས།
དེའི་འོད་རྩ་རླུང་གི་རྟེན་འབྲེལ་ལས་སྣང་བ་འདི་མཐའ་དག་པྲ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བུ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་གནས་ཤིང་། དེའི་གནད་ཀྱིས་བཙན་ཐབས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་རླུང་ཅུང་ཟད་རེངས་ནའང་། དེའི་རང་
གཟུགས་རྟགས་སྣང་དུ་འཆར་བ་འདིས་མཚོན་ལ། དེ་ཡང་རྩ་བ་ཟུང་འཇུག་གི་ངེས་པར་མ་ཤེས་ན་རྟགས་སྣང་ལ་སྙིང་པོ་མེད་ཅིང་། ཤེས་ན་རྟགས་སྣང་དང་སྟོང་གཟུགས་ད་ལྟར་གྱི་སྣང་བ་
མ་འགགས་པ་འདི་མཐའ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་མོ་དང་མཉམ་པར་སྦྱར་བ་ལས་བྱུང་བའི་འཛག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལུགས་ཟློག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་གི་ངེས་པ་ཅན་འཁོར་ལོ་དྲུག་གི་ལྟེ་བར་ལས་རླུང་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་པ་ཟུང་རེ་འཛག་མེད་དུ་འཆིངས་པའི་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་དེ་སྙེད་ཟུང་ལ་ས་གཉིས་གཉིས་སུ་བཞག་པས་ས་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་མཐར་ཐུག་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྟེར་བ་པོ་དེ་སྙེད་བགྲོད་པའི་དུས་ཀྱང་། 
24-413
ལོ་བརྒྱའི་དབུ་མའི་རླུང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པ་ནི་ལོ་གསུམ་ཕྱོགས་གསུམ་སྟེ། དེ་དག་ཟག་པ་ལས་འཆི་བ་དང་། འཛག་མེད་དུ་འཆིངས་པ་ལས་འཆི་མེད་སྟེར་བའི་ངེས་པས་ལོ་གསུམ་ཕྱོགས་གསུམ་
མོ། །འདི་ཡང་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པའི་དུས་ཀྱི་ངེས་པར་སྣང་བས། ཚེའི་ངེས་པ་དེ་བས་བྲི་བར་ཡང་ལོ་གསུམ་ཕྱོགས་གསུམ་གྱི་སྟོབས་བརྩི་བའི་ངེས་པ་ཁོད་དུ་ཆུད་དགོས་པར་སྣང་ངོ་། །འདི་གསུམ་
རིམ་པ་བཞིན་དགེ་འདུན་དང་། ཆོས་དང་། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དགོངས་པའི་སྐད་ཀྱི་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་ཞིང་སྦྱོང་བ་དང་། སྨོན་ལམ་རྫོགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་
སྟེ། རྣམ་པ་འདི་གསུམ་གྱི་སྦས་པ་བཤད་པའང་དེ་ཀར་ཟད་དོ།

直译：
上述三种高级道路，无论是渐次进入，跳跃式进入，还是成熟根器者从一开始就进入此阶段，都需认识心性的本初状态，即具有光明特质的大手印，与第四阶段的双运状态作为净化者，自然成就为大乐之身，这是第四灌顶的修持。由于现前或未现前这种基础状态而成为佛或轮回，因此所有这些道路次第都是将人引导至这一确定性的善巧方便次第。
各自的果位安立等所有这些，就像善巧方便的船长在前往珍宝洲途中变幻出一个个珍宝岛一般，若未找到如意心宝，所有这些都不能如愿给予所求，因此因未找到所求目标而只是有上的状态。
对于这点，根据根器利钝难易了解确定性的次第，大手印有两种教授方式：一种是在静止显现上认识，一种是在动态突然显现上认识。前者是针对那些因基果分别的执着习气而无法在当前的变化显现上认识的人，通过阻断粗动，在实相显现上指认，使他们容易获得信心。后者是针对完全成熟根器、强力出现的人，不计较清净不清净的显现，直接在当前变化显现上指认，以小功夫轻松成就大义，这是针对极其成熟根器者。两者在根本确定性上没有丝毫差别。
从此，空形的根本也是由心不变之乐自然成就的确定性，其光芒从脉风缘起而显现，如同水晶般自然住于一切显现中。因此，即使通过强制方法使风稍微凝滞，其自形也会显现为相应征兆，这是一种表征。如果不了解双运的根本确定性，则征兆显现毫无意义；若了解，则征兆显现和空形就是当前一切未阻断的显现，这是根本原因。
因此，与大手印双运而生的无漏智慧，具有逆行不退转的确定性，在六轮中心将一千六百对业风束缚为无漏，这些不变之乐的数量，每两对配一地，共立十二地，究竟成佛果的过程，将百年中脉风汇总为一方，即三年零三个月。由于漏失导致死亡，无漏束缘带来不死的确定性，故为三年零三个月。
此外，由于显现为百年寿命时期的确定性，寿命若少于此，也需了解三年零三个月力量计算的确定性。这三种依次称为念僧、念法、念佛，这是密意语的表达。此外，净化刹土、圆满愿力、成熟有情这三种隐义的解释也仅此而已。
;


། །།
༄། །རྟོགས་པ་གཞིར་བཞག་པ།
བདུན་པ་རྟོགས་པ་གཞིར་བཞག་པ་ནི། རྒྱལ་བ་རྣམས་དང་སྤྱོད་ཡུལ་གཅིག་པར་འགྱུར། ཞེས་པ་སྤོང་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་
དག་ལ་ཀུན་ཏུ་འོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་བཞག་ནས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་སངས་རྒྱས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་རང་བཞིན་དང་། འདིས་སངས་རྒྱས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ཚད་མེད་
ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཕྱེ་བ་ཅན་དག་རྫས་དང་ལྡོག་པའི་དབྱེ་བས་གཅིག་དང་ཐ་དད་དུ་སྨྲ་བའི་དབང་གིས་སྐུ་གསུམ་མམ་བཞིར་འདོད་པ་དག་གང་ཡིན་ཡང་རུང་། ངོ་བོ་དངོས་པོ་སྤྱིའམ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དྲི་མ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ནི་དྲི་མ་མཐའ་དག་དག་ཅིང་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་དོན་གྱིས་སངས་རྒྱས་དངོས་ཡིན་ཞིང་། 
24-414
དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ནང་ཁོ་ནའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་ལ། འོན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་གཞན་དོན་འབའ་ཞིག་གིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་
ཕྱིར། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ནུས་པའི་འཕེན་ཤུགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དག་ལས་ཇི་ལྟར་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུས་སེམས་ཅན་གྱི་རེ་བ་སྐོང་བ་ལྟར། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་
དེ་ཉིད་བདག་པོར་གྱུར་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྣང་བརྙན་སེམས་ཅན་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཉེར་ལེན་ལས་སྣང་བ་དག་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་ཉོན་མོངས་
པའི་སྒྲིབ་པས་རྣམ་པར་དག་ཀྱང་། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ས་བཅུ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྗོགས་པའི་སྐུ་མཚན་དཔེ་དང་། ཞིང་དང་།
ཆོས་དང་། འཁོར་དུས་སོགས་ངེས་པ་ཅན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཙམ་གྱིས་དག་པ་དང་། དེས་མ་དག་ཀྱང་སྤྱིར་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་དག་པ་དག་ལ་དེའི་ཆ་མཐུན་སྤྲུལ་པའི་
སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་མཛད་པའི་ཁྱད་པར་དག་སྣང་ལ། དེ་ལའང་རིགས་ཅན་སོ་སོའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་རྣམས་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དག་སར་ཆུད་པ་རྣམས་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཕལ་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ནས་འབྱུང་བ་ལྟར་སྣང་བ་ལས་ནི་དམན་ལ། 
24-415
ཉན་རང་ལ་སོགས་ལ་བལྟོས་ཏེ་ནི་དེ་དག་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་དག་སྣང་བ་སྟེ། དེའང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ཁོ་ནའི་རྐྱེན་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་
ཅན། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པ་དག་ཀྱང་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལས་མངོན་དུ་མཛད་དེ་ཤེས་བྱ་རིམ་གྱིས་མཁྱེན་པ་ཅན་དང་། མཁྱེན་པ་ཇི་ཙམ་པས་མངོན་རྟགས་སུ་གྱུར་པའི་
ཆོས་བདེན་བཞིས་བསྡུས་པ་དག་གསུང་ཞིང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ན་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་རྒྱུན་ཆད་དེ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ཙམ་དུ་སྣང་ལ། དེ་བས་
ཀྱང་སྐལ་བ་དམན་པ་རང་ཅག་ལྟ་བུ་རྣམས་ལ་ནི་ད་ལྟར་སློབ་དཔོན་གྱི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ལས་ཆོས་དེ་དང་དེ་སྟོན་པ་ལའང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བདག་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།

直译：
以证悟为基础
第七、以证悟为基础："与诸佛成为一境界"，这是针对断道而言，将普光佛地作为基础来解释。无论是认为成佛的自性身本质，以及由此成佛的法身，通过菩提分、无量等功德区分，依据事物和反体的区分，认为是一体或差别而主张三身或四身；其本质作为一般事物或心的无垢自性，由那些功德所彰显而现前，即是清净一切垢染、具足一切种类功德之义的真正佛陀。
因此，佛陀仅为内在境界所行，不成为有障者的境界。然而，诸佛完全由利他所区分，因此，从往昔愿力和大悲力不可思议的引发力，如同如意宝满足众生愿望一样，那智慧身成为主导，以身语意影像显现，从众生自身相续特殊成熟的亲因而显现。
首先，对于虽已清净烦恼障但仍被所知障所执持的特殊相续，即住于十地的菩萨，显现为具有相好、刹土、法、眷属和时间等确定性的圆满受用身。对于仅清净烦恼障者，以及虽未由彼清净但总体相续清净者，显现为相应的化身身语意和事业特征。
对于这些，又根据各种种姓相续的差别，对大乘者显现不可思议的身语意秘密，对入于地者显现如《大方广佛华严经》等所说的情形较为低劣。相对于声闻缘觉等，则显现他们无法想象的境界。其中，对于声闻们，显现为只具有自相续缘的苦蕴余留，从三昧中显现世间和出世间的智慧，渐次了知所知，宣说以所知程度而成为现证的四谛法，在完全涅槃时，于无余依界中断绝言说之流，仅显为入于寂定。
比这更为下劣根器的我等凡夫，如今虽显现为上师形象，在宣说各种法时，也是佛智慧作为主导。
;


 །
གོང་མའི་བུམ་དབང་ནས་རྒྱུད་སྡེ་འོག་མའི་བར་བསྒྱུར་བའི་ལམ་དུ་བྱས་པ་དག་ལ། པད་མོ་ཅན་གྱིས་སར་བཞག་ནས། བྱ་བའི་རྒྱུད་དུ་ནི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དང་། ལྷ་དེ་དང་དེ་དག་གིས་
དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་བཅིངས་པ་ལས་གཙོ་བོར་བཟླས་པའི་བསམ་གཏན་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་འབད་པས་རིག་པ་འཛིན་པའི་སའི་གནས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དུ་སྣང་བ་དང་། གཙོ་བོར་གཞན་དོན་གྱིས་སྒོ་རྣམས་གཟུངས་ཉིད་དུ་སྣང་བས་བྱེད་ཅིང་། 
24-416
གཞན་དག་ཕྱག་རྒྱས་ཀྱང་སྒྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བདག་གིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལས་སྣང་བའི་གནས་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དུ་སྣང་བ་ནི་སྐུ་དང་། གཟུངས་སྔགས་གསུང་། ཕྱག་རྒྱ་ཐུགས་སམ།
རང་སའི་སྐུ་གསུམ་མམ་བཞིར་འགྱུར་ལ། དེ་དག་ལྷར་སྣང་བའི་དབང་གཙོ་བོར་གཟུང་བ་ལས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རིགས་གསུམ་དང་། སྤྲུལ་སྐུའི་མཛད་པའི་དབྱེ་བས་དེ་དག་གིས་འཁོར་འཇིག་རྟེན་
པའི་རིགས་གསུམ་སྟེ་དྲུག་གིས་བསྡུས་ཤིང་། དེའི་གཙོ་བོའི་དབང་བསྟན་པ་ཉེ་བར་གཟུང་ནས་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱང་དྲུག་ལ་སོགས་པར་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་
དུ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་འདུག་ནས་ལྡང་བའི་སེམས་གསུམ་མངོན་དུ་བྱེད་ཏེ་དེ་ཉིད་ལྷ་དང་སྔགས་ཀྱི་
བསམ་གཏན་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་དང་སྦྱར་བ་དག་ས་ལ་འཇུག་པ་སོགས་སུ་གོམས་པ་ལས་ཇི་ལྟར་རིག་པར་བདེན་པ་མཐོང་ཞིང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་གྲུབ་པའི་ས་བཅུར་ཕྱེ་བ་
དག་བགྲོད་པའི་མཐར་ཀུན་ཏུ་སངས་རྒྱས་པའི་སར་ཡེ་གེ་བཞིའི་རིམ་གྱིས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་བཞི་མངོན་དུ་བྱས་པ་ལས། སེམས་གསུམ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལས། 
24-417
ལམ་དུ་ཇི་ལྟར། སྒྱུར་བ་དང་མཐུན་པའི་སྐུ་མི་ཟད་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་མ་ལུས་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ལྷར་སྣང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་འཁོར་ལོར་སྣང་
བ་དང་། གསུང་མི་ཟད་པ་ཡི་གེ་འཁོར་ལོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡི་གེའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྣང་བ་དང་། ཐུགས་མི་ཟད་པ་ཕྱག་རྒྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དེ་དག་ཕྱག་རྒྱར་
སྣང་བ་སྟེ། རང་སའི་སྐུ་གསུམ་མམ་བཞི་ལ་སོགས་པར་ཡང་འགྱུར་ལ། འབྲས་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་པོ་དེ་དག་གི་དབང་ལས་རིགས་ཀྱང་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ཞིང་རྗོད་བྱེད་ལ་ཡང་ངོ་། ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་
རྒྱུད་དུ་སྲིད་པ་ཐ་མ་པར་གྱུར་པ་ན་འོག་མིན་དུ་མངོན་བྱང་ལྔ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ལས་ལོངས་སྐུར་གྱུར་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
མཉམ་པ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པའི་བར་གྱིས་ཐོག་མཐའ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ། རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པ་
པོར་དབང་ཐོབ་ནས། ལོངས་སྐུ་ལས་སྤྲུལ་པའི་རིགས་ལྔ་ལས་སྐུ་རྩ་དཀྱིལ། གསུང་ཆོས། ཐུགས་གཟུངས། འཕྲིན་ལས་ལས་དཀྱིལ་གྱི་བར་དག་དུམ་བུ་བཞིས་འདུལ་བའི་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་དང་འཚམ་པར་རིགས་སོ་སོར་སྣང་ཞིང་། 
24-418
དེ་ཡང་རྒྱས་བསྡུས་བར་གསུམ་ལ་མོས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱས་པ་དང་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་གཅིག་སོགས་སུ་བྱུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཆོས་མཐའ་དག་ལྷ་དང་ཡི་གེ་
ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ཉིད་ལམ་དུས་སུ་ལམ་གྱི་ཆོས་མཐའ་དག་དེ་དང་དེར་བསྒྱུར་ཞིང་། གཞི་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཉོན་མོངས་བསྒྱུར་བར་ཡང་སོང་བས་ལམ་འབྲས་མངོན་རྟོགས་མཐུན་པར་འབྱུང་ཞིང་། དེ་ཐམས་
ཅད་ཀྱང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་དབྱིབས་རིགས་ལྔར་འདུ་ཞིང་། གདུལ་བྱའི་དབང་གི་དབྱེ་བསྡུས་རྗོད་བྱེད་དུམ་བུ་བཞིར་གནས་པ་ཡིན་ནོ།

直译：
从上师瓶灌一直到下部续部都转变为道路者，以莲花持（观音）安立，在事续中，通过本尊瑜伽，以及由各种本尊结三昧耶手印，主要精进于随一念诵禅定，显现为持明地位的处所、身体、受用，并主要以利他之门显现为陀罗尼，其他人也通过手印成就。
这也是，从自己现证真如而显现的处所、身体、受用为身，陀罗尼咒语为语，手印为意，或成为各地的三身或四身。以主要执持这些显现为本尊的力量，包含出世间的三部和化身事业差别的眷属世间三部，共六部所摄，古代诸上师依其主要力量所显示，也将能诠的续部分为六部等。
在行续中，超越世间一百六十种心等，安住于胜解行地而生起三心，现前与主要成为本尊和咒语禅定相结合，通过入地等熏习，随所了知而见真谛，分为神通等成就的十地，最终抵达普遍成佛地，通过四字次第现前四种证悟，由三心之真如证悟无垢特质，如同在道中转变般相应，显现为不尽身具大悲为心要，无余功德法以能依所依本尊显现而区分的坛城，不尽语显现为字轮坛城中一切果位功德显现为字轮坛城，不尽意显现为手印坛城中一切显现为手印，成为各地的三身或四身等。
依据这三种果位坛城的力量，种性也分为三种，表述方式也是如此。在瑜伽续中，成为最后有时，在色究竟天现前五种证悟而成为报身，在那一刻，成为一切如来平等性自性光明智慧的源泉，由此现前无始无终的大菩提心，获得宣说一切种性法的权力，从报身所化现的五部，从身根本坛城、语法、意陀罗尼、事业业坛城等四分，适合所化机的相续而显现为各种种姓。
这又因广、略、中三种信解差别而显现为广大坛城和四印合一等，一切身语意事业诸法全部显现为本尊和字等，在道时一切道法转变为彼等，相对于基础也转变烦恼，因此道与果的现观相应而生起，这一切也归摄为身语意功德事业形状的五部，依所化机的力量而区分，能诠为四部分。
;


 །བླ་ན་མེད་པའི་བུམ་དབང་དུ་སྣང་སྐབས་ཀྱི་
འབྲས་བུའི་སྣང་བ་རང་གི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཁོ་ནའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་བསྒྱུར་བ་ལས་འབྱང་བའི་རིགས་གཅིག་ནས་རིགས་བརྒྱའི་བར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྟེན་བརྟེན་པའི་ངོ་བོར་སྣང་བ་དང་། རིགས་
དེ་དག་ཀྱང་རྩ་ཁམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཁོ་ན་ལས་སྣང་བས་དེའི་རླུང་བཅིངས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ངག་སྔགས་དང་། ཡིད་རང་སའི་བདེ་སྟོང་དགའ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་རྣམས་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སམ་སྐུ་
གསུམ་དང་བཞིར་ཕྱེ་བ་རང་སའི་དབང་དུ་བྱས་པ་དག་ཡིན་ལ། གསང་བའི་དབང་གི་བྱང་ཆུབ་ནི། ངག་རྡུལ་གྱི་ཆོས་དག་པ་ལ་བཞག་པའི་ཕྱིར། ཡེ་གེ་འཁོར་ལོ་ཚོགས་ཆེན་གྱི་སར་བཞག་ལ། 
24-419
རྩ་དག་པར་བདག་རྐྱེན་ཅན་གྱི་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་པར་ཤར་བའི་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་དང་། གཙོ་བོར་རླུང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བས་སྐད་
རྣམས་པ་ཐམས་ཅད་པའམ་ལོངས་སྐུའི་སྐད་ཅེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་མགོན་པོ་བཞིའི་རྒྱུ་བའི་ངེས་པ་ལས་དང་། འཁོར་ལོ་དྲུག་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱིས་ཕྱེ་བ་རྣམས་ལ་སྟོབས་བཅུ། མི་འཇིགས་པ་བཞི། མ་
འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་རྣམས་སུ་འཇོག་གོ །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་སུ་ནི་དེ་མཐའ་དག་ཞུ་བའི་བདེ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཆོས་ལ་བརྩེ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ཐུགས་མི་ཕྱེད་པ་
ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཆོས་ལ་བཞག་པའི་ཕྱིར། རྡོ་རྗེ་འཆང་བའི་སར་བསྙད་ལ། འདི་དག་ཏུ་ནི་འདོད་པའི་གནས་སྐབས་བཅུ་དང་། ཁམས་ལས་འབྱུང་པའི་དགའ་བ་སོགས་ཐིག་ལེའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་བཞི་དང་།
འཁོར་ལོ་དྲུག་ཏུ་ཐིམ་ལོངས་སྤྱོད་བདག་པོའི་ཐིག་ལེ་འམ། ཡང་ན་དཀར་དམར་འདྲེས་པའི་དུས་ཉིད་ཀྱི་འབྱུང་བ་བཞི་དང་། ཁམས་དྲུག་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་ཕྱེ་བ་རྣམས་ལ་སྟོབས་སོགས་དང་། དེའི་རྟེན་
གྱི་ངོས་ནས་མཚན་སོགས་ལྔར་ཕྱེ་བ་དག་སྟེ། རིམ་པ་དེ་འདྲ་བས་སྐུ་བཞིའམ་གསུམ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱོགས་དབང་བཞི་པའི་ལམ་གྱི་ངེས་པ་ལས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བགྲོད་པ་གཅིག་པར་ལམ་གྱི་འབྲས་བུས་མཐར་ཐུག་པ་ཡེ་ཤེས་བླ་མའི་སའི་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས། 
24-420
གཞིའི་གནས་ཚུལ་བསལ་བཞག་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་ཉིད། ཁམས་རླུང་གི་གཡོ་བ་ལས་བྱུང་བའི་འཁྲུལ་པའི་དྲི་མ་ཕྲ་བས་ཀྱང་མ་བསླད་པའི་ངོ་བོར་མངོན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། འདི་ནི་དེ་
ལྟར་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་ཁྱབ་པར་ངེས་པར་བརྗོད། །དེ་ཉིད་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྟག་པ་ཞེས་བྱར་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་རིས་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་དང་བྲལ་པས་ནམ་
མཁའ་ལྟར་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་ཡང་ཡིན་ལ། རང་གི་ངོ་བོ་སྐྱེ་འགག་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཟད་པ་མེད་པའང་ཞིང་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་བྲལ་བ་དང་། ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་
མཐའ་དག་ལས་འདས་པས་ཡོན་ཏན་ཞིང་མཛད་པ་སོགས་གྲངས་སུ་བགྲང་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཤིང་། ཡང་རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པའི་སེམས་ཀྱི་རང་བབས། མངོན་དུ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། སྔར་བསྟན་པའི་ལམ་འབྲས་སྲིད་དོ་ཅོག་དང་། དེར་མ་ཟད་བརྟན་གཡོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོར་བདག་པོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འཆར་བ་ཡིན་ནོ།

直译：
在无上瓶灌显现时，果位显现从转变仅自身蕴界处状态的迷乱而生起，显现为从一种种性到一百种种性之间的坛城能依所依的本质，这些种性也仅从脉和元素的区分而显现，从束# 直译：
在无上瓶灌显现阶段的果位显现，通过转变仅自身蕴、界、处状态的迷乱而生起，从一种到百种坛城显现为能依所依的本质，这些种类也仅从脉和元素的差别而显现，由束缘其风而生起的语咒，以及意的各自乐空喜特质，都是身语意或分为三身和四身，属于各自的范畴。
秘密灌顶的菩提，由于安立在语微尘的清净法上，故安置于字轮大集会地；脉清净为增上缘的一切器世间和有情显现为种种色相，主要是风清净的八万四千法蕴等成为一切种类语言或报身语言。这又依四护法运行的规律，以及六轮三功德所区分的方面安立为十力、四无畏、十八不共法。
同样，在智慧灌顶中，是对一切融化之乐的因果法的爱，由于这安立在不可分离的俱生法上，故称为金刚持地。这些包括欲望十种状态，从元素生起的喜等四种明点变化，以及六轮中融入受用主的明点，或者是白红交融时的四大种、六界三功德所区分的十力等，从其所依角度分为相好等五种，通过这样的次第成为四身或三身等。
涅槃方面，从第四灌顶道路的确定性，由一切如来同一趣向的道果究竟，以上智地的确定性，基础状态远离一切遣除安立，现前为元素风动所生迷乱微细垢染也不染污的本质。如所说："因为如此广大事业，必说佛遍满；因为其本身无尽，故说为常住。"由于远离界限划分，如虚空遍满一切，同时因其本质远离生灭而无尽，也远离刹土种类的区分，超越一切能知能诠境界，真实超越功德刹土事业等的数量计算。
此外，因为是无局限、无偏袒的心自然状态之现前，故前述的一切道果存在，不仅如此，因为成为一切坚固动摇的本质之主，故自然显现。
;


 །གནས་སྐབས་སུ་སོ་སོ་བར་བཞག་
པ་ཐམས་ཅད་བརླ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། སོ་སོ་དེ་ལྟ་བུར་སྦྱངས་པ་ལས། མཐར་ཐུག་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་གཅིག་པུ་ཉིད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ས་ཞེས་བྱ་ལ། གཞིའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་བཞི་རྣམ་པར་དག་པ་བྱས་པ་ལས་གདོད་མའི་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་སོགས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ལ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་དང་། 
24-421
རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་དང་། རྣམ་པ་ལྔ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི །བྱང་ཆུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སྐུ་བཞི་དང་། དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་དཔའི་བཞི་དང་། གཞི་དང་ལམ་དང་རྣམ་
པ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དམ། རྡོ་རྗེ་བཞིའི་དབྱེ་བས་སྐུ་བཞིར་ཡང་རྣམ་པར་བཞག་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐྱེ་བ་འབྱུང་བ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སངས་རྒྱས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། སྙོམས་པར་ཞུགས་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཅན་རྣམས་
ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སྐུ་ཀུན་ཏུ་གནས་སོ། །སྐུ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་གསུང་དང་། སྐུ་དང་གསུང་། ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་ཐུགས་དག་ཀུན་ཏུ་གནས་སོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་
ལྟར་ན་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་པ་ཡིན་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རབ་འབྱམས་ཚད་མེད་པ་ཁོ་ནར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཞེས་འབྱུང་པ་ལ་སོགས་དང་། དཔལ་ལྡན་
རྒྱུད་དུ། ལུས་ནི་དང་ཞིང་ཕྲ་རབ་རྡུལ་ཕྲན་རྣམས་ཀྱི་ཉམས་པ་མཚན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་རྫོགས་འགྱུར། །སྣ་ཚོགས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་དག་ཀྱང་དང་ཞིང་སྒྲིབ་པ་བྲལ་བ་རྨི་ལམ་རྨི་བ་བཞིན་དུ་སྣང་། 
24-422
སྐད་ནི་ཀུན་ནས་ཆད་པ་མེད་ཅིང་དུ་མའི་སྐད་གཞན་དག་གིས་གཞན་གྱི་སྙིང་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། །སེམས་ནི་དམ་པའི་བདེ་བས་ཡོངས་གང་མི་གཡོ་ཐམས་ཅད་དུས་སུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པས་འཁྱུད་
པའོ། །ཞེས་སོགས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་དག་སྟེ། མདོར་ན་སེམས་ཀྱི་བབས་ཡན་ལག་བདུན་ལྡན་སྒྲིབ་བྲལ་དེ་ཉིད་དུ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པར་འཆར་ཞིང་། འཕྲིན་ལས་
རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་འབྱུང་ལ། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་བཞག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་ཅི་ཡང་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་མཉམ་སྦྱོར་
གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཀུན་ཏུ་འོད་དང་། པདྨ་ཅན་དང་། ཡི་གེ་འཁོར་ལོ་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ས་དང་། རྡོ་རྗེ་འཆང་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་བླ་མའི་ས་དང་། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ས་
རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱངས་ཤིང་། ཅིག་ཅར་ཐོབ་པའོ་ཞེས་དང་། མཚན་བརྗོད་ལས། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ངེས་འབྱུང་ལ། །ཐེག་པ་གཅིག་གི་འབྲས་བུར་གནས། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ།

直译：
暂时安立为各自阶段者，皆称为"有上"。通过如此各自修炼，最终抵达同一确定性之出离，唯一的大乐地。从净化基础状态的四种迷乱中，现前本初无障等，依各自合理次次第，具有幻化网、二十种形相、五种形相、一刹那证悟特质的四身，以及三昧耶萨埵等四种萨埵，或以基、道、相、一切种智，或以四金刚的区分而安立为四身。
如《如来出生示现经》中也说："善男子，诸如来圆满成佛后，入于名为'佛极净佛'三摩地，一入定即有与众生数量相等的身普遍安住。有多少身，就有多少语；有多少身和语，就有多少意普遍安住。佛子，如是，由于众生界无量，应了知诸如来身语意广大无量。"
在吉祥续中："身体清净微细，无尘垢，圆满相好等；清净三世界，离障如梦境显现；语言无有间断，以多种他语入他心；意以胜乐充满，不动，一切时以俱生拥抱。"等广泛出现的内容。
总之，从心的七支具足无障状态现前而显现为一切种类的身语意，一切种类的事业尽轮回际而生起，而其自性远离一切安立，称为"无有任何生起"。
如《等瑜伽释》中说："佛地普光明、莲花持、字轮大众地、金刚持、上智地、大乐地，依次修炼并一时获得。"《名号赞》中说："从三乘出离中，安住于一乘果。"
;


། །། དེ་ལྟར་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་
ནས། དོན་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་སྨྲས་ཏེ། ངོ་སྤྲོད་གཉིས་དང་དབྱེ་བ་གསུམ། ཕྲ་རྒྱས་དང་སི་ལུ་འཕྲོས་པ་དང་བཅས་པས་དབྱིངས་ཨེ་ལས་རིག་པ་ཝཾ་འཆར་བའི་ཚུལ་གྱིས་རང་བཞིན་གཞིའི་རྟེན་འབྲེལ་རྣམ་པར་བཞག་ལ། 
24-423
ཆོས་ཚན་བར་པ་བཞིས་སྐྱེ་མེད་ཨེ་ལས་ཝཾ་འགག་མེད་དུ་འཆར་བའི་རྣམ་པ་ལམ་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་བཞག་ཅིང་། མཉམ་གཞག་བརྟན་པར་བྱེད་པ་ལས་གཅིག་ཆོག །རྗེས་ཐོབ་རྩལ་རྗོགས་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་སེམས་སུ་རྩལ་སྦྱོང་། ལམ་དང་འབྲས་བུ་ལ་རྩལ་སྦྱོང་། དུས་ཐབས་ཀྱི་གནད་ཤེས་པས་རྩལ་སྦྱོང་། ལག་ལེན་ཤེས་པས་རྩལ་སྦྱོང་བ་ཞེས་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཕྱི་མ་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱིའི་རྟེན་འབྲེལ་
ལས། དབང་བཞི་དང་སྤེལ་སྦྱང་། ནང་ལས་ཆ་སྙོམས། གསང་བ་ལ་བཞི་སྒྲོམས། དྲུག་གསུམ་བཅོ་བརྒྱད། ངེས་ཅན། ངེས་མེད། རྟགས་དང་བཅས་པ། ཞར་ལས་དག་སྣང་ཞིང་སྦྱོང་། ཆོས་བརྒྱད་མགོ་སྙོམས། བྱམས་ཁྲིད། ཁྲིད་
ཆུང་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དུ་མ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། རྩ་བ་ནི་མཉམ་རྗེས་གཉིས་སུ་འདུའོ། །ཆོས་ཚན་ཕྱི་མ་འབའ་ཞིག་ཇི་ལྟ་བ་ཨེ་ལས་ཝཾ་ཇི་སྙེད་པར་འཆར་
བ་མཐར་ཕྱིན་འབྲས་བུའི་རྟེན་འབྲེལ་བཤད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་དེ་བས་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་གསུམ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་འཆུག་པར་སྡོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་ཤེས་
པར་བྱའོ། །བློ་ཆེན་འདོད་པའི་ཕོ་ཉའི་བཞིན་རས་ལ། །རྒྱ་སྐྱེགས་ཁུ་བ་རབ་བྱུག་ཚིག་སྦྱོར་གྱི །རི་དྭགས་མིག་ཅན་དོན་བཟང་མངལ་གྱི་ཁུར། །ལྕི་བས་དུབ་འདི་དད་པའི་གྲོང་ནས་སོང་། །དེར་ནི་ལུང་རིགས་སྨིན་འཁྱོག་གཞུ་བཀང་ནས། །
24-424
རིགས་པ་ཟུར་མིག་མདའ་རྣོན་ཅི་ཡང་གིས། །ཐར་འདོད་ནགས་སུ་རིག་བྱེད་རི་དགས་མོ།

直译：
如此广说已毕，为总结义理故而如此宣说：两种认识、三种区分，连同细分与支分，以界性（空性）"诶"中智慧"旺"显现的方式，安立自然基础的缘起。
中间四法类以无生"诶"中"旺"无灭显现的形式安立道的缘起，从令禅定稳固方面为一即足，从后得圆满之力方面，修习为菩提心之力，修习于道果之力，通过了知时机要点修习力，通过了知实修修习力，如此解释之后的外缘起：四灌顶和相应净化，内在平衡各部分，秘密中四种融合，六三十八，确定的，不确定的，伴随征兆的，附带清净显现净化刹土，八法等同对待，慈爱引导，八小引导等多种分类出现，根本则汇归禅定与后得二者。
后法类单独以如所是"诶"中"旺"显现如所有，究竟果位缘起的解说而宣说，因此应知在一切方面，基、道、果三者无误摄集一切法。
智慧广大的欲使者面容上，涂抹上红花汁的词句，鹿眼女善妙胎中重担，疲惫的她从信仰村落离去。在那里张满教理智慧曲直之弓，以任何理性锐利斜视之箭，于解脱所欲的森林中，智慧所见的雌鹿。
;


 །ཡུགས་སས་འདེབས་ལ་འཕོང་མཁས་ནོར་བཟང་ལྟའི། །དྲི་མས་རབ་དབེན་ཡོངས་རྫོགས་ཟླ་བཞིན་མ། །ཐུབ་པའི་གཞུང་ལུགས་
ཀུ་མུཏ་མཛའ་བོ་དང་། །ཆགས་པའི་དགའ་མགུར་དུས་བཞིའི་མཚན་མོ་འདི། །ཇི་སྲིད་དར་བའི་མཁའ་ལ་སྤྱོད་གྱུར་ཅིག །ཕལ་ཆེར་ཉེས་བཤད་ཟ་མའི་བློ་འདྲིད་ཀྱི། །དྲི་མས་རྒྱལ་བའི་བསྟན་ལ་གཡེམ་པར་
སེམ། །ལ་ལ་ཀུན་རྟོག་སོམ་ཉིའི་མ་ནིང་ལ། །ཞུགས་ནས་ཐུབ་གཞུང་རིགས་རྒྱུད་གཞག་པར་རློམ། །འཇམ་མགོན་བླ་མའི་ལེགས་བཤད་ཐུར་མས་བློ་གྲོས་མིག །ལེགས་པར་ཕྱེ་ཚེ་རྒྱལ་བའི་ཆོས་ཚུལ་སྔོན་རབས་
སུ། །སྦས་པ་དང་འདྲ་ངོ་མཚར་ལྟད་མོའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས། །རི་མོར་བྲི་ལ་གྲངས་མེད་བཤད་པའི་པིར་འདི་སྦྱར། དེ་ལྟར། རྟེན་འབྲེལ་ཁོ་བོ་ལུགས་ཞེས་གྲགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་རྣམ་
པར་བཤད་པའི་འགྲེལ་པ་ཞིབ་མོ་རྣམ་པར་འཐག་པ་གྲུབ་པ་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་འབངས། །ལུང་དང་རིགས་པ་སྨྲ་བའི་ནང་ནས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་བློ་ཅན་ཤར་ཀོང་པོའི་པཎྜྻི་ཏ་
པདྨ་དཀར་པོས། གཙང་ཤར་ཁ་གཞུང་གི་སའི་ཐིག་ལེ་ཆོས་སྨྲ་བའི་ནགས་ཁྲོད་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་དུ་སྦྱར་བ་བསྟན་པ་དར་བའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག། །།མངྒ་ལཾ།།


直译：
如射雁的善射手具诺藏般，远离垢染犹如圆满明月的女子，与佛陀教法[如同]白莲花的友人，与欲乐喜悦结合的四时之夜，愿尽可能长久地在普及的虚空中行持。大多数被谬说杂粮诱惑的心，以垢染而欲淫乱佛陀教法；有些则入于妄念怀疑的阉者中，妄想安立佛陀教法的种姓。
当以文殊怙主上师善说之针开启智慧眼时，如同隐藏于往昔佛法传统中的奇妙景象，为绘制图像而应用此无量解说之笔。如是，缘起唯我宗所说的一切法精要之详细释论《细密筛选》，蒙至高成就者摄受的随从，在教理论述者中最为杰出的智者，东康波班智达白莲花，于藏东卡雄之地方圆教说寂林王舍城而著，愿成为教法弘扬之因！吉祥！


